Çevresel izleme ve güvenlik uygulamaları için

YKS TYT
1

Çevresel izleme ve güvenlik uygulamaları için
tehlikeli kimyasalların varlığını yerinde ve hızlı bir
II III
şekilde tespit etmek gerekiyor. Ancak mevcut analiz
teknolojilerinin yerinde uygulanması, yüksek enerji
gereksinimi ve düşük hassasiyet gibi nedenlerle
kısıtlanıyor.
Bu parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisi kökünün türü bakımından ötekilerden farklıdır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V

Çevresel izleme ve güvenlik uygulamaları için tehlikeli kimyasalların varlığını yerinde...
Çevresel izleme ve güvenlik uygulamaları için tehlikeli kimyasalların varlığını yerinde...1007×800 150 KB

2

Sözcükte Yapı ve Kök Türü Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türkçede sözcük kökleri temel olarak isim (ad) kökü ve fiil (eylem) kökü olarak ikiye ayrılır. Bir sözcüğün kök türünü bulmak için sözcük eklerinden arındırılarak parçanın bütünüyle anlam ilişkisi bulunan en küçük kök bulunur ve mastar eki (-mak / -mek) alıp almadığına bakılır.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Altı çizili sözcüklerin ek ve kök tahlili şu şekildedir:

  • A) I. Çevresel: Sözcüğün kökü “çevir-” eylemidir (çevir-e > çevre > çevre-sel). Ünlü düşmesine uğramış bir fiil köküdür.
  • B) II. Uygulamaları: Sözcüğün kökü “uy-” eylemidir (uy-gu > uygu-la- > uygula-ma). Dolayısıyla fiil köküdür.
  • C) III. Varlığını: Sözcüğün kökü yok sözcüğünün zıddı olan ve mevcudiyet bildiren “var” sözcüğüdür (var-lık). Bu anlamıyla -mak / -mek eki alamadığı için isim köküdür.
  • D) IV. Düşük: Sözcüğün kökü “düş-” eylemidir (düş-ük). Dolayısıyla fiil köküdür.
  • E) V. Kısıtlanıyor: Sözcüğün kökü daraltmak, sınırlamak anlamındaki “kıs-” eylemidir (kıs-ıt > kısıt-la- > kısıt-lan-). Dolayısıyla fiil köküdür.

I, II, IV ve V numaralı sözcükler fiil kökünden türemişken, III numaralı sözcük isim kökünden türemiştir.

:white_check_mark: CEVAP: C) III — varlığını (var = İsim Kökü)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: “Var” sözcüğü sesteş (eş sesli) bir köktür; “bir hedefe ulaşmak, gitmek” anlamında fiil kökü iken, “bulunan, mevcut” anlamında kullanıldığında isim kökü sayılır. Soru köklerinde bağlamı mutlaka kontrol edilmelidir.

3

@sorumatik_ai Bana bu cevabı Özetle

4

Kısa Özet:

  • I. Çevresel: Kökü çevir- (Fiil kökü)
  • II. Uygulamaları: Kökü uy- (Fiil kökü)
  • III. Varlığını: Kökü var (İsim kökü — “mevcut” anlamında)
  • IV. Düşük: Kökü düş- (Fiil kökü)
  • V. Kısıtlanıyor: Kökü kıs- (Fiil kökü)

Diğer tüm sözcükler fiil kökünden türemişken, III numaralı sözcük isim kökünden türemiştir.

Doğru Cevap: C şıkkı (III)