ÖSYM) KÖşEsi.
11. Bergson’a göre “Bellek bazı deneyimlerin, bilincimizin bir
parçası hâline gelmesidir.” Ancak burada söz konusu
bütüncül, tek bir bellek değildir. Bergson iki tür bellek
Üzerinde durur; iki alışkanlıklarımiz sonucu oluşan
bellektir. Özünde şeyleri tekrarlamak yatar; tekrarlama
alışkanlığını birakırsak bellek zayıflar. İkinci tür bellek
ise geçmişin hatırlanmasıyla ilgilidir. Bu iki tür belleğe
bakıldiğında ikincisinin birincisinden farklı olarak zihinsel
bir işleyişe sahip olduğunu görürüz.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi
oktur?
A)Öneride bulunma
C) Karşılaştirma.
B) Koşul öne sürme
D) Açıklama
nol
m
Bergson’un Bellek Kuramı ve Paragrafta Anlatım Teknikleri Analizi
Bergson’un bellek üzerine görüşlerini içeren bu parçada, metnin dil ve anlatım özelliklerini inceleyerek hangi tekniklerin kullanıldığını ve hangisinin eksik olduğunu belirleyeceğiz.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenek D: Açıklama Analizi
Parçanın tamamında Henri Bergson’un bellek felsefesi hakkında bilgi verilmektedir. Belleğin ne olduğu ve türleri okuyucuya öğretilmeye çalışıldığı için metnin temel anlatım biçimi açıklamadır.
Adım 2 — Seçenek E: Tanımlama Analizi
Metnin ilk cümlesine baktığımızda; “Bellek bazı deneyimlerin, bilincimizin bir parçası hâline gelmesidir.” ifadesini görüyoruz. Bu cümle “Bellek nedir?” sorusuna cevap verdiği için net bir tanımlama örneğidir.
Adım 3 — Seçenek B: Koşul Öne Sürme Analizi
Metin içerisinde yer alan “…tekrarlama alışkanlığını bırakırsak bellek zayıflar.” cümlesindeki -sa/-se eki, belleğin zayıflamasını bir şartın gerçekleşmesine (tekrarlamanın bırakılmasına) bağlamıştır. Bu bir koşul ifadesidir.
Adım 4 — Seçenek C: Karşılaştırma Analizi
Parçanın son cümlesinde, “ikincisinin birincisinden farklı olarak…” ifadesi kullanılmıştır. İki bellek türü arasındaki farklar ortaya konularak bir karşılaştırma yapılmıştır.
Adım 5 — Seçenek A: Öneride Bulunma Analizi
Parçada durum tespiti, bilgi aktarımı ve felsefi analiz yapılmıştır. Ancak yazarı veya Bergson’un okuyucuya “şunu yapmalısınız, şöyle davranmalısınız” şeklinde yönlendirme yaptığı bir öneri/tavsiye cümlesi bulunmamaktadır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
B. Koşul — “…bırakırsak bellek zayıflar” (Mevcut)
C. Karşılaştırma — “…birincisinden farklı olarak…” (Mevcut)
D. Açıklama — Metnin genelinde bilgi verilmesi (Mevcut)
E. Tanımlama — “Bellek … gelmesidir.” (Mevcut)
A. Öneride bulunma — Metinde bir tavsiye veya teklif yoktur. (YOKTUR)
Adım 7 — Son Doğrulama
Paragraf felsefi bir metinden alınmış nesnel ve kuramsal bir açıklama metnidir. Okuyucuyu bir eyleme sevk edecek “öneri” unsuru metnin yapısına ve amacına uygun düşmemektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A (Öneride bulunma)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tanımlama
- Tanım: Bir kavramın ne olduğunu “nedir?” sorusuna yanıt verecek şekilde açıklamaktır.
- Bu soruda: Belleğin ne olduğu ilk cümlede tanımlanmıştır.
2. Koşul (Şart)
- Tanım: Bir olayın gerçekleşmesinin başka bir duruma bağlı olmasıdır.
- Bu soruda: Belleğin zayıflaması, tekrarın bırakılması koşuluna bağlanmıştır.
3. Karşılaştırma
- Tanım: En az iki varlık veya kavram arasındaki benzerlik ya da farkların ortaya konmasıdır.
- Bu soruda: Birinci ve ikinci bellek türleri zihinsel işleyiş bakımından kıyaslanmıştır.
Benzer bir paragraf analizi sorusu üzerinde anlatım tekniklerini (öyküleme, betimleme vb.) tekrar incelememi ister misin?