cemre ve demir topladıkları fındıkları ayikliyorlar.Cemre min ayikladigi fındık sayısı,demir in ayikladigi fındık sayısının 4 fazlasının 5te biri kadardır.Her ikisinin de ayikladigi fındık sayısi birer doğal sayıdır.
a.Demir in ayikladigi fındık sayısının kaç adet olabileceğini tahmin ediniz.
Cemre’nin ayıkladığı fındık sayısı, Demir’in ayıkladığı fındık sayısının 4 fazlasının $ \frac{1}{5} $’i kadardır. Demir’in ayıkladığı fındık sayısı doğal sayı olduğuna göre, bu sayı bazı değerlerde olmalıdır.
Cevap bulalım:
Adım 1 — Değişken tanımlayalım
Demir’in ayıkladığı fındık sayısına x diyelim.
Adım 2 — Cemre’nin sayısını yazalım
Cemre’nin sayısı:
\frac{x+4}{5}
Bu sayı da doğal sayı olmalı.
Adım 3 — Doğal sayı olması için kontrol edelim
$\frac{x+4}{5}$’in doğal sayı olması için x+4 sayısı 5’e tam bölünmelidir.
Yani:
x+4 = 5k
x = 5k-4
Demek ki Demir’in ayıkladığı fındık sayısı 5 ile bölündüğünde 4 kalanını veren sayılar olabilir.
Adım 4 — Bazı örnek değerler yazalım
- x = 1 → \frac{1+4}{5} = 1
- x = 6 → \frac{6+4}{5} = 2
- x = 11 → \frac{11+4}{5} = 3
- x = 16 → \frac{16+4}{5} = 4
Sonuç:
Demir’in ayıkladığı fındık sayısı 1, 6, 11, 16, 21, … gibi sayılar olabilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: Demir’in ayıkladığı fındık sayısı 5 ile bölündüğünde 4 kalanını veren doğal sayılardan biri olabilir. Yani 1, 6, 11, 16, 21, …
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
İstersen bu sorunun b şıkkını da birlikte çözelim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Cemre ve Demir’in ayıkladığı fındık sayıları
KULLANILAN FORMÜL:
C = \frac{D + 4}{5}
Burada C, Cemre’nin ayıkladığı fındık sayısı; D, Demir’in ayıkladığı fındık sayısıdır. C ve D, doğal sayılardır (pozitif tam sayılar).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Formülü doğal sayı şartına göre düzenle
C tam sayı olabilmesi için (D + 4)'ün 5’e tam bölünmesi gerekir. Yani:
Bu, D’nin 5’in kalanını 1 yapan sayılar olduğunu gösterir: D = 5k + 1 (burada k, k \geq 0 tam sayı).
Adım 2 — C’yi formüle koy
C de doğal sayı olur (k + 1 \geq 1).
Adım 3 — Olası değerleri listele
k=0: D=1, C=1
k=1: D=6, C=2
k=2: D=11, C=3
k=3: D=16, C=4
k=4: D=21, C=5
… ve böyle devam eder (sonsuz olası çift).
Adım 4 — Tahmin için makul değer seç
Ortaokul seviyesinde fındık ayıklamak için gerçekçi küçük sayılar düşünülürse, D=11 adet (C=3 adet) veya D=16 adet (C=4 adet) gibi değerler tahmin edilebilir. (Çok küçük sayılar pratik olmayabilir.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Demir’in ayıkladığı fındık sayısı 5k + 1 şeklinde olabilir (k \geq 0 tam sayı). Tahmin: 11 adet veya 16 adet gibi makul değerler.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Bölme ve Kalan (Modüler Aritmetik)
- Tanım: Bir sayının başka bir sayıya bölümünden kalan.
- Bu problemde: D + 4’ün 5’e bölümünden kalan 0 olmalı, yani D \equiv 1 \pmod{5}.
2. Doğal Sayılar
- Tanım: 1, 2, 3, … gibi pozitif tam sayılar.
- Bu problemde: Hem C hem D bu şartı sağlar.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış: D + 4/5’i yuvarlama
- Yanlış: 11 + 4 = 15, 15/5=3 diye yuvarlama.
- Doğru: Tam bölünme zorunlu (15 \div 5 = 3 tam).
- Neden yanlış: C tam sayı olmalı.
Yanlış: Negatif k kullanma
- Yanlış: k=-1, D=-4 (negatif).
- Doğru: k \geq 0, D \geq 1.
- Neden yanlış: Doğal sayı negatif olamaz.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Bana sorunun sadece cevabını yaz. uzun açıklama yazma sadece cevapları, doğru cevapları yaz.
Demir’in ayıkladığı fındık sayısı: 1, 6, 11, 16, 21, …
Genel biçim: 5k + 1 (k \in \mathbb{N})
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Cevap: Demir’in ayıkladığı fındık sayısı 1, 6, 11, 16, 21, … (5k + 1 şeklinde, k ≥ 0 tam sayı) olabilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()