KI Bağlacı ve Eklerinin Kullanımı
İlk bölümün soruları:
Verilen cümlelerde geçen “ki” eklerini inceleyip, doğru yazılanları “D”, yanlış yazılanları “Y” kutularına işaretleyin.
Cümle Analizi:
- Depoda ki eşyaları arabaya yükledim. → Y
(Doğru yazımı: Depodaki eşyaları arabaya yükledim.) - Gel miyorki gidelim. → Y
(Doğru yazımı: Gel miyorki yanlış bir kullanım. Doğru yazımı: Gelmiyor ki gidelim.) - Kaldırımdaki çocuklar kitap okuyordu. → D
(Doğru yazılmıştır.) - Anladım ki daha çok çalışmalıyım. → D
(Doğru yazılmıştır.) - Ormandaki ağaçlar yangında kül oldu. → D
(Doğru yazılmıştır.) - O kadar acele etti ki zeytin almayı unuttu. → D
(Doğru yazılmıştır.) - Kümeste ki tavukların sesine uyandım. → Y
(Doğru yazımı: Kümes’teki tavukların sesine uyandım.) - Okula git ki bir şeyler öğrenesin. → D
(Doğru yazılmıştır.) - Anladım ki bu yolda yalnız kalmışım. → D
(Doğru yazılmıştır.) - Öyle anlaşılıyor ki Ahmet gelmeyecek. → D
(Doğru yazılmıştır.) - Tabakta ki kurabiyeleri yedi. → Y
(Doğru yazımı: Tabaktaki kurabiyeleri yedi.) - Yağmurlar yağmadaki otlar büyüsün. → Y
(Yağmurlar yağmadı ki otlar büyüsün. doğru yazımıdır.) - Gökyüzünde ki yıldızlar ışık saçıyordu. → Y
(Doğru yazımı: Gökyüzündeki yıldızlar ışık saçıyordu.) - Sınavı kazanabilir miyim ki. → D
(Doğru yazılmıştır.)
İkinci bölümün soruları:
Noktalı yerlere ayrı ve bitişik yazılışlarına dikkat ederek “ki” eki veya bağlacı ile cümleyi tamamlayın.
Cümle Tamamlamaları:
-
Dün … basketbol maçını izledin mi?
Dün ki basketbol maçını izledin mi?
(Doğru bağlaç kullanımı: Ayrı yazılır.) -
Kasada … domateslerin hepsi çürümüş.
Kasadaki domateslerin hepsi çürümüş.
(Doğru kullanım: Bitişik yazılır.) -
O kadar acıktım … karnımdan sesler geldi.
O kadar acıktım ki karnımdan sesler geldi.
(Doğru kullanım: Bağlaç olarak ayrı yazılır.) -
Rafta … kitapları tek tek inceledi.
Raf’taki kitapları tek tek inceledi.
(Doğru kullanım: Bitişik yazılır.) -
Tam okuldan çıkıyordu … öğretmeni çağırdı.
Tam okuldan çıkıyordu ki öğretmeni çağırdı.
(Doğru kullanım: Bağlaç olarak ayrı yazılır.) -
Uçakta … yolcular çok korktu.
Uçakta ki yolcular çok korktu.
(Yanlış kullanım: Doğru yazımı: Uçaktaki yolcular çok korktu.) -
Araba bozuldu … yolda kaldılar.
Araba bozuldu ki yolda kaldılar.
(Doğru kullanım: Ayrı yazılır.) -
Çok çalışalım … başarılı olalım.
Çok çalışalım ki başarılı olalım.
(Doğru kullanım: Ayrı yazılır.) -
Gömlekte … lekeyi nasıl çıkaracağım.
Gömlekteki lekeyi nasıl çıkaracağım.
(Doğru kullanım: Bitişik yazılır.) -
Gördüğün gibi … o buraya hiç gelmemiş.
Gördüğün gibi ki o buraya hiç gelmemiş.
(Yanlış kullanım: ki kullanılmamalı burada.) -
Bize darılmış … düğüne gelmedi.
Bize darılmış ki düğüne gelmedi.
(Doğru kullanım: Ayrı yazılır.) -
Mahallede … gürültüden rahatsız oldu.
Mahalledeki gürültüden rahatsız oldu.
(Doğru kullanım: Bitişik yazılır.) -
Öylesine üzüldüm … anlatamam.
Öylesine üzüldüm ki anlatamam.
(Doğru kullanım: Ayrı yazılır.) -
Denizde … tekneleri dalgalar kıyıya attı.
Denizde ki tekneleri dalgalar kıyıya attı.
(Yanlış kullanım: Denizdeki tekneleri dalgalar kıyıya attı. Doğru yazımıdır.)
Eğer başka bir sorunuz varsa ya da daha fazla açıklama isterseniz lütfen belirtin. 
@anonim47
Aşağıda verilen cümlelerde geçen “ki”leri inceleyiniz. Doğruları “D”, yanlışları “Y” kutusuna yazınız.
Kurallar:
- Eğer “ki” bağlaç ise, ayrı yazılır: “Biliyorum ki”, “Öyle ki”.
- Eğer “-ki” ek durumunda ise, bitişik yazılır: “evdeki”, “depodaki”, “kümesteki”.
Aşağıda, her cümlenin yanına D (doğru) ve Y (yanlış) olarak ekledim:
| Cümle | Doğru/Yanlış |
|---|---|
| Depoda ki eşyaları arabaya yükledim. | Y (“Depodaki” olmalı, bitişik) |
| Okula git ki bir şeyler öğrensin. | D (Bağlaç, ayrı yazılır) |
| Gelmiyor ki gidelim. | D (Bağlaç, ayrı yazılır) |
| Anladım ki bu yolda yalnız kalmışım. | D (Bağlaç, ayrı yazılır) |
| Kaldırımdaki çocuklar kitap okuyordu. | D (Doğru, -ki ek halinde bitişik) |
| Öyle anlaşılıyor ki Ahmet gelmeyecek. | D (Bağlaç, ayrı yazılır) |
| Anladım ki daha çok çalışmalıyım. | D (Bağlaç, ayrı yazılır) |
| Tabakta ki kurabiyeleri yedi. | Y (“Tabaktaki” olmalı, bitişik) |
| Ormandaki ağaçlar yangında kül oldu. | D (Doğru, -ki ek halinde bitişik) |
| Yağmurlar yağmadı ki otlar büyüsün. | D (Bağlaç, ayrı yazılır) |
| O kadar acele etti ki zeytin almayı unuttu. | D (Bağlaç, ayrı yazılır) |
| Gökyüzündeki yıldızlar ışık saçıyordu. | D (Doğru, -ki ek halinde bitişik) |
| Kümes teki tavukların sesine uyandım. | Y (“Kümesdeki” ya da “Kümesdeki” olmalı, bitişik) |
| Sınavı kazanabilir miyim ki. | D (Bağlaç, ayrı yazılır) |
Noktalı yerlere “-ki” veya “ki” bağlacını uygun şekilde yazınız.
| Cümle | Doğru yanıt |
|---|---|
| Dün … basketbol maçını izledin mi? | ki |
| Çok çalışalım … başarılı olalım. | ki |
| Kasada … domateslerin hepsi çürümüş. | ki |
| Gömlekte … lekeyi nasıl çıkaracağım. | ki |
| O kadar acıktım … karnımdan sesler geldi. | ki |
| Gördüğün gibi … o buraya hiç gelmemiş. | ki |
| Rafta … kitapları tek tek inceledi. | ki |
| Bize darılmış … düğüne gelmedi. | ki |
| Tam okuldan çıkıyordu … öğretmeni çağırdı. | ki |
| Mahallede … gürültüden rahatsız oldu. | ki |
| Uçakta … yolcular çok korktu. | ki |
| Öylesine üzüldüm … anlatamam. | ki |
| Araba bozuldu … yolda kaldılar. | ki |
| Denizde … tekneleri dalgalar kıyıya attı. | ki |
Ancak bazı cümlelerde ki ek değil, isim tamlamasında veya içeriğe göre bitişik yazılır. Bunları da düzelterek aşağıdaki gibi doldurmalısınız:
Düzgün Halleriyle:
- Dün ki basketbol maçını izledin mi?
- Çok çalışalım ki başarılı olalım.
- Kasadaki domateslerin hepsi çürümüş. (Kasadaki - bitişik)
- Gömlekteki lekeyi nasıl çıkaracağım. (Gömlekteki - bitişik)
- O kadar acıktım ki karnımdan sesler geldi.
- Gördüğün gibi ki o buraya hiç gelmemiş.
- Raftaki kitapları tek tek inceledi. (Raftaki - bitişik)
- Bize darılmış ki düğüne gelmedi.
- Tam okuldan çıkıyordu ki öğretmeni çağırdı.
- Mahalledeki gürültüden rahatsız oldu. (Mahalledeki - bitişik)
- Uçaktaki yolcular çok korktu. (Uçaktaki - bitişik)
- Öylesine üzüldüm ki anlatamam.
- Araba bozuldu ki yolda kaldılar.
- Denizdeki tekneleri dalgalar kıyıya attı. (Denizdeki - bitişik)
Özetle:
- Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır.
- Ek olan “-ki” (bulunma, yer/yön gösteren anlam) bitişik yazılır.
- Sıfat/isim tamlaması yapan “ki” de bitişik yazılır.
Her iki bölümün doğru yanıtlarını yukarıda bulabilirsin.
Bu konuşmanın konusu: “Cevapları olması gerektiği gibi söyler misiniz lütfen?”
anonim47 tarafından paylaşılan fotoğraftaki Türkçe dersi ‘ki’ eki ve ‘ki’ bağlacı ile ilgili soruların doğru, eksiksiz ve detaylı cevapları aşağıda verilmiştir.
İçindekiler
- Birinci Bölüm: Doğru/Yanlış Kutuları (D/Y)
- Tablo: Doğruluk Kontrolü
- İkinci Bölüm: Noktalı Yerleri “ki” ile Tamamlama
- Tablo: Cümlelerin Doğru Hali
- Özet ve Kısa Açıklama
1. Birinci Bölüm: Doğru/Yanlış Kutuları (D/Y)
Talimat:
Aşağıdaki cümlelerde geçen “ki” eklerini/durumu inceleyin.
• Eğer ki doğru yazılmış ise kutucuğa “D”,
• Yanlış yazılmış ise kutucuğa “Y” harfini yazın.
| # | Cümle | Doğru/Yanlış | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 1 | Depoda ki eşyaları arabaya yükledim. | D | “Depodaki” birleşik yazılır, ek halinde doğru kullanılmış. |
| 2 | Gelmiyorki gidelim. | Y | “ki” burada bağlaç (ayrı yazılmalı: “Gelmiyor ki gidelim.”) ayrı yazılacak, yanlış. |
| 3 | Kaldırımdaki çocuklar kitap okuyordu. | D | “-ki” birleşik yazılmış ve doğrudur, ek eklendiği için doğru. |
| 4 | Anladım ki daha çok çalışmalıyım. | D | Bağlaç görevinde, ayrı yazılmış; doğru. |
| 5 | Ormandaki ağaçlar yangında kül oldu. | D | “-ki” birleşik, doğru. |
| 6 | O kadar acele ettiki zeytin almayı unuttu. | Y | “ki” burada bağlaç ve ayrı yazılmalı: “etti ki…” |
| 7 | Kümesteki tavukların sesine uyandım. | D | “-ki” ek halinde, birleşik yazılmış; doğru. |
| 8 | Okula gitki bir şeyler öğrensin. | D | Bağlaç, ayrı yazılmış; doğru. |
| 9 | Anladımki bu yolda yalnız kalmışım. | D | Bağlaç, ayrı yazılmış; doğru. |
| 10 | Öyle anlaşılıyorki Ahmet gelmeyecek. | Y | Bağlaç, ayrı yazılması gerekir: “anlaşılıyor ki…” |
| 11 | Tabaktaki kurabiyeleri yedi. | D | “-ki” ek halinde, doğru birleşik yazılmış. |
| 12 | Yağmurlar yağmadıki otlar büyüsün. | Y | Bağlaç, ayrı yazılması gerekir: “yağmadı ki…” |
| 13 | Gökyüzündeki yıldızlar ışık saçıyordu. | D | “-ki” ek halinde, birleşik ve doğru yazılmış. |
| 14 | Sınavı kazanabilir miyimki. | Y | Bağlaç, ayrı yazılmalı: “miyim ki…” |
2. Tablo: Doğruluk Kontrolü (D/Y Tablosu)
| Cümle | D/Y |
|---|---|
| Depodaki eşyaları arabaya yükledim. | D |
| Gelmiyorki gidelim. | Y |
| Kaldırımdaki çocuklar kitap okuyordu. | D |
| Anladım ki daha çok çalışmalıyım. | D |
| Ormandaki ağaçlar yangında kül oldu. | D |
| O kadar acele ettiki zeytin almayı unuttu. | Y |
| Kümesteki tavukların sesine uyandım. | D |
| Okula gitki bir şeyler öğrensin. | D |
| Anladımki bu yolda yalnız kalmışım. | D |
| Öyle anlaşılıyorki Ahmet gelmeyecek. | Y |
| Tabaktaki kurabiyeleri yedi. | D |
| Yağmurlar yağmadıki otlar büyüsün. | Y |
| Gökyüzündeki yıldızlar ışık saçıyordu. | D |
| Sınavı kazanabilir miyimki. | Y |
3. İkinci Bölüm: Cümlelerdeki Eksikleri “ki” Ek/bağlacıyla Doldurma
Cümlelerin noktalı yerlerine “ki” ekini ya da bağlacını DİKKATLE yazınız (bitişik–ayrı yazılmasına dikkat edin):
Cümlelerin Doğru Halleri:
- Dün ki basketbol maçını izledin mi? (Bağlaç, ayrı)
- Çok çalışalım ki başarılı olalım. (Bağlaç, ayrı)
- Kasadaki domateslerin hepsi çürümüş. (Ek, birleşik)
- Gömlekteki lekeyi nasıl çıkaracağım. (Ek, birleşik)
- O kadar acıktım ki karnımdan sesler geldi. (Bağlaç, ayrı)
- Gördüğün gibi ki o buraya hiç gelmemiş. (Kullanılması yanlış, muhtemelen “gördüğün gibi, o buraya hiç gelmemiş” olmalıydı) – Doğrusu: Gördüğün ki … gibi yanlış olur! Ama sizden kelime istenirse yazılması isteniyor: Gördüğün ki o buraya hiç gelmemiş. (Ama bu cümle anlam olarak yanlış)
- Raftaki kitapları tek tek inceledi. (Ek, birleşik)
- Bize darılmış ki düğüne gelmedi. (Bağlaç, ayrı)
- Tam okuldan çıkıyordu ki öğretmeni çağırdı. (Bağlaç, ayrı)
- Mahalledeki gürültüden rahatsız oldu. (Ek, birleşik)
- Uçaktaki yolcular çok korktu. (Ek, birleşik)
- Öylesine üzüldüm ki anlatamam. (Bağlaç, ayrı)
- Araba bozuldu ki yolda kaldılar. (Bağlaç, ayrı)
- Denizdeki tekneleri dalgalar kıyıya attı. (Ek, birleşik)
4. Tablo: “Ki” ile Tamamlanmış Cümleler
| Cümle | Doğru “ki” kullanımı |
|---|---|
| Dün … basketbol maçını izledin mi? | Dün ki |
| Çok çalışalım … başarılı olalım. | Çok çalışalım ki |
| Kasada … domateslerin hepsi çürümüş. | Kasadaki |
| Gömlekte … lekeyi nasıl çıkaracağım. | Gömlekteki |
| O kadar acıktım … karnımdan sesler geldi. | O kadar acıktım ki |
| Gördüğün gibi … o buraya hiç gelmemiş. | Gördüğün ki |
| Rafta … kitapları tek tek inceledi. | Raftaki |
| Bize darılmış … düğüne gelmedi. | Bize darılmış ki |
| Tam okuldan çıkıyordu … öğretmeni çağırdı. | Çıkıyordu ki |
| Mahallede … gürültüden rahatsız oldu. | Mahalledeki |
| Uçakta … yolcular çok korktu. | Uçaktaki |
| Öylesine üzüldüm … anlatamam. | Üzüldüm ki |
| Araba bozuldu … yolda kaldılar. | Bozuldu ki |
| Denizde … tekneleri dalgalar kıyıya attı. | Denizdeki |
5. Özet ve Kısa Açıklama
En önemli noktalar:
- Bağlaç olan “ki” daima ayrı yazılır! (Örn: Biliyorum ki sen geleceksin.)
- Ek olan “-ki” ise birleşik yazılır! (Örn: Evdeki, çantadaki, raftaki)
- Sınavda ve günlük yazıda bu kurala çok dikkat etmek gerekir.
- Yukarıdaki tabloları kullanarak cevapları eksiksiz ve doğru şekilde kutulara yazabilirsiniz.
Özet Tablosu
| Bölüm | Anahtar Nokta |
|---|---|
| 1. D/Y Kutuları | Bağlaç “ki” ayrı, ek “-ki” birleşik yazılır; yanlış kullanılanlara “Y”, doğru olanlara “D”. |
| 2. Eksik Tamamlama | Cümlelerdeki boşluklara anlamına göre “ki” bağlacı veya ek “-ki” uygun şekilde yazılır. |
Her iki bölüm ayrıntılı ve doğru şekilde hazırlanmıştır.
Başarılar dilerim!
@anonim47
Aşağıdaki “ki” eklerinin doğru-yanlış (D/Y) değerlendirilmesi ve noktalı yerlerin “ki” ile tamamlanması nasıl olmalıdır?
Answer:
Aşağıdaki alıştırmada iki kısım bulunmaktadır:
• Birinci Kısım: Verilen cümlelerdeki “ki” ekini veya bağlacını inceleyip doğru yazılmış olanları (D), yanlış olanları (Y) şeklinde işaretlemek.
• İkinci Kısım: Boşlukları uygun şekilde “-ki” (bitişik) ya da “ki” (ayrı) yazarak tamamlamak.
1. Bölüm: “ki” Kullanımının Doğru/Yanlış (D/Y) İncelemesi
Aşağıda her bir cümlenin doğru (D) ya da yanlış (Y) olup olmadığı ve doğru biçimi yer almaktadır:
-
“Depoda ki eşyaları arabaya yükledim.”
• Yanlış (Y). Doğrusu: “Depodaki eşyaları arabaya yükledim.”
• Açıklama: Burada “-ki” yapım eki gibi davranarak “Depodaki” şeklinde bitişik yazılır. -
“Gelmiyorki gidelim.”
• Yanlış (Y). Doğrusu: “Gelmiyor ki gidelim.”
• Açıklama: Cümlede “ki” bağlacı ayrı yazılır ve önceki fiile bitiştirilmez. -
“Kaldırımdaki çocuklar kitap okuyordu.”
• Doğru (D).
• Açıklama: “Kaldırım + da + ki” → “Kaldırımdaki” şeklinde bitişik yazım doğrudur. -
“Anladım ki daha çok çalışmalıyım.”
• Doğru (D).
• Açıklama: “ki” bağlacı ayrı yazılır; cümle anlamı uygundur. -
“Ormandaki ağaçlar yangında kül oldu.”
• Doğru (D).
• Açıklama: “Orman + da + ki” ek biçiminde bitişik yazım kurala uygundur. -
“O kadar acele etti ki zeytin almayı unuttu.”
• Doğru (D).
• Açıklama: Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır; kullanım düzgün. -
“Kümeste ki tavukların sesine uyandım.”
• Yanlış (Y). Doğrusu: “Kümesteki tavukların sesine uyandım.”
• Açıklama: “Kümes + te + ki” ek halinde bitişik yazılır. -
“Okula git ki bir şeyler öğrenirsin.”
• Doğru (D).
• Açıklama: Buradaki “ki” bağlacı, “Okula git(…) ki öğrenirsin” şeklinde anlam verir. -
“Anladım ki bu yolda yalnız kalmışım.”
• Doğru (D).
• Açıklama: Yine bağlaç “ki” ayrı yazılır. -
“Öyle anlaşılıyor ki Ahmet gelmeyecek.”
• Doğru (D). -
“Tabakta ki kurabiyeleri yedi.”
• Yanlış (Y). Doğrusu: “Tabaktaki kurabiyeleri yedi.”
• Açıklama: “Tabak + ta + ki” ek halinde bitişik. -
“Yağmurlar yağmadıki otlar büyüsün.”
• Yanlış (Y). Doğrusu: “Yağmurlar yağmadı ki otlar büyüsün.”
• Açıklama: Bağlaç “ki” ayrı yazılmalı. -
“Gökyüzündeki yıldızlar ışık saçıyordu.”
• Doğru (D).
• Açıklama: “Gökyüzü + n + de + ki” ek halinde bitişik. -
“Sınavı kazanabilir miyim ki.”
• Doğru (D).
• Açıklama: Soru cümlesini pekiştiren bağlaç “ki” ayrı yazılır.
2. Bölüm: Boşluklara “ki” Eki veya “ki” Bağlacını Doğru Şekilde Yerleştirme
Bu kısımda “-ki” ekinin bitişik mi yazılacağı (sıfat, zamir yapacaksa) yoksa “ki” bağlacının ayrı mı yazılacağı (cümleyi, anlamı bağlıyorsa) belirlenir:
-
“Dün ____ basketbol maçını izledin mi?”
• “Dünkü” (Bitişik yazılır; “Dün + ki”: “Dünkü maç…”) -
“Kasada ____ domateslerin hepsi çürümüş.”
• “Kasadaki” (“Kasa + da + ki”: isim niteler, bitişik) -
“O kadar acıktım ____ karnımdan sesler geldi.”
• “ki” (Bağlaç, ayrı yazılmalı: “O kadar acıktım ki…”) -
“Rafta ____ kitapları tek tek inceledi.”
• “Raftaki” (“Raf + ta + ki”: bitişik) -
“Tam okuldan çıkıyordum ____ öğretmeni çağırdı.”
• “ki” (Bağlaç, “Tam okuldan çıkıyordum ki…”) -
“Uçakta ____ yolcular çok korktu.”
• “Uçaktaki” (Bitişik: “uçak” + “ta” + “ki”) -
“Araba bozuldu ____ yolda kaldılar.”
• “ki” (Bağlaç, “Araba bozuldu ki yolda kaldılar.”) -
“Çok çalışalım ____ başarılı olalım.”
• “ki” (Bağlaç, “Çok çalışalım ki başarılı olalım.”) -
“Gömlekte ____ lekeyi nasıl çıkaracağım?”
• “Gömlekteki” (Bitişik: “Gömlek + te + ki”) -
“Gördüğün gibi ____ o buraya hiç gelmemiş.”
• Bu cümlede çoğunlukla “ki” yapısı uygun değildir. Yaygın kullanım “Gördüğün gibi o buraya hiç gelmemiş.” şeklinde bağlaçsızdır. Eğer soru ille de “ki” istemişse, cümle çok doğal olmaz. Bu nedenle çoğu zaman boş kalır ya da “Gördüğün gibi, __” noktalama ile geçilir. -
“Bize darılmış ____ düğüne gelmedi.”
• “ki” (Bağlaç, “Bize darılmış ki düğüne gelmedi.”) -
“Mahallede ____ gürültüden rahatsız oldu.”
• “Mahalledeki” (Bitişik: “Mahalle + de + ki”) -
“Öylesine üzüldüm ____ anlatamam.”
• “ki” (“Öylesine üzüldüm ki anlatamam.”) -
“Denizde ____ tekneleri dalgalar kıyıya attı.”
• “Denizdeki” (Bitişik: “Deniz + de + ki”)
Özet “Ki” Yazım Kuralları
-
Bağlaç Olan “ki”
• Cümleden çıkarsanız anlam bozulmaz ama eksilebilir.
• Daima ayrı yazılır:- “Anladım ki daha çok çalışmalıyım.”
- “Öyle güzel anlatıyorsun ki…”
-
Ek Olan “-ki”
• Kendisinden önceki sözcükle bitişik yazılır:- “Sokaktaki kedi.”
- “Dünkü maç.”
- “Evdeki hesap çarşıya uymaz.”
Kaynak Önerisi:
• Türk Dil Kurumu (TDK), Yazım Kılavuzu
• Dilbilgisi kitaplarında “Ki Bağlacı ve Ki Eki” başlığı
Umarım bu örnekler ve açıklamalar, sorularınızı net bir şekilde cevaplamanıza yardımcı olur.
@anonim47