çapı 60 cm olan tekerlek 5 tam tur attığında kaç metre yol alır (pi sayısı 3)
Çapı 60 cm olan tekerlek 5 tam tur attığında kaç metre yol alır? (π sayısı 3 kabul edilecek)
Çözüm:
Bir tekerleğin bir tam turda aldığı mesafe, çevresi kadardır. Biz önce çevreyi bulacağız, sonra bu çevreyi 5 tam tur ile çarparak toplam alınan yolu hesaplayacağız.
1. Tekerleğin Çevresi
Tekerleğin çevresi, şu formülle hesaplanır:
Burada:
- π = 3 (verilen),
- r tekerleğin yarıçapıdır. Çap 60 \, \text{cm} olduğuna göre yarıçap:
Şimdi çevreyi hesaplayalım:
Tekerleğin bir tam turda aldığı yol 180 cm’dir.
2. 5 Tam Turdaki Toplam Yol
Bir tam turda alınan mesafeyi 5 ile çarparak toplam yolu bulabiliriz:
900 cm’yi metreye çevirirsek:
Sonuç:
Tekerlek 5 tam tur attığında 9 metre yol alır.
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Çapı yarıçap yapma | r = \frac{Çap}{2} | r = 30 \, \text{cm} |
| Çevre hesaplama | Çevre = 2 \cdot π \cdot r | 180 \, \text{cm} |
| 5 tam turdaki toplam yol | Toplam \, Mesafe = Çevre \cdot \text{Tur Sayısı} | 900 \, \text{cm} |
| Metreye çevirme | \frac{900}{100} | 9 \, \text{metre} |
“çapı 60 cm olan tekerlek 5 tam tur attığında kaç metre yol alır (pi sayısı 3)”
Cevap:
Merhaba! Bu soruda, çapı 60 cm olan bir tekerleğin 5 tam tur (devir) sonunda kat ettiği mesafeyi, \pi = 3 değeri kullanarak hesaplamamız isteniyor. Burada çemberin çevresini hesaplayıp, tur sayısıyla çarparak alınan toplam yolu bulacağız. Ardından sonucun santimetreden metreye dönüşümünü yapacağız. Adım adım tüm ayrıntıları ele alalım.
İçindekiler
- Problemin Tanımı
- Çember ve Temel Kavramlar
- Kullanılan Formül
- Adım Adım Çözüm
- Örnek Bir Uygulama ve Açıklamalar
- Tablo ile Özet
- Sonuç ve Kısa Özet
1. Problemin Tanımı
Elimizdeki problem şu şekilde özetlenebilir:
- Tekerleğin çapı 60 cm olarak verilmiştir.
- Tekerlek 5 tam tur atmaktadır.
- \pi değeri, sorunun gereği 3 olarak alınacaktır.
- Hedefimiz, tekerleğin kat ettiği toplam yolun metre cinsinden ne kadar olduğunu bulmaktır.
2. Çember ve Temel Kavramlar
Bir çemberin çevresini (perimetresini) hesaplamak için kullanılan temel kavramlar:
- Çap (Diameter): Bir çemberin merkezinden geçerek çemberin iki noktası arasındaki en uzun doğru parçasına çap denir. Burada çapımız 60 cm.
- Yarıçap (Radius): Çapın yarısı kadardır ve merkezden çemberin herhangi bir noktasına olan uzaklıktır. Eğer çap 60 cm ise, yarıçap r = 60/2 = 30 cm’dir.
- Pi Sayısı (\pi): Çember hesaplamalarında kullanılan özel bir matematik sabitidir. Genelde \pi \approx 3.14 olarak alınır. Bu soruda 3 olarak verilmiştir.
- Çevre (Circumference): Bir çemberin bir tam tur etrafındaki uzunluktur ve formülü C = \pi \times \text{çap} veya C = 2 \pi r şeklindedir.
3. Kullanılan Formül
Soruda kullanılacak temel formül:
Bizim durumda:
4. Adım Adım Çözüm
-
Çapı belirle:
Verilen çap = 60 cm. -
Çemberin çevresini hesapla:
-
Formüle göre çevre = \pi \times \text{çap}.
-
\pi = 3 ve çap = 60 cm olduğuna göre:
$
\text{Çevre}
= 3 \times 60
= 180 \ \text{cm}
$
-
-
Alınan toplam yol:
- Tekerlek 1 tam tur attığında 180 cm yol alır.
- Tekerlek 5 tam tur attığında alınan yol = 5 \times 180 = 900 cm.
-
Santimetreyi metreye dönüştür:
-
1 m = 100 cm.
-
900 cm’yi metreye çevirmek için 900’ü 100’e böleriz:
$
900 \ \text{cm} \div 100 = 9 \ \text{m}
$
-
-
Cevabı belirt:
- Bu tekerlek 5 tam tur attığında tam olarak 9 metre yol kat eder.
5. Örnek Bir Uygulama ve Açıklamalar
- Otomobillerin lastikleri: Lastiklerin bir tam dönüşü, aslında tekerleğin çevresi kadar mesafe kat etmeye denktir. Burada da mantık aynıdır.
- Paten veya bisiklet tekeri örneğinde de aynı çevre formülünü kullanırız.
- Eğer soruda \pi değerini 3 yerine 3.14 veya \frac{22}{7} kullansaydık, sonuç az da olsa farklı olurdu. Ancak soruda net bir şekilde \pi = 3 belirtilmiştir, bu yüzden bu değeri kullandık.
6. Tablo ile Özet
| Tur Sayısı | Bir Turda Alınan Yol (cm) | Toplam Alınan Yol (cm) | Toplam Alınan Yol (m) |
|---|---|---|---|
| 1 | 180 | 180 | 1.8 |
| 2 | 180 | 360 | 3.6 |
| 3 | 180 | 540 | 5.4 |
| 4 | 180 | 720 | 7.2 |
| 5 | 180 | 900 | 9.0 |
Yukarıdaki tabloda, her bir turda 180 cm yol alındığı ve 5 tur sonunda 900 cm’ye ulaşıldığı gösterilmiştir. 900 cm de 9 m’ye eşittir.
7. Sonuç ve Kısa Özet
Bu soruda tekerleğin çapı 60 cm olup, 5 tur sonunda kat edilen yolu \pi = 3 değerini kullanarak 9 metre olarak bulduk. Bu hesaplamaların temelinde çemberin çevresi formülü yatmaktadır. Özellikle çember sorularında çap, yarıçap ve \pi ilişkisi hayati önem taşır. Her tam tur, çemberin çevresi kadar yol kateder. Dolayısıyla tur sayısı arttıkça alınan toplam mesafe de basitçe çevre değerinin tur sayısıyla çarpılmasıyla bulunur.
Kısaca özet:
- Çap: 60 cm
- Çevre = 60 cm x 3 = 180 cm
- 5 tur sonunda 180 cm x 5 = 900 cm
- 900 cm = 9 m
Bu nedenle, 5 tam tur atıldığında 9 metre yol alınır.