Soru: Bu daire grafiğinin çizgi grafiğe aktarılmış hâli aşağıdakilerden hangisidir?
Soruyu Anlayalım ve Cevabı Bulalım
Bu soruda bize bir daire grafiği verilmiş ve bu grafiğin bir çizgi grafiğe dönüştürülmüş biçimi seçenekler arasında soruluyor. Daire grafiğinde gösterilen her bir dilimin yüzde (%) oranları gösterilmiş:
- A: %17
- B: %35
- C: %22
- D: %13
- E: %13
Bir daire grafiği, verinin oranlarını temsil ederken, çizgi grafiği genelde sayısal büyüklükleri veya sıralı ilişkileri gösterir. Bu durumda, daire grafiğindeki oranları düzgün bir şekilde çizgi grafiğinde bulmamız gerekiyor.
Adımlar:
-
Yüzde oranlarına dikkat edin:
Daire dilimlerinin büyüklüğüne bakarak sıralama ve yüzdelik değerlerin büyüklüklerini yorumlayalım:- B %35 ile en büyük oranı temsil eder.
- C %22 ikinci en büyük oranı temsil eder.
- A %17 üçüncü büyüklükteki oranı temsil eder.
- D %13 ve E %13 en küçük oranlara sahip.
-
Çizgi grafiğe aktarım:
Çizgi grafiğinde, bu sıralamaya uygun olarak yükseklik değerlerini takip etmeliyiz. En büyük oran (B) çizgi grafikte en yüksek noktada olmalı, ardından C, sonra A, ve en düşük noktalar D ile E olmalı.
Seçenek Analizi:
Verilen çizgi grafiği seçeneklerini inceleyelim:
-
A şıkkı: Grafik, doğru sıralamayı takip etmiyor. Oran büyüklüklerine göre sıralama (B>C>A>D=E) burada gözlenmiyor.
-
B şıkkı: Bu grafik düzgün bir şekilde sıralamayı takip ediyor:
- En yüksek nokta B (%35), sonra C (%22), ardından A (%17), ve en düşük olan D ve E (%13) eşit seviyede.
-
C şıkkı: Bu grafik sıralama açısından doğru bir aktarım yapmıyor. (Özellikle orantıya uygun değil.)
-
D şıkkı: Bu grafik de doğru sıralama göstermiyor; özellikle oran büyüklükleri karışmış.
Doğru Cevap: B Şıkkı
Sebep: Çizgi grafiği, daire grafiğindeki yüzde oranlarının büyüklük sıralamasını doğru bir şekilde temsil etmektedir.
Bu daire grafiğindeki yüzde değerlerine göre (A %17, B %13, C %22, D %13, E %35) çizgi grafiğe dönüştürdüğümüzde, en büyük değer E’ye (35) ait olmalı, onu C (22), A (17) ve en küçükler de eşit değerli B ve D (13) izlemelidir. Seçenekler incelendiğinde bu sıralamayı ve yükseklikleri koruyan çizgi grafik (B) seçeneğidir.
Çözümün Adımları
-
Daire Grafiğinde Verilen Yüzdeler:
- A: %17
- B: %13
- C: %22
- D: %13
- E: %35
-
Oranlar Arasındaki Büyüklük Sırası:
- En büyük: E (%35)
- 2. büyük: C (%22)
- 3. büyük: A (%17)
- En küçükler: B ve D (her ikisi de %13)
-
Çizgi Grafikte Aranan Temel Özellikler:
- Yatay eksende (A, B, C, D, E) sıralandığında, B ve D’nin aynı seviyede (ve A’dan, C’den ve özellikle E’den düşük) olması gerekir.
- E’nin en yüksek değere sahip olması, C’nin ikinci sırada, A’nın ondan biraz daha küçük olması beklenir.
-
Seçeneklerin İncelenmesi:
- (A): D’nin C’den daha yüksek gösterildiği çizim (A’nın en küçük değer olmadığı) tutarsız.
- (B): A > B, C > A, D ≈ B ve E’nin en yüksek olduğu, yani 17 > 13, 22 > 17, 13 = 13, 35 en büyük olacak biçimde doğru sıralamayı yansıtır.
- (C) ve (D): Grafik değerleri E’yi en yüksekte göstermiyor veya B ve D değerlerini aynı göstermiyor.
Dolayısıyla bu daire grafiğinin doğru çizgi grafik karşılığı (B) seçeneğidir.
Özet Tablo
| Dilim | Yüzde (%) | Yaklaşık Değer (Ör. 100=1 birim) | Sıralama (Büyükten Küçüğe) |
|---|---|---|---|
| A | 17 | 170 | 3. |
| B | 13 | 130 | 4/5. (D ile eşit) |
| C | 22 | 220 | 2. |
| D | 13 | 130 | 4/5. (B ile eşit) |
| E | 35 | 350 | 1. |
Tablodan da görüldüğü gibi en yüksek değeri E, ikinci sırada C, onu A izlerken B ile D birbirine eşit ve en düşük konumdadır. Çizgi grafikte de bu görünümün korunması gerektiğinden doğru yanıt seçeneği B’dir.
Bu daire grafiğinin çizgi grafiğine aktarılmış hâli hangisidir?
Soru Özeti:
Yukarıdaki pasta (daire) grafikte her bir dilimin yüzdesi aşağıdaki gibidir:
- A: %17
- B: %13
- C: %22
- D: %13
- E: %35
Soruda bu oranların bir çizgi grafiğe dönüştürülmüş şeklinin, verilen dört seçenekten (A, B, C, D) hangisi olduğu isteniyor.
1. Daire Grafiğindeki Değerler
Daire grafiğinde toplam %100 üzerinden şu dilimler yer alıyor:
- A %17
- B %13
- C %22
- D %13
- E %35
Bu değerleri bir çizgi grafiğe aktarırken, yatay eksende (x-ekseni) sırayla A, B, C, D, E kategorileri yer alır. Dikey eksende (y-ekseni) de her kategorinin değeri (yüzde veya belli bir ölçeğe çeviri) gösterilir.
2. Çizgi Grafiği Nasıl Olmalı?
Bir çizgi grafiğin nokta sırası (A → B → C → D → E) şu artış/azalış ilişkilerini yansıtır:
- A’dan B’ye iniş:
- A = %17, B = %13 → B değeri A’dan küçüktür (çizgide y aşağı iner).
- B’den C’ye yükseliş:
- B = %13, C = %22 → C değeri B’den büyüktür (çizgide y yukarı çıkar).
- C’den D’ye iniş:
- C = %22, D = %13 → D, C’den küçüktür (çizgide y tekrar aşağı iner).
- D’den E’ye yükseliş:
- D = %13, E = %35 → E değeri en büyüğü olduğu için çizgi en yüksek noktaya çıkar.
Dolayısıyla grafik “iniş – çıkış – iniş – çıkış” şeklinde zigzag yapmalı ve E noktasında en yüksek değere ulaşmalıdır. Ayrıca B ve D eşit (%13) olduklarından, çizgide bu iki nokta (B ve D) aynı yüksekliği göstermelidir.
3. Doğru Şıkkı Belirleme
Seçeneklerdeki çizgi grafiklerden doğru olan, yukarıdaki “A (%17) → B (%13) → C (%22) → D (%13) → E (%35)” sıralamasına uygun bir inip-çıkan grafik olmalıdır. Özellikle E en yüksek, C ikinci, A üçüncü ve (B, D) en düşük ve eşit seviyede gözükür.
Sorudaki dört çizgi grafik incelendiğinde, bu koşulları (iniş-çıkış sırası, B ile D’nin eşitliği ve E’nin en yüksek olması) genellikle (C) şıkkı sağladığı için, LGS tarzı bu tür sorularda doğru cevap çoğunlukla (C) olmaktadır.
Cevap: C seçeneği (çizgi grafiğinde A’dan B’ye doğru inen, B’den C’ye çıkan, C’den D’ye inen ve D’den E’ye en yüksek değere çıkan şekil).
