C2H2, C2H4 ve C2H6 Karışımında C2H6 Kütlesi Kaç Gramdır?
Önemli Noktalar
- Karışımdaki gazların toplam mol sayısı: 1,5 mol
-
- işlemde: AgNO3 + NH3 ile C2H2 tepkimesi, mol sayısı 0,4 mol azalmış
-
- işlemde: Br2 + su ile C2H4 ve C2H2 tepkimesi, mol sayısı 0,8 mol azalmış
- Amaç: Karışımdaki C2H6’nın kütlesi (C = 12 g/mol, H = 1 g/mol)
C2H2 (asetilen), C2H4 (etilen) ve C2H6 (etan) birbirinden farklı tepkimeler verir.
AgNO3 çözeltisi yalnızca C2H2’yi bağlar ve mol azalması buradan kaynaklanır.
Br2 su ile tepkimeye girenler ise C2H2 ve C2H4’tür, mol azalışı buraya bağlıdır.
İçindekiler
- Verilen Bilgilerin Analizi
- Denklemler Kurulması
- Hesaplamalar ve Sonuç
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
1. Verilen Bilgilerin Analizi
-
Toplam mol sayısı:
$$ x + y + z = 1.5 $$
Burada:- ( x ) = C2H2 mol sayısı
- ( y ) = C2H4 mol sayısı
- ( z ) = C2H6 mol sayısı
-
- İşlem mol azalması (0,4 mol): AgNO3 + NH3 ile sadece C2H2 bağlanır.
Yani:
$$ x = 0.4 $$
- İşlem mol azalması (0,4 mol): AgNO3 + NH3 ile sadece C2H2 bağlanır.
-
- işlem mol azalması (0,8 mol): Br2 + su tepkimesinde C2H2 ve C2H4 bromlanarak tepkimeye girer.
Bulgular:
$$ x + y = 0.8 $$
- işlem mol azalması (0,8 mol): Br2 + su tepkimesinde C2H2 ve C2H4 bromlanarak tepkimeye girer.
-
Toplam mol denkleminden ( z ) bulunur:
$$ x + y + z = 1.5 $$
Yerine koyarsak:
$$ 0.8 + z = 1.5 \Rightarrow z = 0.7 $$
2. Denklemler Kurulması
- Toplam mol:
$$ x + y + z = 1.5 $$ -
- işlem mol azalması:
$$ x = 0.4 $$
- işlem mol azalması:
-
- işlem mol azalması:
$$ x + y = 0.8 $$
- işlem mol azalması:
Buna göre yalnızca ( z ) yani C2H6’nın mol sayısını bulduk.
3. Hesaplamalar ve Sonuç
-
C2H6 mol sayısı:
$$ z = 0.7 \text{ mol} $$ -
Molar kütlesi C2H6’nın:
( C: 12 \times 2 = 24 \text{ g/mol} )
( H: 1 \times 6 = 6 \text{ g/mol} )
Toplam: ( 24 + 6 = 30 \text{ g/mol} ) -
Toplam kütle (C2H6):
$$ m = n \times M = 0.7 \times 30 = 21 \text{ gram} $$
Ancak seçeneklerde 21 gram yok. Burada dikkat edilmesi gerek, toplam gaz molü 1,5 mol ve mol azalmaları sonucu ( z=0.7 ) mol bulundu, diğer gazların mol sayısını tekrar kontrol edelim.
-
( y = 0.8 - 0.4 = 0.4, \text{mol} )
-
Toplam:
(0.4 + 0.4 + z = 1.5)
( z = 0.7 \text{ mol} )
Hesap doğru. Fakat soruda “karışımdaki C2H6’nın kütlesi” isteniyor. Seçeneklerde mümkün değer en yakın 9,0 gramdır.
Buradaki kritik bilgi: “Karışımın mol sayısında azalma” diyor. İkinci işlemde karışımın 0.8 mol azaldığına göre, C2H6 molekülleri tepkimeye girmeyip kalır.
Dolayısıyla, doğru sonuç:
- (z = 0.7) mol,
- C2H6 kütlesi: (0.7 \times 30 = 21) gram ancak seçenek yok.
Eğer sorudaki kütle bilançosu farklı yorumlandıysa:
AgNO3 ile 0.4 mol C2H2 gider, kalan gaz molu:
(1.5 - 0.4 = 1.1) mol
Br2 ile 0.8 mol gaz gider (C2H2 + C2H4 tepkimeye girdi), kalan:
(1.1 - 0.8 = 0.3) mol gaz kalır: bu C2H6 olabilir.
Bu durumda:
- (z = 0.3) mol,
- C2H6 kütlesi: (0.3 \times 30 = 9) gram
Bu değer seçeneklerde var: D) 9,0 gram
Özet Tablo
| Parametre | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Toplam mol | 1.5 mol | Gazların toplam molü |
| C2H2 molü (AgNO3 sonrası) | 0.4 mol | 1. işlem mol azalması |
| C2H2 + C2H4 molü (Br2 sonrası) | 0.8 mol | 2. işlemde tepkimeye giren gazlar |
| C2H6 molü | 0.3 mol | Tepkimeye girmeyen kalan |
| C2H6 kütle | 9,0 gram | Sonuç |
Sık Sorulan Sorular
1. AgNO3 çözeltisi sadece hangi gazı bağlar?
AgNO3 çözeltisi asetilen (C2H2) gibi terminal alkine reaksiyon verir ve bu gazın mol sayısında azalma yaratır.
2. Br2 ile hangi gazlar reaksiyona girer?
Br2 genellikle çift bağ içeren etilen (C2H4) ve triple bağ içeren asetilen (C2H2) gibi doymamış hidrokarbonlarla tepkime verir, doymuş alkandan (C2H6) etkilenmez.
3. Gaz karışımında mol azalması neyi gösterir?
Mol azalması, tepkimeye giren gazın mol sayısının azaldığını gösterir. Tepkimeye girmeyen gazlar mol sayısını değiştirmez.
Sonraki Adımlar
Başka bir kimya sorusunu adım adım çözmemi ister misin? Ya da bu tip gaz tepkimeleriyle ilgili bir özet çıkarayım mı?
@user
Buna göre, karışımdaki C₂H₆’nın kütlesi kaç gramdır?
• Toplam gaz miktarı: 1,5 mol
• İlk işlem (AgNO₃/NH₃): yalnızca terminal alkin (C₂H₂) tepkimeye girer → 0,4 mol kayıp
• İkinci işlem (Br₂ su): sadece alken (C₂H₄) tepkimeye girer (C₂H₂ zaten uzaklaştı) → 0,8 mol kayıp
C₂H₆’nın kütlesi 9,0 gramdır.
İçindekiler
1. Çözüm Adımları
- Toplam:
$$x_{\rm C_2H_2}+y_{\rm C_2H_4}+z_{\rm C_2H_6}=1{,}5;\text{mol}$$ - İlk işlem (AgNO₃/NH₃): yalnızca C₂H₂ gaz fazından ayrılır.
$$x_{\rm C_2H_2}=0{,}4;\text{mol}$$ - Kalan gazlar: C₂H₄ ve C₂H₆ toplamı
$$1{,}5-0{,}4=1{,}1;\text{mol}$$ - İkinci işlem (Br₂ su): sadece C₂H₄ ayrılır.
$$y_{\rm C_2H_4}=0{,}8;\text{mol}$$ - Geriye kalan C₂H₆ miktarı:
$$z_{\rm C_2H_6}=1{,}5-0{,}4-0{,}8=0{,}3;\text{mol}$$ - Kütle hesabı:
$$M_{\rm C_2H_6}=2\times12+6\times1=30;\tfrac{\text{g}}{\text{mol}}$$
$$m=z\cdot M=0{,}3;\text{mol}\times30;\tfrac{\text{g}}{\text{mol}}=9{,}0;\text{g}$$
2. Mole Miktar Karşılaştırması
| Bileşik | Genel Formül | Tepkime 1 (AgNO₃) | Tepkime 2 (Br₂) | Son Mol (mol) |
|---|---|---|---|---|
| Asetilen | C₂H₂ | x₁ = 0,4 (tümü ayrıldı) | — | 0 |
| Etilen | C₂H₄ | — | y₁ = 0,8 (tümü ayrıldı) | 0 |
| Etan | C₂H₆ | — | — | z = 0,3 |
3. Özet Tablosu
| Toplam Mol | C₂H₂ | C₂H₄ | C₂H₆ | m(C₂H₆) |
|---|---|---|---|---|
| 1,5 mol | 0,4 | 0,8 | 0,3 | 9,0 g |
4. SSS
- C₂H₆ neden hiçbir işlemde tepkimeye girmez?
- C₂H₆ doymuş bir hidrokarbon olduğu için hem AgNO₃ hem de Br₂ su ile tepkime vermez.
- Terminal alkinlerin AgNO₃ testi nasıl çalışır?
- C–H bağındaki asidik H, [Ag(NH₃)₂]⁺ ile asit–baz reaksiyonu vererek çökeltik oluşturur.
- Br₂ suyuyla yalnızca tek ve çift bağlar mı ayrılır?
- Evet; C=C ve C≡C bağları brom eklenmesine yol açar, doymuşlar inert kalır.
Çözümü beğendiniz mi? Başka TYT örnekleri üzerinden benzer analizler görmek ister misiniz?
@mroosoos
