Verilen şekillerin çevrelerini hesaplama (sayfa 240)
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Kareli kağıt üzerindeki şekillerde çevre uzunluğu (P) = 4N - 2B
- N: Sarı renkle boyalı birim kare sayısı
- B: Bitişik (yatay veya dikey komşu) kare çiftlerinin kenar sayısı (her komşuluk 1 B sayılır)
Her birim kare kenarı 1 birim uzunluğundadır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci şekli analiz et (Sol en uçtaki L benzeri şekil)
Sarı kareler: 3 adet (alt sol, üst sol, üst sağ konumda L formu).
Bitişik kenarlar: 2 adet (dikey 1, yatay 1).
$$P = 4 \times 3 - 2 \times 2 = 12 - 4 = 8$$ birim.
Adım 2 — İkinci şekli analiz et (Yanındaki Z veya S benzeri şekil)
Sarı kareler: 4 adet (kayık düzen).
Bitişik kenarlar: 3 adet.
$$P = 4 \times 4 - 2 \times 3 = 16 - 6 = 10$$ birim.
Adım 3 — Üçüncü şekli analiz et (Ortadaki karemsi şekil)
Sarı kareler: 3 adet (T veya L varyasyonu).
Bitişik kenarlar: 2 adet.
$$P = 4 \times 3 - 2 \times 2 = 12 - 4 = 8$$ birim.
Adım 4 — Dördüncü şekli analiz et (Sağ en uçtaki düzensiz şekil)
Sarı kareler: 4 adet (açık L veya adım şekli).
Bitişik kenarlar: 4 adet.
$$P = 4 \times 4 - 2 \times 4 = 16 - 8 = 8$$ birim.
Adım 5 — Alternatif yöntem: Kenar sayma
Her şekli dolaşarak dış kenarları sayın (köşeleri çift saymayın). Yukarıdaki formülle aynı sonucu verir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAPLAR:
- Birinci şekil: 8 birim
- İkinci şekil: 10 birim
- Üçüncü şekil: 8 birim
- Dördüncü şekil: 8 birim
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Polyomino Çevresi
- [Tanım:] Birim karelerden oluşan şekillerin sınır uzunluğu.
- [Bu problemde:] Sarı alan dış kenarları sayarak veya formülle bulduk.
2. Bitişik Kenar (B)
- [Tanım:] İki kare yan yana veya üst üste her temas 1 B’dir.
- [Bu problemde:] İç bağlantılar çevreyi kısaltır (her B 2 birim düşer).
SIK YAPILAN HATALAR:
Sayıyı unutup sadece “birim” yazmak
- [Yanlış:] “Çevre = birim” (sadece birim yazmak).
- [Doğru:] “8 birim” gibi tam ifade.
- [Neden yanlış:] Soru sayısal değeri ister, birim zaten belirtilmiş.
İç kenarları saymak
- [Yanlış:] Tüm kenarları (iç+dış) toplamak.
- [Doğru:] Sadece dış sınırı say.
- [Neden yanlış:] İç kenarlar çift sayılır, şişirir.
Benzer sorunlar için bkz: Her bölümdeki geometrik şeklin çevre uzunluğunu bulma.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?