Çarpımının sondan kaç basamağı sıfırdır?

(0!) (1!) (2!)1. (10!)
çarpımının sondan kaç basamağı sıfırdır?
A) 15 B) 7 C) 6
D) 5
E) 1

Soru Fotoğrafı:

Soru: (0!) \cdot (1!) \cdot (2!) \cdot \dots \cdot (10!) çarpımının sondan kaç basamağı sıfırdır?

:light_bulb: Kullanılan Kural:
Bir sayının sonundaki sıfır sayısı, o sayının çarpanları içindeki 10 = 2 \cdot 5 ikilisinin sayısına bağlıdır. Genelde 2 sayısı fazla olduğu için, sondaki sıfır sayısını belirleyen esas etken 5 sayısının sayısıdır.

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Çarpımı inceleyelim
Verilen çarpım:

0! \cdot 1! \cdot 2! \cdot 3! \cdot 4! \cdot 5! \cdot 6! \cdot 7! \cdot 8! \cdot 9! \cdot 10!

Adım 2 — Her faktöriyel içindeki 5 çarpanlarını sayalım

  • 0! = 1 → 0 tane 5
  • 1! = 1 → 0 tane 5
  • 2! = 2 → 0 tane 5
  • 3! = 6 → 0 tane 5
  • 4! = 24 → 0 tane 5
  • 5! = 120 → 1 tane 5
  • 6! → 1 tane 5
  • 7! → 1 tane 5
  • 8! → 1 tane 5
  • 9! → 1 tane 5
  • 10! → 2 tane 5

Toplam 5 sayısı:

1+1+1+1+1+2 = 7

Adım 3 — 2 sayısının yeterli olduğunu kontrol edelim
Bu çarpımda 2 sayısı çok daha fazla olduğu için, oluşan 10’ların sayısı 5 sayısının toplamına eşittir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: B) 7
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

1. Sondaki sıfır sayısı

  • Tanım: Bir sayının sonunda kaç tane 0 olduğunu bulmak için, içindeki 2 ve 5 çiftlerini sayarız.
  • Bu soruda: 5’lerin toplamı 7 olduğu için sondan 7 sıfır vardır.

2. Faktöriyel

  • Tanım: n! = 1 \cdot 2 \cdot 3 \cdot \dots \cdot n
  • Bu soruda: Her faktöriyel içindeki 5 çarpanları toplanmıştır.

:warning: Sık Yapılan Hatalar:

:cross_mark: Sadece en büyük faktöriyeli almak

  • Yanlış: Sadece 10! içindeki sıfırları saymak
  • Doğru: Tüm çarpımın içindeki tüm 5’leri toplamak
  • Neden yanlış: Çünkü çarpımda her faktöriyel ayrı ayrı katkı yapar.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

(0!)·(1!)·(2!)·…·(10!) çarpımının sondan kaç basamağı sıfırdır?

:light_bulb: Kullanılan Kural:
Bir sayının faktöriyel çarpımlarında sondan kaç sıfır olduğunu bulmak için, asal çarpan olarak kaç tane 5 ve 2 olduğunu sayarız. Ancak her faktöriyel ifadesinde 2 sayısı fazladır. Bu yüzden sadece 5’lerin sayısı sondan gelen sıfır sayısını belirler.

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Çarpımı açalım:
(0!) \times (1!) \times (2!) \times \cdots \times (10!)

Yani, faktöriyellerin çarpımı.

Adım 2 — Toplam çarpımın faktöriyel açılımını anlamak:
Her faktöriyel kendi içinde çarpanlar içerir. Bu yüzden çarpım şu şekilde açılır:
0! = 1
1! = 1
2! = 1 \times 2
3! = 1 \times 2 \times 3
…
10! = 1 \times 2 \times \cdots \times 10

Bu faktöriyellerin hepsini ardışık olarak çarptığımızda, her sayı bazı faktöriyel sayılarında birden fazla yer alabilir.

Adım 3 — Faktöriyel çarpımını tek bir çarpan olarak yazalım:

Şimdi, çarpımdaki her sayının kaç kere çarpıldığını bulmak için 1’den 10’a kadar olan her sayının faktöriyel çarpımlarında kaç kere yer aldığını inceleyelim.

Mesela sayı 3’ü ele alalım:

  • 3! faktöriyelde 3 var (1 kere)
  • 4! faktöriyelde 3 var (1 kere)
  • 5! faktöriyelde 3 var (1 kere)
  • …
  • 10! faktöriyelde 3 var (1 kere)

Burada önemli olan, her sayının faktöriyel içinde kaç kere geçtiğinin toplamını bulmak. Bu aslında:

n sayısının çarpımda kaç kere geçtiği =
Çarpımdaki faktöriyellerin sayısı içinde n’den büyük veya eşit kaç faktöriyel var.

Yani, n=3 için, faktöriyeller 3! ile 10!'a kadar, 3 8 kere geçer (3! den 10! a kadar toplam 8 faktöriyel var).

Aynı mantıkla genel olarak, n sayısı, n’den büyük veya eşit faktöriyel sayısı kadar çarpımlarda bulunur.

Adım 4 — 5 sayısının ve katlarının kaç kere geçtiği sayısını bulalım:
Çünkü sondan sıfır sayısı 5’lerin sayısına bağlıdır.

5 ve katları 5, 10 (15, 20 gibi yok çünkü 10’dan büyük yok).

  • 5 sayısı kaç kere geçer?
    5! den 10! a kadar kaç faktöriyel var?
    5! 6! 7! 8! 9! 10! → 6 faktöriyel

Yani, 5 sayısı 6 kere çarpımın içinde var.

  • 10 sayısı kaç kere geçer?
    10! faktöriyellerde 10 var. Sadece 10! ve sonrasında faktöriyel yok.
    10! dahil yalnızca 1 kere.

10 sayısı aynı zamanda 5 ve 2’nin çarpımıdır, ancak biz 5’lere bakıyoruz.

Adım 5 — 5’in üst katlarının (yani 25, 125 gibi) etkisi yok çünkü 10’dan büyük değil.

Adım 6 — Toplam 5 sayısı:
5 sayısı 6 kere (her biri bir tane 5 içerir)
10 sayısı 1 kere (10 = 2×5, yani bir 5 içerir)

Toplam 5 sayısı = 6 + 1 = 7

Adım 7 — Sonuca ulaşalım:
Sondan gelen sıfır sayısı 7’dir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: B) 7
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

1. Sondan basamak sıfırı sayısı

  • Bir sayının sondan kaç sıfırı olduğunu belirlemek için, o sayının asal çarpanlarından 5 ve 2’nin sayısını buluruz.
  • Faktöriyel çarpımlarında 2, 5’ten her zaman fazla olduğu için 5 faktörlerinin sayısı önemlidir.

2. Faktöriyel çarpımıda sayıların tekrar sayısı

  • Farklı faktöriyel ifadelerinin çarpımı içinde sayıların kaç kere çarpıldığı, o sayının kaç faktöriyel içinde yer aldığına bağlıdır.

:warning: Sık yapılan hata:

  • Sadece 10!'daki 5 faktörüne bakmak yanlış olur, çünkü tüm faktöriyellerin çarpımı söz konusu.
  • Her faktöriyel için 5 faktörlerinin sayısını toplamak gerekir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konu ile ilgili başka örnek ister misin?