Çevresi 104 birim ve yüksekliği 24 birim olan ABCD eşkenar dörtgeni ağırlık merkezinde dik kesişen iki doğru boyunca kesilerek dört parçaya ayrılıyor.
Oluşan parçalardan iki tanesinin alanı S_{1} ve S_{2} birimkaredir.
d_{1} \parallel [AB] olduğuna göre S_{1} - S_{2} farkı kaç birimkaredir?
A) 45
B) 50
C) 55
D) 60
E) 65
Eşkenar Dörtgende Simetri ve Alan Parçalama
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Eşkenar dörtgende ağırlık merkezi (O), köşegenlerin kesim noktası olup şeklin simetri merkezidir. Tabanı a, yüksekliği h olan bir dik yamuğun alanı \text{Alan} = \frac{a + c}{2} \cdot h formülüyle hesaplanır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Eşkenar Dörtgenin Temel Boyutlarının Belirlenmesi
Çevresi 104 birim olduğundan bir kenar uzunluğu a = \frac{104}{4} = 26 birimdir. Yüksekliği h = 24 birim olarak verilmiştir. Köşeden tabana indirilen dikme ile oluşan dik üçgende Pisagor bağıntısı (5-12-13 özel üçgeninin 2 katı) uygulandığında tabandaki yatay kayma miktarı bulunur:
Adım 2 — Kesim Doğrularının ve Parçaların Konumlandırılması
Ağırlık merkezini koordinat düzleminin orijini O(0, 0) kabul edelim:
- d_1 \parallel [AB] olduğundan d_1 doğrusu y = 0 eksenidir ve şekli yüksekliği 12 birim olan iki eşit parçaya böler.
- d_2 \perp d_1 olduğundan d_2 doğrusu x = 0 eksenidir ([AB] ve [CD] kenarlarına diktir).
- Tabanın orta noktası ile tepe noktasının simetrisinden ötürü, sol kenarın (AD kenarı) parçaların tabanlarında oluşturduğu mesafeler sırasıyla:
- Üst sol parçanın (S_2) üst tabanı: 13 - 5 = 8 birim
- İki parçanın ortak tabanı (d_1 üzerindeki kesit): 13 birim
- Alt sol parçanın (S_1) alt tabanı: 13 + 5 = 18 birim
Adım 3 — S_1 ve S_2 Alanlarının Hesaplanması
Oluşan sol parçalar yüksekliği h = 12 birim olan birer dik yamuktur:
Buradan alanlar farkı:
CEVAP: D) 60 (S_1 - S_2 = 60\text{ br}^2)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Yamukların yükseklikleri eşit (h = 12) olduğundan, S_1 - S_2 farkı doğrudan tabanlar farkı üzerinden 6 \cdot [(18 + 13) - (13 + 8)] = 6 \cdot 10 = 60 olarak pratik yoldan da hesaplanabilir. Buradaki 10 birimlik fark, 10-24-26 dik üçgeninin taban uzunluğundan gelmektedir.
