6.) Aşağıda O merkezli bir çember parçasI veril-
miştir.
O45°
m(KoL) = 45° ve KL=3 cm olduğuna göre
çember parçasinin yarıçapı kaç santimetre-
dir? (T =3 alınız.)
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
re
Çember Parçasının Yay Uzunluğu ve Yarıçap Hesabı
[KULLANILAN FORMÜL:]
Bir çember yayının uzunluğu (L) şu formül ile hesaplanır:
Burada:
- L: Yay uzunluğu
- \pi: Pi sayısı (soruda 3 olarak alınması istenmiştir)
- r: Yarıçap
- \alpha: Merkez açının derecesi
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Verilenleri Belirleyelim
Soruda bize şu bilgiler verilmiştir:
- Yay uzunluğu (\text{KL} yayı) = 3 \text{ cm}
- Merkez açı (\alpha) = 45^{\circ}
- \pi = 3
- Yarıçap (r) = ? (Bunu bulmamız isteniyor)
Adım 2 — Formülde Yerine Koyalım
Verilen değerleri yay uzunluğu formülüne yerleştirerek bir denklem kuralım:
Adım 3 — Sadeleştirme Yapalım
Öncelikle açı kısmını sadeleştirelim (45 ve 360 sayılarını 45’e bölelim):
Denklemi tekrar yazalım:
Adım 4 — Yarıçapı (r) Yalnız Bırakalım
İçler dışlar çarpımı yapalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] Yarıçap 4 cm’dir. (Doğru seçenek: C)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Yay Uzunluğu
- [Tanım:] Bir çemberin çevresinin belirli bir açıyla sınırlanmış parçasıdır.
- [Bu problemde:] 45^{\circ}'lik bir açının gördüğü yayın 3 \text{ cm} olduğu bilgisiyle tüm çevreye ulaştık.
2. Merkez Açı
- [Tanım:] Köşesi çemberin merkezinde olan açıdır.
- [Bu problemde:] 45^{\circ}'lik merkez açı, tam çemberin (\mathbf{360^{\circ}}) tam olarak 8’de 1’idir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Formülde Açı Oranını Unutmak
- [Yanlış:] 3 = 2 \cdot 3 \cdot r şeklinde hesaplamak.
- [Doğru:] Yayın tam bir çember değil, sadece 360 derecede 45 derecelik bir parça olduğunu dikkate almak.
- [Neden yanlış:] Bu hata yay uzunluğunu değil, tam çemberin çevresini hesaplamanıza neden olur.
Bu problemde yayın merkez açısının çemberin kaçta kaçı olduğunu bularak da ilerleyebilirsin. Örneğin 45^{\circ}, 360^{\circ}'nin 8 katı olduğu için yayın uzunluğunu da 8 ile çarparak çevreyi bulabilirsin. Bu yöntemi başka bir soruda denemek ister misin?
