Cevap Anahtarı: E
Soru No: 33
A) 1
V27 -
V75 +
işleminin sonucu kaçtır?
\frac{\sqrt{27} - \frac{4}{\sqrt{48}}}{\sqrt{75} + \frac{2}{\sqrt{12}}} İşleminin Sonucu
KULLANILAN FORMÜLLER VE KURALLAR:
- Köklü sayıları a\sqrt{b} biçiminde yazma: \sqrt{a^2 \cdot b} = a\sqrt{b}
- Kesirlerde sadeleştirme ve ortak payda ile çıkarma/toplama kuralları
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Köklü İfadeleri a\sqrt{b} Biçimine Getirme
İfadelerdeki her bir karekökü en sade çarpanlarına ayıralım:
- \sqrt{27} = \sqrt{9 \cdot 3} = 3\sqrt{3}
- \sqrt{48} = \sqrt{16 \cdot 3} = 4\sqrt{3}
- \sqrt{75} = \sqrt{25 \cdot 3} = 5\sqrt{3}
- \sqrt{12} = \sqrt{4 \cdot 3} = 2\sqrt{3}
Adım 2 — Pay Kısmını Hesaplama
Bulduğumuz değerleri pay kısmında yerine koyup sadeleştirelim:
Paydaları eşitleyelim:
Adım 3 — Payda Kısmını Hesaplama
Değerleri payda kısmında yerine koyup sadeleştirelim:
Paydaları eşitleyelim:
Adım 4 — Payı Paydaya Bölme
Pay ve payda değerlerini oranlayalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: \frac{1}{2}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Karekök Dışına Çıkarma
- Tanım: Tam kare çarpanı olan sayılar kök dışına çıkarılarak ifade a\sqrt{b} biçiminde yazılır.
- Bu problemde: \sqrt{48} = 4\sqrt{3} ve \sqrt{12} = 2\sqrt{3} olarak yazılarak kesirlerdeki katsayılar sadeleştirilmiştir.
2. Köklü Sayılarda Dört İşlem
- Tanım: Kök dereceleri ve kök içleri aynı olan ifadeler kendi aralarında toplanıp çıkarılabilir veya rasyonel işlemlerle birleştirilebilir.
- Bu problemde: Pay ve paydadaki terimler \sqrt{3} ortak kökü sayesinde pratik şekilde toplanıp bölünmüştür.
SIK YAPILAN HATALAR:
Köklü İfadeleri Sadeleştirmeden Eşlenik ile Çarpmak
- Yanlış: \frac{4}{\sqrt{48}} ifadesinde doğrudan büyük sayılarla eşlenik çarpımı yaparak işlem kalabalığı yaratmak.
- Doğru: \sqrt{48} = 4\sqrt{3} yazarak paydaki 4 ile paydadaki 4’ü sadeleştirmek ve ifadeyi \frac{1}{\sqrt{3}} haline getirmek.
- Neden yanlış: İşlemi uzatır ve işlem hatası yapma riskini artırır.
Köklü sayılarda eşlenik ve sadeleştirme mantığını pekiştirmek için benzer bir KPSS tarzı soru daha çözmemi ister misin?