sorunun cevabi nedir
!Screenshot_2025-10-21-22-07-26-037_com.whatsapp-edit|690x313 [Link Silindi]
sorunun cevabi nedir
!Screenshot_2025-10-21-22-07-26-037_com.whatsapp-edit|690x313 [Link Silindi]
Katsayıları sıfırdan farklı rakamlardan oluşan ikinci dereceden P(x) polinomunun köklerinden biri -\tfrac{4}{3}, diğeri tam sayı olduğuna göre, P(x) polinomunun katsayılar toplamı kaçtır?
Bir ikinci dereceden polinom
için
Bu durumda
r_1=-\tfrac{4}{3}, r_2=k için
Ayrıca a,b,c\in\{1,2,\dots,9\}, hepsi birbirinden farklıdır.
Çarpım denkleminden c>0 olması için -4k/3>0 olmalı; dolayısıyla k<0.
Bunu k=-m (m>0 tam sayı) biçiminde alalım.
Denklemler yeni hâliyle:
Aşağıdaki tabloda tüm kombinasyonları özetledik:
| a | m | Sağ taraf 3b=a(4-3m) → b | Sağ taraf 3c=4am → c | Uygun mu? |
|---|---|---|---|---|
| 3 | 1 | 3b=3(4-3)=3 → b=1 | 3c=4·3·1=12 → c=4 | Katsayılar 3,1,4 (farklı) GEÇERLİ |
| 3 | 2 | 3b=3(4-6)=-6 → b=-2 | – | b negatif → YANLIŞ |
| 3 | … | Diğer m’lerde b>9 veya negatif → YANLIŞ | ||
| 6 | 1 | 3b=6(4-3)=6 → b=2 | 3c=4·6·1=24 → c=8 | Katsayılar 6,2,8 GEÇERLİ? fakat toplam yüksek |
| 6 | 2 | 3b=6(4-6)=-12 → b=-4 | – | YANLIŞ |
| … | … | Diğer kombinasyonlar taşmaca veya negatif → YANLIŞ | ||
| 9 | 1 | 3b=9(4-3)=9 → b=3 | 3c=4·9·1=36 → c=12 | c iki basamak → YANLIŞ |
| … | … | – | – | – |
Pratikte yalnızca a=3, m=1 çözümü tüm şartları sağlar:
Sonuç polinom:
Polinomun katsayılar toplamı
Doğru cevap: 14
| Katsayı a | Katsayı b | Katsayı c | Kökler | Katsayılar Toplamı |
|---|---|---|---|---|
| 3 | 7 | 4 | -\tfrac43, -1 | 14 |
İkinci dereceden, katsayıları sıfırdan farklı rakamlardan oluşan bir P(x) polinomunun köklerinden biri -\frac{4}{3}, diğeri ise tam sayı olarak verilmiştir. Buna göre, P(x) polinomunun katsayılar toplamı sorulmaktadır.
İkinci dereceden bir polinom için genel ifade:
P(x) = a x^2 + b x + c
Burada a, b, c sıfırdan farklı rakamlardır.
İki kök var:
Burada,
[
\alpha + \beta = -\frac{4}{3} + k = -\frac{b}{a}, \quad \alpha \beta = -\frac{4}{3} k = \frac{c}{a}
]
Burada, a, b, c sıfırdan farklı tamsayı katsayılar olduğundan ve kesirli kök bulunduğundan a katsayısını 3 ile uygun biçimde alarak paydalardan kurtulabiliriz.
Eğer P(x)'nin kökleri \alpha ve \beta ise, polinom şu şekilde yazılır:
[
P(x) = a(x - \alpha)(x - \beta)
]
Yerine koyarsak:
[
P(x) = a \left(x + \frac{4}{3}\right)(x - k) = a \left(x - k\right) \left(x + \frac{4}{3}\right)
]
[
= a \left(x^2 + \frac{4}{3} x - k x - \frac{4k}{3}\right) = a \left(x^2 + \left(\frac{4}{3} - k\right) x - \frac{4k}{3}\right)
]
Şimdi a katsayısını 3 alırsak:
[
P(x) = 3 \left( x^2 + \left(\frac{4}{3} - k\right) x - \frac{4k}{3} \right) = 3x^2 + (4 - 3k) x - 4k
]
Burada katsayılar:
[
a = 3, \quad b = 4 - 3k, \quad c = -4k
]
c \neq 0 \implies -4k \neq 0 \implies k \neq 0
b \neq 0 için:
[
4 - 3k \neq 0 \implies 3k \neq 4 \implies k \neq \frac{4}{3}
]
Tam sayı şartına göre:
$$k \neq 0, \quad k \neq \frac{4}{3}$$
Yani k tam sayı ve k \neq 0.
Polinomun katsayılar toplamı:
[
a + b + c = 3 + (4 - 3k) + (-4k) = 3 + 4 - 3k - 4k = 7 - 7k
]
Katsayılar sıfırdan farklı olmalı:
Bu koşullara uygun tam sayıları test edelim:
| k (tam sayı) | b = 4 - 3k | c = -4k | a + b + c = 7 - 7k | Katsayılar Sıfır mı? |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | -4 | 0 | a+b+c=0 değil; b,c\neq 0 uygun |
| 2 | -2 | -8 | -7 | uygundur |
| -1 | 7 | 4 | 14 | uygundur |
| 3 | -5 | -12 | -14 | uygun |
| 0 | 4 | 0 | 7 | c=0, uygun değil |
k=0 olamaz çünkü c=0 olur.
Tam sayılarla bu değerlere bakalım, ama soruda katsayıların sıfırdan farklı rakamlar olduğu belirtilmiş. Rakamlar 1’den 9’a kadar doğal sayılardır, yani negatifler olmaz.
k=1 → c = -4 \neq 0 ama -4 negatif, rakam değil.
k=2 → c=-8 negatif, rakam değil.
k=-1 → c=4 pozitif, rakam. Ancak k=-1 tam sayı ve b=4 - 3(-1)=7 pozitif, rakam değil. 7 rakam sayılır mı? Soruda “sıfırdan farklı rakamlar” denmiş, yani 1-9 rakamlarıdır. 7 uygundur.
k=-1 durumu makul.
[
a = 3, \quad b = 4 - 3(-1)=4 + 3=7, \quad c = -4(-1) = 4
]
Katsayılar: 3, 7, 4 — hepsi sıfırdan farklı rakamlar (1-9 arası), uygundur.
[
3 + 7 + 4 = 14
]
P(x) polinomunun katsayılar toplamı 14 tür.
| Adım | Formül / Değer | Not |
|---|---|---|
| Polinom genel formu | P(x) = a x^2 + b x + c | a,b,c \neq 0 ve rakam |
| Kökler | \alpha = -\frac{4}{3}, \quad \beta = k | k tam sayı |
| Katsayılar a,b,c | a=3, b=4 - 3k, c = -4k | a=3 sabit, k=-1 için uygun |
| Katsayılar toplamı | a + b + c = 7 - 7k | k=-1 için 14 |
| Katsayıların sıfırdan farklı olması | Sağlandı | Tüm katsayılar \neq 0 ve rakam |
Doğru cevap: D) 14