Soru:
Can bahçelerinin zeminine şekildaki gibi üç çizgi çizmiştir. 3. sıra 2. sıra 1. sıra Can birinci sıradan başlayarak her sırada bir önceki sırada bulunan bile sayısından 6 fazla bile olacak şekilde tüm bilyelerini sıralamıştır. Can’ın 45 bilyesi olduğuna göre birinci sıradaki bile sayısı kaçtır?
3.\ sıra\ \
2.\ sıra\ \
1.\ sıra\ \
Can birinci sıradan başlayarak her sırada bir önceki sırada bulunan bile sayısından 6 fazla bile olacak şekilde tüm bilyelerini sıralamıştır.\
Can’ın 45 bilyesi olduğuna göre birinci sıradaki bile sayısı kaçtır?
Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]
Can’ın birinci sıradaki bilye sayısı kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Birinci sıradaki bilye sayısını x olarak kabul edelim.
- İkinci sıradaki bilye sayısı x + 6 olacaktır.
- Üçüncü sıradaki bilye sayısı x + 12 olacaktır.
- Toplam bilye sayısı 45 olduğuna göre toplamları yazıp denklemi kurarız.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Değişkenleri tanımla
Birinci sıradaki bilye sayısını x olarak belirle.
Adım 2 — Diğer sıralardaki bilye sayılarının ifadelerini yaz
2. sıra: x + 6
3. sıra: x + 12
Adım 3 — Toplam bilye sayısını ifade et
Toplam: x + (x + 6) + (x + 12) = 45
Adım 4 — Denklemi çöz
x + x + 6 + x + 12 = 45
3x + 18 = 45
3x = 45 - 18
3x = 27
x = \frac{27}{3} = 9
Kontrol
Birinci sıra 9,
İkinci sıra 9 + 6 = 15,
Üçüncü sıra 15 + 6 = 21 (ya da 9 + 12 = 21).
Toplam: 9 + 15 + 21 = 45, doğru.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Birinci sıradaki bilye sayısı 9’dur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Can’ın 45 bilyesi olduğuna göre birinci sıradaki bilye sayısı kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Aritmetik dizi toplamı veya terimleri ardışık artan bir dizinin toplanması: terimler toplanarak eşitlik kurulabilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Değişkeni tanımla ve denklemi kur
Birinci sıradaki bilye sayısını a ile gösterelim.
a+(a+6)+(a+12)=45
Adım 2 — Her terimi belirt
Birinci terim: a
İkinci terim: a+6
Üçüncü terim: a+12
Adım 3 — Terimleri aç ve topla
a + (a+6) + (a+12) = 45
= $$a + a + 6 + a + 12 = 45$$
= $$3a + 18 = 45$$
Adım 4 — Denklemi sadeleştir ve çöz
3a + 18 - 18 = 45 - 18
= $$3a = 27$$
\dfrac{3a}{3} = \dfrac{27}{3}
= $$a = 9$$
CEVAP: Birinci sıradaki bilye sayısı 9’dur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Aritmetik dizi
- Tanım: Ardışık terimler sabit bir farkla artan veya azalan dizidir.
- Bu problemde: Her sıra bir öncekinin 6 fazlası olduğundan terimler aritmetiktir.
- Denklem kurma ve sadeleştirme
- Tanım: Bilinmeyeni içeren ifadeleri toplayıp çıkararak çözme yöntemi.
- Bu problemde: Üç terimin toplamı 45 eşitliğinden bilinmeyen a bulunmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Terimleri yanlış toplama
- Yanlış: Parantezleri açmadan veya sabitleri eksik/çok toplayarak hata yapmak.
- Doğru: Her terimi açıp katsayıları ve sabitleri ayrı topla.
- Neden yanlış: Parantez içindeki sabitler gözden kaçabilir.
- Düzeltme: Parantezleri açıp adım adım topla (yukarıdaki gibi).
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 