Çember Parçasının Yay Uzunluğu ve Yarıçap Hesabı

6.) Aşağıda O merkezli bir çember parçasI veril-
miştir.
O45°
m(KoL) = 45° ve KL=3 cm olduğuna göre
çember parçasinin yarıçapı kaç santimetre-
dir? (T =3 alınız.)
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
re

Çember Parçasının Yay Uzunluğu ve Yarıçap Hesabı

:light_bulb: [KULLANILAN FORMÜL:]
Bir çember yayının uzunluğu (L) şu formül ile hesaplanır:

L = 2 \cdot \pi \cdot r \cdot \frac{\alpha}{360^{\circ}}

Burada:

  • L: Yay uzunluğu
  • \pi: Pi sayısı (soruda 3 olarak alınması istenmiştir)
  • r: Yarıçap
  • \alpha: Merkez açının derecesi

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Verilenleri Belirleyelim
Soruda bize şu bilgiler verilmiştir:

  • Yay uzunluğu (\text{KL} yayı) = 3 \text{ cm}
  • Merkez açı (\alpha) = 45^{\circ}
  • \pi = 3
  • Yarıçap (r) = ? (Bunu bulmamız isteniyor)

Adım 2 — Formülde Yerine Koyalım
Verilen değerleri yay uzunluğu formülüne yerleştirerek bir denklem kuralım:

3 = 2 \cdot 3 \cdot r \cdot \frac{45^{\circ}}{360^{\circ}}

Adım 3 — Sadeleştirme Yapalım
Öncelikle açı kısmını sadeleştirelim (45 ve 360 sayılarını 45’e bölelim):

\frac{45}{360} = \frac{1}{8}

Denklemi tekrar yazalım:

3 = 6 \cdot r \cdot \frac{1}{8}
3 = \frac{6r}{8}

Adım 4 — Yarıçapı (r) Yalnız Bırakalım
İçler dışlar çarpımı yapalım:

3 \cdot 8 = 6r
24 = 6r
r = \frac{24}{6}
r = 4 \text{ cm}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:] Yarıçap 4 cm’dir. (Doğru seçenek: C)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Yay Uzunluğu

  • [Tanım:] Bir çemberin çevresinin belirli bir açıyla sınırlanmış parçasıdır.
  • [Bu problemde:] 45^{\circ}'lik bir açının gördüğü yayın 3 \text{ cm} olduğu bilgisiyle tüm çevreye ulaştık.

2. Merkez Açı

  • [Tanım:] Köşesi çemberin merkezinde olan açıdır.
  • [Bu problemde:] 45^{\circ}'lik merkez açı, tam çemberin (\mathbf{360^{\circ}}) tam olarak 8’de 1’idir.

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Formülde Açı Oranını Unutmak

  • [Yanlış:] 3 = 2 \cdot 3 \cdot r şeklinde hesaplamak.
  • [Doğru:] Yayın tam bir çember değil, sadece 360 derecede 45 derecelik bir parça olduğunu dikkate almak.
  • [Neden yanlış:] Bu hata yay uzunluğunu değil, tam çemberin çevresini hesaplamanıza neden olur.

Bu problemde yayın merkez açısının çemberin kaçta kaçı olduğunu bularak da ilerleyebilirsin. Örneğin 45^{\circ}, 360^{\circ}'nin 8 katı olduğu için yayın uzunluğunu da 8 ile çarparak çevreyi bulabilirsin. Bu yöntemi başka bir soruda denemek ister misin?