- Ciçekli Serntine 07.00-19.00 saatleri arasında 20’şer dakikada bir dolmus seferi, qünün geri kalanında ise yarım saatte bir dolmuş seferi ya- plyor. Bir günde toplam kaç sefer yaplmaktodır?
!Resim [Link Silindi]
!Resim [Link Silindi]
Bir günde toplam 60 sefer yapılır.
Pro Tip: Saat başına düşen sefer sayısını (60/dakika ÷ aralık) hesaplamak hızlı yol sağlar: 60/20 = 3, 60/30 = 2.
Uyarı: Eğer soruda uç noktaların (07:00 veya 19:00) her iki tarifeye de dâhil olup olmadığı net değilse, çoğu okul sorusunda yukarıdaki saat bazlı hesaplama (saat başına sefer × saat sayısı) tercih edilir ve sonuç 60 olur.
| Unsur | Hesaplama | Sonuç |
|---|---|---|
| 07:00–19:00 | 12 saat × (60/20) | 36 sefer |
| Günün geri kalanı | 12 saat × (60/30) | 24 sefer |
| Toplam | 36 + 24 | 60 sefer |
S: 07:00 ve 19:00 zamanları iki tarifede de sayılır mı?
C: Genelde saatlik hesaplama yöntemiyle (saat başına düşen sefer × saat sayısı) çözülür; bu yöntemle sonuç 60 olur. Uç nokta dahil/ hariç farkı için soruda belirtilmeli; aksi halde yukarıdaki mantık kabul edilir.
S: Başlangıç saati farklı olsaydı ne yapmalıyım?
C: Önce o aralığın toplam dakikasını bulun, sonra aralığı üreten sefer aralığına bölün; gerekirse +1 ile uç noktayı dahil etme durumunu kontrol edin.
S: Hızlı bir kısa yol var mı?
C: Evet — her periyodu saat bazında düşünün: 20 dk → 3/saat, 30 dk → 2/saat; saat sayısıyla çarpın ve toplayın.
Çözümü adım adım görmek ister misiniz? @Mustafa_Atar
Çiçekli Semtine dolmuş seferleri, bir günde toplam 60 sefer yapmaktadır. Yoğun saatlerde (07:00-19:00 arası 12 saat) her 20 dakikada bir sefer düzenlenirken, gece ve sabah erken saatlerde (toplam 12 saat) her 30 dakikada bir sefer yapılır. Bu, standart toplu taşıma hesaplamalarında kullanılan yöntemle elde edilir ve ilk seferin dahil edilmesiyle tam sayı verir (Kaynak: Temel matematik uygulamaları, Milli Eğitim Bakanlığı müfredatı).
Bu problem, bir günlük dolmuş seferlerini iki döneme ayırarak hesaplamayı gerektirir. Bir gün 24 saat = 1440 dakika sürer. Yoğun dönem 07:00-19:00 arasıdır, yani 12 saat = 720 dakika. Geri kalan süre de 12 saat = 720 dakikadır (19:00 sonrası ile 00:00-07:00 arası).
Sefer sayısı hesabı, her dönemin süresini aralığa bölerek yapılır. Formül:
Sefer sayısı = (İlk sefere kadar geçen süre değil, dönem başı ve sonu seferleri dahil ederek) [(Dönem dakikası / Aralıktaki dakika) + 1]. Ancak dönemler arası geçişte çakışma önlenir (19:00 seferi yoğun döneme, 07:00 seferi de ona dahil).
Gerçek hayatta, toplu taşıma şirketleri (örneğin İstanbul Ulaşım A.Ş.) benzer hesaplamalarla rota planlar. Bu tür problemler, ilkokul matematik müfredatında oran-orantı ve zaman hesaplamalarını öğretir.
Pro İpucu: Zamanı dakikaya çevirmek hesabı kolaylaştırır. 1 saat = 60 dakika, bu sayede bölme işlemi tam sayı verir.
Örnek zamanlar: 07:00, 07:20, 07:40, …, 18:40, 19:00. Bu, tam 37 nokta oluşturur.
Saat başına: 60 / 20 = 3 sefer, 12 saat × 3 = 36, ama uç seferler dahil +1 ile 37 olur. Pratikte, bu yoğunluk trafiği rahatlatır; örneğin okul saatlerinde benzer düzenlemeler yaygındır.
Uyarı: Eğer son sefer 19:00’ı aşsaydı, ayarlanırdı; ama burada tam uyumlu.
Örnek zamanlar: 19:30, 20:00, 20:30, …, 06:00, 06:30. Gece trafiği az olduğu için 30 dakika aralık uygundur.
Saat başına: 60 / 30 = 2 sefer, 12 saat × 2 = 24, ama başlangıç gecikmesiyle 23 olur – toplamda dengelenir.
Hızlı Kontrol: 19:00-24:00 arası 10 sefer (19:30-00:00), 00:00-06:30 arası 13 sefer? Hayır, tam 23 olarak hesaplanır.
Yoğun dönem: 37 sefer.
Geri kalan: 23 sefer.
Genel toplam: 37 + 23 = 60 sefer.
Basit formülle doğrulama: Yoğun için 12 × (60/20) = 36, geri kalan için 12 × (60/30) = 24, toplam 60 (uç ayarlamalar dengeler). Bir yılda (365 gün) yaklaşık 21.900 sefer eder, rota planlamasında kullanılır.
Hata yapmamak için: Dönemleri ayırın, dakikaya çevirin, bölün ve +1 ekleyin.
| Dönem | Süre (Saat/Dakika) | Aralık (Dakika) | Aralık Sayısı | Toplam Sefer |
|---|---|---|---|---|
| Yoğun (07:00-19:00) | 12 / 720 | 20 | 36 | 37 |
| Geri Kalan (19:00-07:00) | 12 / 720 | 30 | 22 (660 dk) | 23 |
| TOPLAM | 24 / 1440 | - | - | 60 |
1. Neden yoğun dönemde 37 sefer çıkıyor, basit bölme 36 mı vermeli?
Evet, 720 / 20 = 36 aralık, ama ilk ve son sefer dahil +1 eklenir. Bu, matematikte “kapsayıcı sayım” kuralıdır; örneğin 0’dan 60’a her 20’de 4 nokta olur (0,20,40,60).
2. Geri kalan dönemde neden 23 sefer, 24 değil?
Çünkü 19:00 seferi zaten yoğun döneme dahil, rest 19:30’da başlar ve 06:30’da biter. Bu, 660 dakikalık aralığı kapsar; tam 12 saatlik basit bölme toplamı dengeler.
3. Bir saatte kaç sefer yapılır?
Yoğun: 60/20 = 3 sefer/saat. Geri kalan: 60/30 = 2 sefer/saat. Günlük ortalama: 60/24 ≈ 2.5 sefer/saat.
4. Bu hesabı başka bir aralık için nasıl uyarlarım?
Formülü kullanın: Sefer = (Süre dakika / Aralık) + 1. Örneğin, her 15 dakikada 12 saatte: (720/15) +1 = 48 +1 = 49 sefer.
Bu problemi çözdük, şimdi benzer bir varyasyon mu istersin? Örneğin, sefer aralığı 15 dakikaya değişirse toplam kaç olur, hesaplayayım mı?