- Dinleyin ağalar dinleyin beyler
Hüzün barış ister, dert barış ister
Nasr tutar gönül, kinden nefretten
Dinsin analarıin akan gözyaşı
Yok olsun şu ölüm kalım savaşı
Başlasın bu çağda dostluk yarişı
Arif barıŞ ister, ahmak barış ister
Bu dizelerin şairj
L. İnsancıl
I. Barısc
II. Cengâver
Cew
beh romo
özelliklerinden hangilerini taşımaktadır?
AY Yalnız I
C) Il ve lI
B)I ve ll
DI, II ve l|
SvoS
Şiirde Tema ve Şairin Tutumu Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI & ÖNCÜL ANALİZİ:
Şiirde şair; kin ve nefretin bitmesini, anaların gözyaşlarının dinmesini, ölüm kalım savaşlarının yok olup yerine dostluğun gelmesini ve herkesin barış içinde yaşamasını savunmaktadır. Bu doğrultuda öncülleri inceleyelim:
- I. İnsancıl: (Doğru) Şair; “Dinsin anaların akan gözyaşı”, “Nasır tutar gönül, kinden nefretten” diyerek insani acılara duyarlılık göstermekte, sevgiyi ve dostluğu yüceltmektedir. Bu tutum insancıl (hümanist) bir yaklaşımdır.
- II. Barışçıl: (Doğru) Şiirin ana teması bütünüyle barıştır. “Toplum barış ister, fert barış ister”, “Yok olsun şu ölüm kalım savaşı” ve “Başlasın bu çağda dostluk yarışı” dizeleri şairin açıkça barış yanlısı olduğunu gösterir.
- III. Cengâver: (Yanlış) “Cengâver” sözcüğü savaşçı, cenk eden, dövüşken, savaş yanlısı anlamına gelir. Şair savaşı övmemekte; tam aksine “Yok olsun şu ölüm kalım savaşı” diyerek savaşa kesin bir dille karşı çıkmaktadır. Bu nedenle şair cengâver değil, savaş karşıtıdır.
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A Seçeneği (Yalnız I): Eksiktir; şair aynı zamanda barışçıldır.
- B Seçeneği (I ve II): Doğrudur; şair hem insancıl hem de barışçıl özellikler taşır.
- C Seçeneği (II ve III): Yanlıştır; şair savaşçı (cengâver) değildir.
- D Seçeneği (I, II ve III): Yanlıştır; şair savaş yanlısı (cengâver) bir tutum sergilememektedir.
Sonuç ve Doğrulama:
Şairin savaşı reddedip dostluğu, anaların ağlamamasını ve barışı savunması; onun insancıl ve barışçıl olduğunu gösterir. Savaşçı anlamına gelen cengâver niteliği şiirdeki tutumla tamamen zıttır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B — I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu şiirdeki gibi divan ve halk edebiyatında savaş ve kahramanlık temalarını işleyen “epik (koçaklama)” şiir türü ile bu tür barışçıl şiirler arasındaki dil ve üslup farkını da inceleyelim mi?