!IMG_2025-10-11-19-19-21-728|375x500 [Link Silindi]
Bunun cevabını verebilir misin doğru veya yanlış şekilde?
Cevap:
Bu etkinlik, Türkçe’de “-de” ekinin ve “-de, -da” bağlacının doğru kullanımı ile ilgilidir. Verilen cümlelerde -de/-da’nın ek (yer bildiren) mi yoksa bağlaç mı olduğu ayrımını yaparak, doğru olanlara
işareti koymalıyız.
Table of Contents
- Konunun Özeti: “-de” Ek mi, Bağlaç mı?
- Cümlelerin Doğru-Yanlış Değerlendirmesi
- Kuralların Özeti
- Sonuç ve Özet Tablosu
1. Konunun Özeti: “-de” Ek mi, Bağlaç mı?
Türkçede “-de” yazımı iki şekilde olur:
- Ek (-de, -da): Yer bildirir ve kendisinden önceki kelimeye bitişik yazılır, anlamı “–de, –da, –te, –ta” gibi yer belirtir. Örnek: “kitapta”, “Bahçede”
- Bağlaç (de, da): “ve” anlamındadır, ayrı yazılır ve cümlede iki kelimeyi ya da cümleyi bağlar. Örnek: “Sen de gel.”, “Gel de konuşalım.”
2. Cümlelerin Doğru-Yanlış Değerlendirmesi ve İşaretleme
Sağdaki kutulara doğruysa
işareti koymalıyız çünkü cümledeki “de, da” bağlaç görevinde ve ayrı yazılmıştır.
| # | Cümle | Doğru mu? |
|---|---|---|
| 1 | Ben gidiyorum, sende gelmek ister misin? | |
| 2 | Bugün hava çok soğuk, yarın da böyle olacakmış. | |
| 3 | Kitabı okudum, filmi de izlemeyi düşünüyorum. | |
| 4 | Herkes buradaydı, sende olsaydın çok güzel olurdu. | |
| 5 | Ahmet çok çalıştı, Ayşe de başarılı oldu. | |
| 6 | Tatilde çok eğlendik, seninlede gitmeyi isterim. | |
| 7 | Çayın yanına kek de yapayım mı? | |
| 8 | Kalem kutusunu bulduk, defteride kontrol edelim. | |
| 9 | Çalışmayı çok seviyor, gezmeyi de ihmal etmiyor. | |
| 10 | Bahçede oturuyorum, sen de yanıma gelsene! | |
| 11 | Hem yazılı çok zordu hemde öğretmen çok hızlı anlattı. | |
| 12 | Derslerim iyi gidiyor, spordada başarılıyım. | |
| 13 | Çalışmayı seviyorum, eğlenmeyi de unutmuyorum. | |
| 14 | Çocuklar çok eğlendi, büyükler de keyif aldı. | |
| 15 | Tatilde bol bol dinlendik, denizde girdik. | |
| 16 | Sınava çok çalıştım, konuları tekrar da yaptım. |
3. “-De, -Da” Yazım Kuralları Özeti
| Tür | Yazım Şekli | İşlevi | Örnek |
|---|---|---|---|
| Ek | Bitişik | Yer, zaman bildirir | bahçede, evde, pazarda |
| Bağlaç | Ayrı | “ve” anlamı katar (bağlar) | sen de, o da, gelir de |
Kontrol Yöntemi:
- Bağlaç mı? Cümleyi “ve” ile değiştirebiliyorsanız bağlaçtır ve ayrı yazılır.
- Ek mi? Yeri veya zamanı gösteriyorsa bitişik yazılır.
4. Sonuç ve Özet Tablosu
| Cümledeki “-de/da” Nerede? | Doğru Yazım Şekli | İşaret İşareti ( |
|---|---|---|
| Bağlaç (ve anlamı, ayrı) | Ayrı | |
| Ek (yer/zaman bildirir, bitişik) | Bitişik | |
| Yanlış kullanımlar | - |
Özet:
- Doğru olan cümlelerin başına
konulur. - Bu alıştırmadaki en yaygın hata, “de, da” bağlacının bitişik yazılmasıdır (yanlış).
- Doğru olanlar hem anlamlı hem de “de” bağlacı ayrı yazılmıştır.
Eğer istersen özel olarak hangi cümlelere
koyman gerektiği konusunda yardım edebilirim.
Umarım faydalı olmuştur. Başarılar!
@Zeus_Alemdar
Aşağıdaki cümlelerdeki “-da/–de” yazımlarının tamamı doğru olanlara “✓”, en az bir hatalı kullanım içerenlere “✗” koydum:
- Ben gidiyorum, sende gelmek ister misin? ✗
- Bugün hava çok soğuk, yarın da böyle olacakmış. ✓
- Kitabı okudum, filmi de izlemeyi düşünüyorum. ✓
- Herkes buradaydı, sende olsaydın çok güzel olurdu. ✗
- Ahmet çok çalıştı, Alişe de başarılı oldu. ✓
- Tatilde çok eğlendik, seninlede gitmeyi isterim. ✗
- Çayın yanına kek de yapayım mı? ✓
- Kalem kutusunu bulduk, defteride kontrol edelim. ✗
- Çalışmayı çok seviyor, gezmeyi de ihmal etmiyor. ✓
- Bahçede oturuyorum, sen de yanıma gelsen! ✓
- Hem yazılı çok zordu hemde öğretmen çok hızlı anlattı. ✗
- Derslerim iyi gidiyor, sporda da başarılıyım. ✓
- Çalışmayı seviyorum, eğlenmeyi de unutmuyorum. ✓
- Çocuklar çok eğlendi, büyükler de keyif aldı. ✓
- Tatilde bol bol dinlendik, denizde girdik. ✗
- Sınava çok çalıştım, konuları tekrar da yaptım. ✓
Etkinlik 2 için boşluklara gelecek doğru kullanımlar:
• Çantam sınıfta kalmış, senin çantan da orada mı?
• Sabah bahçede çalıştım, akşam da kitap okudum.