!1748018632245356140668858718603|500x500 [Link Silindi]
Yukarıdaki sorunun çözümü:
Soruda verilen bilgilere göre yarıçapı 6 cm olan bir daire ve dairenin çevresi hesaplanacaktır. Ayrıca bir yarı dairenin çevre uzunluğunu bulmamız isteniyor. Soruda π = 3 olarak alınmıştır.
Çözüm Adımları:
-
Dairenin Çevresini Hesaplama Formülü:
Dairenin çevresi formülü:
$
Çevre = 2 \pi r
$Burada:
- r = 6 cm (yarıçap),
- \pi = 3 olarak alınmıştır.
$
Çevre = 2 \cdot 3 \cdot 6 = 36\ \text{cm}
$Tam dairenin çevresi 36 cm bulunur.
-
Yarı Dairenin Çevresi:
Yarı daire olduğu için çevresi, tam dairenin yarısı kadar olacaktır (dairenin eğrisel kısmı). Yarı daire çevresi:
$
Eğrisel Çevre = \frac{Çevre}{2} = \frac{36}{2} = 18\ \text{cm}
$ -
Yarı Dairenin Çevresine Eklenen Çap Uzunluğu:
Yarı dairenin düz kısmı ise çap uzunluğudur. Çap uzunluğu:
$
Çap = 2 \cdot r = 2 \cdot 6 = 12\ \text{cm}
$ -
Toplam Çevreyi Hesaplama:
Yarı dairenin toplam çevresi:
$
Toplam Çevre = Eğrisel Çevre + Çap = 18 + 12 = 30\ \text{cm}
$
Sorunun Cevabı:
Şeklin çevresi = 30 cm
Özet Tablo:
| Adım | Formül | Sonuç |
|---|---|---|
| Dairenin Tam Çevresi | Çevre = 2 \pi r | 36\ \text{cm} |
| Yarı Dairenin Eğrisel Çevresi | \frac{Çevre}{2} | 18\ \text{cm} |
| Çap Uzunluğu | Çap = 2 \cdot r | 12\ \text{cm} |
| Toplam Çevre | Eğrisel Çevre + Çap | 30\ \text{cm} |
Sonuç: Yarıçapı 6 cm olan yarım dairenin toplam çevresi 30 cm’dir.
Soru: “Yukarıdaki şekilde yarıçapının uzunluğu 6 cm olan bir dairenin bir kısmı verilmiştir. Buna göre şeklin çevresi kaç cm’dir? (π = 3 alınız.)”
Cevap:
İçindekiler
1. Sorunun Genel Bakışı
Yarıçapı 6 cm olan bir dairenin bir kısmı verilmiştir. Resimdeki çizim incelendiğinde, şeklin yaklaşık olarak 3/4 (üç çeyrek) daire şeklinde olduğu görülmektedir. Çevreyi hesaplarken, dışta kalan yay uzunluğu ile iki yarıçap uzunluğunu toplarız (çünkü yay kısmını iki yarıçap sınırlandırmaktadır).
Problemde π = 3 olarak alınması istenmiştir. Biz de hesaplamalarımızı bu değeri kullanarak yapacağız.
2. Temel Kavramlar
- Yarıçap (r): Bir dairenin merkezinden herhangi bir noktasına kadar olan uzunluk. Bu soruda r = 6 cm.
- Tam Daire Çevresi: Formülü 2πr. Bu soruda π = 3 ve r = 6 cm olduğu için tam daire çevresi 2 × 3 × 6 = 36 cm.
- Daire Dilimi (Sektör): Dairenin bir açıya karşılık gelen kısmıdır. Burada 3/4’lük kısım, 360 derecelik tam açının 270 derecesine karşılık gelmektedir.
- Yay Uzunluğu: Tam dairenin çevresinin, dilimin kapladığı açı oranına göre hesaplanmasıyla bulunur.
- Kısmi Çevre (Sektör Çevresi): İki yarıçap + ilgili yay uzunluğu şeklinde toplanır.
3. Adım Adım Çözüm
3.1. Dairenin Tam Çevresini Bulma
Tam daire çevresi formülü:
$
2 \pi r
$
- r = 6 cm
- π = 3 (soruda böyle verilmiş)
Hesaplayalım:
$
2 \times 3 \times 6 = 36 \text{ cm}
$
3.2. Arklı Kısmın Açısını Belirleme
Şekilde verilen resme göre daireden 1/4’lük (90 derecelik) bir parça eksik olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kalan parça 3/4 dairedir (360° - 90° = 270°).
3.3. Kısmi Yay Uzunluğunu Hesaplama
3/4 daireye ait yay uzunluğu, tam çevrenin 3/4’ü kadardır:
$
\text{Kısmi yay} = \frac{3}{4} \times 36 = 27 \text{ cm}
$
3.4. Şeklin Çevresini Bulma
Şeklin çevresi, kavisli (yay) kısım + iki yarıçap uzunluğu:
- Yay Uzunluğu = 27 cm
- 2 adet yarıçap = 2 × 6 = 12 cm
Toplam çevre = 27 + 12 = 39 cm
4. Özet Tablo
| Aşama | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Tam Daire Çevresi | 2 \times \pi \times 6 | 36 cm (π=3 alınarak) |
| 2. Daire Dilimi Oranı (3/4) | \frac{3}{4} oranında | 270° (360°’ın 3/4’ü) |
| 3. Yay Uzunluğu (3/4 daire) | \frac{3}{4} \times 36 | 27 cm |
| 4. Perimetre İçin İki Yarıçap | 2 \times 6 | 12 cm |
| 5. Şeklin Çevresi | 27 \ (\text{yay}) + 12 \ (\text{radyus}) | 39 cm |
5. Sonuç ve Kısa Özet
Yarıçapı 6 cm olan dairenin 3/4’lük kısmına ait çevre, 27 cm’lik yay uzunluğu ve 12 cm’lik iki yarıçap toplamıyla 39 cm olarak bulunur. (π = 3 değerine göre hesaplanmıştır.)