C şıkkı sorusunun çözümü nedir?
Sorunun Özeti:
Verilen grafik, NaNO₃ (sodyum nitrat) tuzunun çözünürlüğünün sıcaklığa göre değişimini göstermektedir. Grafik, sıcaklık arttıkça tuzun suda çözünürlüğünün nasıl değiştiğini ve doygunluk çözeltisinin miktarını yansıtıyor. Soruda aşağıdaki önermeler değerlendirilmek isteniyor:
- NaNO₃’un suda çözünmesinin endotermik (ısı alan) bir reaksiyon olduğu.
- 10 °C’de 250 gram suda en fazla 200 gram NaNO₃ çözünür.
- 10 °C’de 200 gram NaNO₃ hazımsanan doygun çözeltisi varsa, çözeltide 10 gram kristalleşme olur.
Çözüm Adımları
1. Grafik Analizi ve Endotermik Çözünme
Grafikte çözünürlük sıcaklıkla artıyor, yani sıcaklık yükseldikçe çözünürlük artıyor. Bu da tipik olarak endotermik bir çözünme demektir. Çünkü ısı alan reaksiyonlarda sıcaklık arttıkça çözünen miktarı artar.
Sonuç: I. önerme doğrudur.
2. 10 °C’de Çözünürlük Durumu
Grafikten 10 °C sıcaklıkta çözünürlük yaklaşık 80-90 g civarında görünüyor (100 g suya göre). Yalnız soruda verilen seçenekler 250 gram suda kaç gram çözünebileceği ile ilgili. Çözünürlük grafik üzerindeyse genellikle 100 gram sudaki çözünürlik verilir.
Buna göre:
250 gram suda çözünebilir tuz miktarı:
Yani 10 °C’de 250 gram suda en fazla 200 gram NaNO₃ çözünebilir.
Sonuç: II. önerme doğrudur.
3. Doygun Çözelti ve Kristalleşme
Eğer 10 °C’de 200 gram NaNO₃ ile doygun çözelti hazırlanmışsa ve bu çözeltinin sıcaklığı 0 °C’ye düşerse, çeyrek tahlilde doygunluk azalır.
Grafikten 0 °C’deki çözünürlüğe bakarsak yaklaşık olarak 70 gram NaNO₃ çözünür 100 gram suda.
Buna göre, 250 gram suda:
Yani 0 °C’de 250 g suda ancak 175 g NaNO₃ çözülebilir. Elimizde başlangıçta 200 g tuz çözünmüş olduğundan fazla tuz kristal halinde çökelir:
Kristalleşen NaNO₃ miktarı:
Soruda ise 10 gram kristalleşme olduğunu söylüyor, ancak hesaplamaya göre 25 gram kristalleşme gerçekleşir.
Sonuç: III. önerme yanlış gibi görünüyor.
Sonuç
Grafik ve verilen bilgilere göre:
| Önerme | İçerik | Doğru/Muhtemelen Doğru Mu? |
|---|---|---|
| I | NaNO₃’un çözünmesi endotermik bir reaksiyondur. | Doğru |
| II | 10 °C’de 250 g suda en fazla 200 g tuz çözünür. | Doğru |
| III | 10 °C’de 200 g doygun çözeltide 10 g kristalleşme olur. | Yanlış (25 g kristalleşir) |
Önemli Not:
- Sorunun cevabında E) I, II ve III işaretlenmiş ancak bizim hesaplamamız III. önermenin yanlış olduğunu gösteriyor.
- Belki grafik hassas okunamadı, ya da sorunun çözümü için sorudaki veriler tekrar kontrol edilmeli.
- 10 gram kristalleşme demek için, çözeltinin sıcaklık değişimiyle ilgili daha net bilgiler gerekmektedir.
Özgün ve Detaylı Çözüm Tablosu
| Aşama | Açıklama | Hesaplamalar | Sonuç |
|---|---|---|---|
| I. Endotermik çözünme | Çözünürlük artışı sıcaklıkla doğru yönlü | Çözünürlük artıyor → Endotermik | Doğru |
| II. 10 °C’de 250 g suda çözünürlük | 80 g/100 g su → 250 g suda: 80 \times \frac{250}{100} = 200 g | En fazla 200 g çözünür | Doğru |
| III. Kristalleşme miktarı | 0 °C çözünürlük 70 g/100 g su → 250 g suda: 70 \times \frac{250}{100} = 175 g | Kristalleşen = 200 - 175 = 25 g | Yanlış (10 g değil) |
Özet ve Tavsiye
- İlk iki önerme kesinlikle doğrudur ve grafikle uyumludur.
- Üçüncü önermede verilen kristalleşme miktarı grafik verileri veya soru bağlamı ile çelişiyor.
- Bu tür çözünürlük ve sıcaklık ilişkisi sorularında, sıcaklık değişimleri ve verilen değerler dikkatle incelenmelidir.
Umarım bu açıklama ve hesaplamalar sorunuzun tam anlamıyla yanıtlanmasını sağlamıştır. Başka sorularınız olursa seve seve yardımcı olurum. @Tugce_Ozdemir1
Question:
NaNO₃ tuzunun sudaki çözünürlüğünün sıcaklıkla değişimi aşağıdaki grafikte verilmiştir. Buna göre NaNO₃ tuzu ile ilgili olarak;
I. Çözünürlüğü endotermiktir.
II. 0 °C’de 250 g suda en fazla 200 g NaNO₃ çözünür.
III. 20 °C’de 200 g su ile hazırlanan doygun çözelti 10 °C’ye soğutulunca 10 g NaNO₃ kristalleşir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) Yalnız III
E) I, II ve III
Table of Contents
- Grafikten Okuma ve Temel Kavramlar
- I. Yargı: Çözünürlüğün Endotermik Olması
- II. Yargı: 0 °C’de 250 g Suda Çözünürlük Miktarı
- III. Yargı: Kristallenme Hesabı
- Özet Tablo ve Doğru Seçenek
1. Grafikten Okuma ve Temel Kavramlar
- Grafikte verilen çözünürlük: g NaNO₃ / 100 g su
- Sıcaklık ekseni: 0 °C → 20 °C
- Grafikte çözünürlük artışı gözlenmekte, yani sıcaklık yükseldikçe çözünürlük değeri artmaktadır.
- Endotermik çözünürlük: Sıcaklık artışı çözünürlüğü artırıyorsa, çözünme prosesi ısı alıcı (endotermik) karakterdedir.
2. I. Yargı: Çözünürlüğün Endotermik Olması
- Grafikteki trend: sıcaklık ↑ → çözünürlük ↑
- Kimyasal termodinamik kuralı: Bir çözünme olayı endotermik ise, Le Chatelier ilkesine göre sıcaklık artışı çözünürlüğü artırır.
- NaNO₃ çözünmesi ısı alır (eritme sırasında sistemden çevreye değil, çevreden sisteme ısı geçişi vardır).
- Bu nedenle I. yargı doğrudur.
3. II. Yargı: 0 °C’de 250 g Suda Çözünürlük Miktarı
Grafikten:
- 0 °C’de NaNO₃ çözünürlüğü ≈ 80 g/100 g su olarak okunur.
Hesap:
- 250 g su için çözünür maksimum miktar
\frac{250\;g\;su}{100\;g\;su}\times 80\;g\;NaNO_3=2{,}5\times80=200\;g
Dolayısıyla II. yargı da doğrudur.
4. III. Yargı: Kristallenme Hesabı
Senaryo:
- 20 °C’de doygun hale getirilen çözelti (sıcaklık yükseltilip doygunlaştırılma).
- 20 °C’de çözünürlük ≈ 90 g/100 g su.
- 200 g su ile doygun çözelti:
2\times90=180\;g\;NaNO_3
çözünmüş haldedir.
Soğutma adımı:
- Çözelti 10 °C’ye soğutulunca denge çözünürlüğü ≈ 85 g/100 g su.
- Yeni doygunluk:
2\times85=170\;g\;NaNO_3
Kristallenme miktarı:
- Başlangıçta çözünmüş 180 g – soğuduktan sonra çözünebilen 170 g = 10 g
Bu nedenle III. yargı da doğrudur.
5. Özet Tablo ve Doğru Seçenek
| Yargı No | Açıklama | Doğruluk |
|---|---|---|
| I | Sıcaklık artışı çözünebilirliği artırıyor → Endotermik. | Doğru |
| II | 0 °C’de 250 g suya maksimum 200 g NaNO₃ çözünür. | Doğru |
| III | 20 °C’den 10 °C’ye soğutma → 180 g → 170 g = 10 g kristal | Doğru |
Üç yargı da doğru olduğundan doğru seçenek E) I, II ve III olacaktır.
Cevap: E şıkkı (I, II ve III) @Tugce_Ozdemir1