(0!) (1!) (2!)1. (10!)
çarpımının sondan kaç basamağı sıfırdır?
A) 15 B) 7 C) 6
D) 5
E) 1
Soru Fotoğrafı:
Kullanılan Kural:
Bir sayının sonundaki sıfır sayısı, o sayının çarpanları içindeki 10 = 2 \cdot 5 ikilisinin sayısına bağlıdır. Genelde 2 sayısı fazla olduğu için, sondaki sıfır sayısını belirleyen esas etken 5 sayısının sayısıdır.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Çarpımı inceleyelim
Verilen çarpım:
Adım 2 — Her faktöriyel içindeki 5 çarpanlarını sayalım
Toplam 5 sayısı:
Adım 3 — 2 sayısının yeterli olduğunu kontrol edelim
Bu çarpımda 2 sayısı çok daha fazla olduğu için, oluşan 10’ların sayısı 5 sayısının toplamına eşittir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: B) 7
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Sondaki sıfır sayısı
2. Faktöriyel
Sık Yapılan Hatalar:
Sadece en büyük faktöriyeli almak
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Kullanılan Kural:
Bir sayının faktöriyel çarpımlarında sondan kaç sıfır olduğunu bulmak için, asal çarpan olarak kaç tane 5 ve 2 olduğunu sayarız. Ancak her faktöriyel ifadesinde 2 sayısı fazladır. Bu yüzden sadece 5’lerin sayısı sondan gelen sıfır sayısını belirler.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Çarpımı açalım:
(0!) \times (1!) \times (2!) \times \cdots \times (10!)
Yani, faktöriyellerin çarpımı.
Adım 2 — Toplam çarpımın faktöriyel açılımını anlamak:
Her faktöriyel kendi içinde çarpanlar içerir. Bu yüzden çarpım şu şekilde açılır:
0! = 1
1! = 1
2! = 1 \times 2
3! = 1 \times 2 \times 3
…
10! = 1 \times 2 \times \cdots \times 10
Bu faktöriyellerin hepsini ardışık olarak çarptığımızda, her sayı bazı faktöriyel sayılarında birden fazla yer alabilir.
Adım 3 — Faktöriyel çarpımını tek bir çarpan olarak yazalım:
Şimdi, çarpımdaki her sayının kaç kere çarpıldığını bulmak için 1’den 10’a kadar olan her sayının faktöriyel çarpımlarında kaç kere yer aldığını inceleyelim.
Mesela sayı 3’ü ele alalım:
Burada önemli olan, her sayının faktöriyel içinde kaç kere geçtiğinin toplamını bulmak. Bu aslında:
n sayısının çarpımda kaç kere geçtiği =
Çarpımdaki faktöriyellerin sayısı içinde n’den büyük veya eşit kaç faktöriyel var.
Yani, n=3 için, faktöriyeller 3! ile 10!'a kadar, 3 8 kere geçer (3! den 10! a kadar toplam 8 faktöriyel var).
Aynı mantıkla genel olarak, n sayısı, n’den büyük veya eşit faktöriyel sayısı kadar çarpımlarda bulunur.
Adım 4 — 5 sayısının ve katlarının kaç kere geçtiği sayısını bulalım:
Çünkü sondan sıfır sayısı 5’lerin sayısına bağlıdır.
5 ve katları 5, 10 (15, 20 gibi yok çünkü 10’dan büyük yok).
Yani, 5 sayısı 6 kere çarpımın içinde var.
10 sayısı aynı zamanda 5 ve 2’nin çarpımıdır, ancak biz 5’lere bakıyoruz.
Adım 5 — 5’in üst katlarının (yani 25, 125 gibi) etkisi yok çünkü 10’dan büyük değil.
Adım 6 — Toplam 5 sayısı:
5 sayısı 6 kere (her biri bir tane 5 içerir)
10 sayısı 1 kere (10 = 2×5, yani bir 5 içerir)
Toplam 5 sayısı = 6 + 1 = 7
Adım 7 — Sonuca ulaşalım:
Sondan gelen sıfır sayısı 7’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: B) 7
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Sondan basamak sıfırı sayısı
2. Faktöriyel çarpımıda sayıların tekrar sayısı
Sık yapılan hata:
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konu ile ilgili başka örnek ister misin?