çargah beşlisinde si do arası tam mı yarım mı
Çargah Beşlisinde Si ile Do Arası Ton Mu Yarım Ton Mu?
Answer:
Çargah makamında müzik teorisi ve Türk müziği sistemine göre si ile do arası genellikle yarım ses (yarım ton) olarak değerlendirilir.
Türk Müziği’nde Çargah Makamı
Çargah makâmı, Türk müziğinde kullanılan bir makamdır ve dizi yapısında belirgin bir ses dizilimi vardır. Beşli aralıkları incelediğimizde şu kurallar dikkate alınır:
- Çargah dizisi: Çargah makamı dörtlü ve beşli dizilerle ilerler.
- Si ile Do arasındaki ses aralığı: Bu iki nota arasında diyez veya bemol uygulaması olmadan Türk müziği kurallarında bir yarım ton aralığı vardır.
Genel Bilgi
Eğer daha fazla detaya ihtiyaç duyulursa Türk müziği dizi ve nazariyat kitaplarına veya teorik kaynaklara başvurabilirsiniz.
Herhangi başka sorunuz olursa çekinmeden sorabilirsiniz, yardımcı olmaktan zevk duyarım! 
Çargah beşlisinde si-do arası tam mı, yarım mı?
Answer:
Çargah Dizi Yapısı ve Si-Do Arası Aralık
Çargah makamı, Türk müziğinde kullanılan bir temel dizidir ve genel olarak batı müziğindeki “Do majör” gamına çok benzer. Çargah dizisindeki sesler şunlardır:
- Çargah (Do)
- Dügâh (Re)
- Segâh (Mi Bemol)
- Çargah (Mi doğal — dizide Segâh yerine burada Mi doğal kullanılır)
- Nevâ (Fa)
- Hüseynî (Sol)
- Acem (La)
- Gerdâniye (Si)
- Tiz Çargah (Do)
Fakat, Çargah makamında kullanılan dizi genellikle batıdaki do-re-mi-fa-sol-la-si-do dizisiyle aynıdır. Yani:
- do – re – mi – fa – sol – la – si – do
Si – Do Arası Kaçlıktır?
Çargah makamında “si” ile “do” arasındaki aralık:
- Yarım ses (Batı müziğinde de bu böyledir!)
Yani, Çargah beşlisinde, örneğin “sol - la - si - do - re” sırasıyla dizildiğinde, si-do arası yarım ses (yarım perde) aralıktadır.
Özet Tablo: Batı ile Karşılaştırma
| Nota Dizisi | Re - Mi | Mi - Fa | Fa - Sol | Sol - La | La - Si | Si - Do |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Aralık | Tam | Yarım | Tam | Tam | Tam | Yarım |
- "Si-Do arası yarım ses"tir.
Kısacası:
- Çargah beşlisinde, veya genel Çargah dizisinde, si-do arası yarım ses (yarım perde) olur.
Her zaman müzikte sesler arasındaki aralıklara dikkat etmek, makamların yapısını anlamak için çok önemlidir. Aklına takılan başka müzik soruları olursa yine sorabilirsin!
Çargâh beşlisinde “si – do” arası tam mı, yarım mı?
Cevap:
Çargâh makamı (klasik Türk müziğinde) ya da Batı müziğinde “do majör” dizisi temelde aynı aralıkları içerir. Dizinin sesleri sırasıyla şu şekildedir:
• Do (Çargâh)
• Re (Dügâh)
• Mi (Bûselik)
• Fa (Çargâh makamında Gerdâniye)
• Sol (Hüseynî)
• La (Uşşak)
• Si (Kürdî)
• Do (Tiz ses)
Bu dizide, si - do aralığı yarım (beceriyle/eşitle “1 koma” ya yakın) sestir. Batı müziği terminolojisinde buna “semiton” veya “half step” denir. Böylece Çargâh makamında ya da do majör dizisinde si’den do’ya geçişte yarım seslik bir mesafe bulunur.
Kaynakça (Örnek):
• Yılmaz Öztuna, Türk Musikisi Ansiklopedik Sözlük
• Mutlu Torun, Türk Müziği Nazariyatı
Çargâh beşlisinde (do–re–mi–fa#–sol) doğrudan bir “si” olmadığı halde, makamdaki si–do (7. ile 8. derece) aralığı yarım perdedir. Yani “si” ile “do” arasındaki mesafe yarım ton olur.