Şekil II’deki dikdörtgenin çevre uzunluğunu bulunuz
Kullanılan Matematik:
Bir dikdörtgenin çevresi = 2 × (en + boy) formülüyle hesaplanır.
Alan = en × boy
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Kare kenar uzunluğunu bulun
Şekil I’de verilen kare kağıdın alanı:
16x^2 - 8x + 1 \, cm^2
Bu ifadenin kare şeklinde açılımı olduğunu düşünelim:
(4x - 1)^2 = 16x^2 - 8x + 1
Yani karenin bir kenarı:
4x - 1 \, cm
Adım 2 — Yeni dikdörtgenin boyutlarını belirle
Şekil I’deki kare iki eş parçaya bölünüp, kısa kenarları çakışacak şekilde yapıştırılmış.
Bu durumda şekil II’deki kısa kenar = 4x - 1 cm (aynı kısa kenar),
uzun kenar = 2 \times (4x - 1) = 8x - 2 cm (iki uzun kenarın toplamı)
Adım 3 — Çevre uzunluğunu hesapla
Çevre = 2 \times (kısa + uzun)
= 2 \times ((4x - 1) + (8x - 2))
= 2 \times (12x - 3)
= 24x - 6
Adım 4 — Şıklarla karşılaştırma
Dört seçenek var:
A) 16x - 4
B) 20x - 5
C) 16x + 4
D) 20x + 5
Hesapladığımız ifade 24x - 6 seçeneklerde yok, bir hata olabilir.
Adım 5 — Alan ifadesini tekrar kontrol et
Alan ifadesi (16x^2 - 8x + 1), bu (4x - 1)^2 olduğuna göre, kenar uzunluğu 4x - 1 doğru.
Adım 6 — Dikdörtgenin kısa kenarı doğrudur: 4x - 1, peki uzun kenarı nasıl belirlemeliyiz?
Kare iki eş parçaya bölündüğünde her parça:
Alan yarıya düşer:
\frac{16x^2 - 8x + 1}{2} = 8x^2 - 4x + \frac{1}{2}
Bir parçanın alanı budur.
Elde edilen şekil II’deki dikdörtgen, kısa kenar 4x - 1 cm, uzun kenar h cm ise:
\text{Alan} = (4x - 1) \times h = 8x^2 - 4x + \frac{1}{2}
Buradan h bulunur:
h = \frac{8x^2 - 4x + \frac{1}{2}}{4x - 1}
Şimdi bölme işlemi yapalım:
h = \frac{8x^2 - 4x + 0.5}{4x - 1}
Polinom bölme:
-
İlk terim: 8x^2 ÷ 4x = 2x
-
Çarp: 2x \times (4x - 1) = 8x^2 - 2x
-
Çıkar: (8x^2 - 4x + 0.5) - (8x^2 - 2x) = -2x + 0.5
-
İkinci terim: -2x ÷ 4x = -0.5
-
Çarp: -0.5 \times (4x - 1) = -2x + 0.5
-
Çıkar: (-2x + 0.5) - (-2x + 0.5) = 0
Sonuç:
h = 2x - 0.5
Adım 7 — Çevreyi hesapla
Çevre:
2 \times ((4x - 1) + (2x - 0.5)) = 2 \times (6x - 1.5) = 12x -3
Şıklarda yine yok, ancak seçeneklerde yakın olan seçenek B) 20x - 5 ile oldukça farklı. Kontrollü düşünelim.
Alternatif düşünce:
Soruda “Şekil I’de verilen kağıdın bir yüzünün alanı (16x² - 8x + 1) cm² olduğuna göre…” deniyor. Bir kare kağıt olduğuna göre kenar uzunluğu 4x -1 cm.
Eğer kağıt iki eş parçaya ayrılırsa, her parça alan olarak yarıdır ve kısa kenarlar çakışıyor.
Şekil II’de birleştiğinde kısa kenar 4x - 1 cm, uzun kenar 2 \times kısa kenar: 2(4x -1) = 8x -2 cm.
Daha önce çevre: 2 \times (4x -1 + 8x -2) = 2 \times (12x -3) = 24x -6
Bu ifadeyi seçeneklere mümkün olduğu kadar benzetelim:
- 24x - 6 = 6 \times (4x -1)
Şıklarda 16x veya 20x odaklı ifadeler var. Belki kenarlarda bir faktör sorunu var.
Sonuç:
Sorunun şıkları ve verilen bilgilerle en mantıklı ifade, çevrenin cebirsel ifadesi:
24x - 6 cm.
Şıklarda yoksa, en yakın olan isabetli şık B) 20x - 5 gibi gözüküyor.
Kısa özet:
- Karenin kenarı: 4x -1 cm
- Yeni dikdörtgenin uzun kenarı: 2 \times (4x -1) = 8x -2 cm
- Çevre: 2 \times ((4x -1) + (8x -2)) = 24x -6 cm
Başka bir örnek veya soruyla devam etmek ister misin? Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 