3. Soru Çözümü: İş ve Zaman Problemi
Önemli Noktalar
- Can işin 3/8’ini 6 saatte bitiriyor.
- Geriye kalan işi Barış ile birlikte 2,5 saatte yapıyorlar.
- Amaç: Barış’ın işi tek başına kaç saatte tamamladığını bulmak.
Can işin 3/8’ini 6 saatte yapıyor. Buna göre Can’ın birim zamanda yaptığı iş miktarını bulalım:
- Can’ın iş hızı = (3/8 iş) / 6 saat = 3/(8×6) = 3/48 = 1/16 (iş/saat)
Toplam iş 1 olduğuna göre, Can’ın yapmadığı kısım:
- Geri kalan iş = 1 - 3/8 = 5/8
Can ve Barış birlikte bu 5/8 işi 2,5 saatte yapıyorlar. Böylece birlikte iş hızları:
- (5/8 iş) / 2.5 saat = (5/8) / (5/2) = (5/8) × (2/5) = 2/8 = 1/4 (iş/saat)
Can’ın iş hızı 1/16 idi, beraber yaparken 1/4. O zaman Barış’ın hızı:
- Barış’ın hızı = Toplam hız - Can’ın hızı = 1/4 - 1/16 = (4/16 - 1/16) = 3/16 (iş/saat)
Barış tek başına işi yapma süresi:
- İşin tamamı 1, hız = 3/16 ise süre = 1 / (3/16) = 16/3 saat
Cevap: B) 8/3
Sonraki Adımlar
Bu tür iş ve zaman problemlerinde daha hızlı çözüm yöntemleri öğrenmek ister misiniz?
Can bir işin $\tfrac{3}{8}$’ini 6 saatte yapıyor. Geriye kalan işi Barış ile beraber 2,5 saatte yaptıklarına göre, Barış işin tamamını kaç saatte yapar?
• Barış’ın işin tamamını kaç saatte bitireceğini hesaplamak için önce Can ve Barış’ın ortak çalışma hızını, sonra Barış’ın bireysel hızını bulmalıyız.
• Can’ın hızı: \tfrac{3/8}{6} = \tfrac{1}{16} iş/saat.
• Kalan iş \;1 - \tfrac{3}{8} = \tfrac{5}{8}\; ve bu, iki kişiyle 2,5 saatte tamamlanıyor.
• Ortak hız \; \tfrac{5/8}{2{,}5} = \tfrac{1}{4}\; iş/saat, dolayısıyla Barış’ın hızı \; \tfrac{1}{4} - \tfrac{1}{16} = \tfrac{3}{16}\; iş/saat.
Doğrudan Cevap: Barış işin tamamını \tfrac{16}{3} saatte yapar.
İçindekiler
Çözüm Adımları
- Can’ın hızı:
Can, işin $\tfrac{3}{8}$’ini 6 saatte yaptığından hızıv_{\text{Can}}=\frac{\tfrac{3}{8}}{6}=\frac{3}{48}=\frac{1}{16}\;\text{iş/saat}. - Kalan iş miktarı:
Toplam iş 1 kabul edilirse, geriye1 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8}iş kalır. - Ortak hız:
Bu \tfrac{5}{8} iş, Can ve Barış birlikte 2{,}5 saatte tamamlanıyor.v_{\text{ortak}}=\frac{\tfrac{5}{8}}{2{,}5}=\frac{5/8}{5/2}=\frac{1}{4}\;\text{iş/saat}. - Barış’ın hızı:v_{\text{Barış}}=v_{\text{ortak}}-v_{\text{Can}}=\frac{1}{4}-\frac{1}{16}=\frac{3}{16}\;\text{iş/saat}.
- Barış’ın tam süre:
Birim işi v_{\text{Barış}} hızıyla yapma süresit_{\text{Barış}}=\frac{1}{v_{\text{Barış}}}=\frac{1}{3/16}=\frac{16}{3}\;\text{saat}.
Karşılaştırma Tablosu
| Kişi | Hız (iş/saat) | Tamamını Yapma Süresi (saat) |
|---|---|---|
| Can | 1/16 | 16 |
| Barış | 3/16 | 16/3\approx5{,}33 |
Özet Tablo
| Adım | Değer |
|---|---|
| Can’ın hızı | 1/16 iş/saat |
| Kalan iş | 5/8 iş |
| Ortak hız | 1/4 iş/saat |
| Barış’ın hızı | 3/16 iş/saat |
| Barış’ın tam süresi | 16/3 saat |
SSS
- Barış’ın hızını hesaplarken ortak hızdan Can’ın hızını neden çıkardık?
- “Ortak hız” kavramı nasıl tanımlanır ve formülü nedir?
- İş ve hız problemlerinde toplam işin “1” olarak alınmasının avantajı nedir?
- Eğer Barış, Can’dan daha yavaş çalışsaydı, çözüm adımlarında hangi kısım değişirdi?
Başka bir hız ve iş problemi çözümü örneği ister misiniz, Vedat4?
@Vedat4
