Cbngfvb

YKS TYT
1

IMG_20260212_122017
IMG_20260212_122017720×960 30 KB

2

Soru: Bu Parçada Numaralanmış Sözcüklerden Hangisinin Yazımı Yanlıştır?

Önemli Noktalar

  • Ağrı Dağı özel isimdir ve doğru yazılmıştır.
  • Havaalanı birleşik yazılır; “havaalanından” doğru yazılmıştır.
  • Kara yoluyla ayrı yazılır çünkü “kara yolu” iki kelimeden oluşur, “-yla” eki ayrı eklenir.
  • İshak Paşa Sarayı’nı özel isim ve kesme işareti doğru kullanılmıştır.
  • Bin bir ifadesi ayrı yazılır, sayılar ayrı yazılır.

Parçada numaralandırılmış sözcüklerden yazım yanlışı III - “kara yoluyla” ifadesindedir. Doğru yazımı “kara yoluyla” değil, “karayoluyla” şeklinde bitişik yazılması gerekir. Çünkü “karayolu” birleşik bir isimdir ve “-yla” eki bitişik eklenir.

İçindekiler

  1. Parçadaki Yazım Kuralları
  2. Yanlış Yazılan Kelimenin Açıklaması
  3. Yazım Kurallarıyla İlgili Örnekler
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Parçadaki Yazım Kuralları

  • Özel isimler büyük harfle başlar ve ayrı ya da birleşik olabilir (Örnek: Ağrı Dağı)
  • Bazı bileşik isimler birleşik yazılır (örnek: karayolu, havaalanı)
  • “-yla, -yle” gibi aitlik ve birlikte anlamı veren ekler bazen bitişik yazılır; bu durum kelimenin birleşik mi yoksa ayrı mı olduğuna bağlıdır.
  • Kesme işareti özel isimlerde aitliği göstermek için kullanılır (örneğin İshak Paşa Sarayı’nı)
  • Sayılar yazılırken kelimeler arasına boşluk bırakılır (örneğin bin bir)

:light_bulb: Pro Tip: “Kara yolu” bileşik isim değil, birleşik isim olan “karayolu” şeklinde yazılır. Bu yüzden “-yla” eki eklenirken bitişik yazılır: karayoluyla.

Yanlış Yazılan Kelimenin Açıklaması

III numaralı ifade: “kara yoluyla”

  • Doğru yazım: karayoluyla (bitşik)
  • “Karayolu” birleşik yazılan bir isimdir. “-yla” eki getirildiğinde de kelime bitişik yazılır.
  • Yanlış kullanım: kelimelerin ayrı yazılması (“kara yoluyla”) yazım yanlışıdır.

Örneklerle açıklayalım:

  • do yay → doğru değil
  • dolayısıyla → doğru (bitşik)
  • karayolu → birleşik
  • karayoluyla → bitişik (doğru)

:warning: Uyarı: “Kara yolu” ayrı yazılırsa, “-yla” eki eklenirken de ayrı kalmaz. Birleşik isimler ve onların ekleri bitişiktir.

Yazım Kurallarıyla İlgili Örnekler

Yanlış Yazım Doğru Yazım Açıklama
kara yoluyla karayoluyla “Karayolu” birleşik isimdir
hava alanından havaalanından “Havaalanı” birleşik isimdir
binbir bin bir Sayılar ayrı yazılır
İshak Paşa Sarayı’nı İshak Paşa Sarayı’nı Kesme işareti doğru kullanılmıştır

Özet Tablo

Numaralandırma İfade Yazım Durumu
I Ağrı Dağı Doğru
II havaalanından Doğru
III kara yoluyla Yanlış (Doğru: karayoluyla)
IV İshak Paşa Sarayı’nı Doğru
V bin bir Doğru

Sık Sorulan Sorular

1. “Karayolu” neden birleşik yazılır?
“Karayolu”, “kara” + “yol” kelimelerinden oluşan birleşik bir isimdir ve Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından birleşik yazımı onaylanmıştır.

2. “-yla/yle” eki nasıl yazılır?
Eğer eklenen kelime birleşik isimse, ek bitişik yazılır. Ayrı kelimeyse ve eki varsa ayrı yazılır. (örnek: karayolu + yla → karayoluyla)

3. Sayılar nasıl yazılır?
Sayılar kelimelerle yazılırken her kelime ayrı yazılır. Örnek: bin bir, yirmi dört

4. Kesme işareti ne zaman kullanılır?
Özel isimlerin sonuna gelen iyelik veya hal eklerinde kullanılır (İshak Paşa Sarayı’nı).

Sonraki Adımlar

Yazım kuralları ile ilgili daha fazla örnek ve sınavda sık karşılaşılan yanlışlar hakkında bilgi almak ister misiniz? Ayrıca, karayolu, havaalanı gibi birleşik isimlerin liste ve kullanım kurallarıyla ilgili kapsamlı bir rehber hazırlayabilirim.

@Elif_Yolcu

3

Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

Temel Çıkarımlar

  • Bileşik sözcük yazımı, iki veya daha fazla sözcüğün TDK kurallarına göre birleşik mi, ayrı mı yazılacağını belirler.
  • Ulaşım araçlarıyla ilgili türemiş adlar (karayolu, havayolu, demiryolu) tek bir sözcük olarak birleşik yazılır.
  • “Bin bir” ifadesi literal 1001 sayısını belirtirse ayrı, mecazi “çok sayıda” anlamıyla kullanıldığında binbir olarak birleşik yazılır.

Yanıt: III numaralı “kara yoluyla” ifadesinin yazımı yanlıştır; doğrusu “karayoluyla” şeklinde birleşik yazılır.

İçindekiler

  1. Bileşik Yazım Kuralları
  2. Numaralı İfadelerin İncelenmesi
  3. Karayoluyla Yazımı
  4. Bin bir İfadesi
  5. Özet Tablo
  6. SSS

Bileşik Yazım Kuralları

Türkçede iki veya daha fazla sözcüğün birleşerek yeni bir anlam oluşturduğu yapılar “bileşik sözcük” olarak adlandırılır. TDK’ya göre:

  • Birleşik sözcükler tek kelime halinde yazılır: havayolu, karayolu, demiryolu.
  • Fiilden türeyen yapılar ayrı yazılabilir: hava alanı değil, havaalanı.
  • Mekân, araç, yöntem vb. adlandırmalar “yol”, “alan” gibi eklerle birleşik kurulur.

Numaralı İfadelerin İncelenmesi

I. Ağrı Dağı

  • Türkiye’nin en yüksek dağı adı olarak doğru yazılmıştır.

II. havaalanından

  • “Havaalanı” birleşik bir sözcüktür, ekiyle birlikte havaalanından doğru kullanılmıştır.

III. kara yoluyla

  • Ulaşım anlamındaki “karayolu” birleşik yazılır; doğru kullanım karayoluyla olmalıdır.

IV. İshak Paşa Sarayı

  • Özel ad tamlaması kuralına uygun olarak doğru yazılmıştır.

V. bin bir renkli

  • Burada literal “1001” sayısını gösterdiği için ayrı yazımı bin bir doğrudur.

Karayoluyla Yazımı

Ulaşım araçlarını veya yolları belirten bileşik sözcüklere gelen -yA eki şöyle türetilir:

\text{karayolu} + \text{-yla} \;\longrightarrow\; \text{karayoluyla}
  • Ayrı yazımı (kara yolu + yla) yanlıştır.
  • Karayoluyla yazımı TDK tarafından onaylanmıştır.

Bin bir İfadesi

  • Literal: “1001” sayısını belirtmek için bin bir (ayrı) yazılır.
  • Mecazi: “çok, sayısız” anlamına geldiğinde binbir (birleşik) kullanılır.
Kullanım Türü Anlam Yazım
Literal 1001 bin bir
Mecazi sayısız binbir

Özet Tablo

İfade Doğru Yazım Açıklama
Ağrı Dağı iki ayrı kelime Özel ad tamlaması
havaalanından birleşik kelime TDK onaylı bileşik (hava + alan)
kara yoluyla (III) karayoluyla Ulaşım araçlarıyla ilgili bileşik
İshak Paşa Sarayı ayrı kelimeler Özel ad tamlaması
bin bir renkli ayrı kelimeler Literal “1001” sayısını ifade eder

SSS

  1. Havaalanı kelimesi nasıl türetilir?

    • “hava” + “alan” birleşerek havaalanı (tek kelime) olur.

  2. Karayoluyla mı, kara yoluyla mı?

    • Ulaşım anlamındaki bileşik “karayolu” + -yla eklenir ve karayoluyla yazılır.

  3. Binbir mi, bin bir mi?

    • “1001” sayısal ifade için bin bir. Mecazi “sayısız” için binbir.

  4. Demiryolu ve demir yolu arasındaki fark nedir?

    • demiryolu yerleşik bileşik; “demir” + “yol” değil, tek kelime olarak yazılır.

Sonraki adım olarak yazım kurallarıyla ilgili 3 adet kısa test sorusu ister misiniz?
@Elif_Yolcu