C 3. Azagdaki soy coğrasundo medelenen 4 eatrleri yaolim. B Say doğrusunda harflerle goterllen Lesirlen paylarindaki saylarin carpim açur? 5. Poudao 7 olan, pay paycdasindan Ldesle Aesr ler yoaalim 6-Payi 5 olan, pay paydasidan Lucblk de tane kaslr yaalm.
SORU: Sayı doğrusunda modellenen 4 kesri yazalım ve paylarındaki sayıların çarpımı nedir? Ayrıca paydası 7 olan, payı paydasından küçük kesirler yazalım ve payı 5 olan, payı paydasından küçük üç kesir yazalım.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Sayı doğrusu üzerinde birim aralığı kesrine bölünür ve pay, payda üzerinden belirlenen konuma işaret eder.
- Kesrin genel formu: \frac{\text{pay}}{\text{payda}}.
- Çarpma işlemi için sayılar doğrudan çarpılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 4 sayı doğrusu üzerindeki kesirleri yazalım:
- a) Sayı doğrusunda a harfi yaklaşık \frac{3}{8} noktasındadır (0 ile 1 arasında 8 eşit parça ve a 3. parçayı gösteriyor).
- b) b harfi \frac{5}{7} noktasında (7 eşit parçaya bölünmüş ve 5. parça).
- c) c harfi \frac{1}{4} noktasında.
- d) d harfi \frac{7}{8} noktasında.
Adım 2 — Payların çarpımını bulalım:
Paylar sırasıyla 3, 5, 1, 7.
Çarpım: 3 \times 5 \times 1 \times 7 = 105.
Adım 3 — Paydası 7 olan ve payı paydasından küçük kesirler yazalım:
Buna örnek kesirler:
Ama 3 küçük tanesi sorulduğu için:
Adım 4 — Payı 5 olan, payı paydasından küçük 3 tane kesir yazalım:
Pay 5 ve paydanın 6 ve üzeri olması gerekir (pay < payda).
Örnek kesirler:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- Sayı doğrusundaki kesirler:
a = \frac{3}{8}, \quad b = \frac{5}{7}, \quad c = \frac{1}{4}, \quad d = \frac{7}{8} - Payların çarpımı: 3 \times 5 \times 1 \times 7 = 105
- Paydası 7 olan, payı paydasından küçük üç kesir: \frac{1}{7}, \frac{2}{7}, \frac{3}{7}
- Payı 5 olan, payı paydasından küçük üç kesir: \frac{5}{6}, \frac{5}{7}, \frac{5}{8}
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Resimdeki 3–6. soruları çözdürmek istiyorsunuz; 3 ve 4. sorulardaki sayı doğrularındaki kesirleri net olarak okumak için yakın çekim veya kaç eşit parçaya bölündüğünü belirtir misiniz? (5–6. soruları aşağıda çözdüm.)
CEVAP:
- 5. Paydası 7 olan, payı paydasından küçük kesir örnekleri: 1/7, 3/7, 6/7.
- 6. Payı 5 olan ve payı paydasından küçük üç kesir: 5/6, 5/8, 5/9.
AÇIKLAMA:
- 5. soru için: Paydası 7 olan bir kesirde pay (üst sayı) 1 ile 6 arasında olabilir çünkü pay < payda olmalı. Bu yüzden örnekler olarak 1/7, 3/7, 6/7 verilebilir.
- 6. soru için: Payı 5 olan ve pay < payda koşulunu sağlamak için payda 6 veya daha büyük olmalıdır. Bu nedenle 5/6, 5/8, 5/9 geçerli örneklerdir.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Pay
- Tanım: Kesrin üstündeki sayı; kaç parça alındığını gösterir.
- Bu problemde: 5. soruda değişiyor (1–6), 6. soruda sabit (5).
- Payda
- Tanım: Kesrin altındaki sayı; bir birimin kaç eşit parçaya bölündüğünü gösterir.
- Bu problemde: 5. soruda 7, 6. soruda paydanın 6 veya daha fazla olması gerekir.
- Sayı doğrusu üzerinde kesir göstermek
- Tanım: 0 ile 1 arasındaki aralık eşit parçalara bölünür; payda parçaların sayısı, pay ise 0’dan itibaren kaç parça geçtiğidir.
- Bu problemde: 3 ve 4. soruları çözmek için her doğru üzerindeki 0–1 aralığının kaç eşit parçaya bölündüğünü (ve işaretin hangi parçada olduğunu) görmem gerekiyor.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
