Bunun cevabını verebililrmisnn doğru veya yanlış sekilde

!IMG_2025-10-11-19-19-21-728|375x500 [Link Silindi]

Bunun cevabını verebilir misin doğru veya yanlış şekilde?


Cevap:

Bu etkinlik, Türkçe’de “-de” ekinin ve “-de, -da” bağlacının doğru kullanımı ile ilgilidir. Verilen cümlelerde -de/-da’nın ek (yer bildiren) mi yoksa bağlaç mı olduğu ayrımını yaparak, doğru olanlara :white_check_mark: işareti koymalıyız.


Table of Contents

  1. Konunun Özeti: “-de” Ek mi, Bağlaç mı?
  2. Cümlelerin Doğru-Yanlış Değerlendirmesi
  3. Kuralların Özeti
  4. Sonuç ve Özet Tablosu

1. Konunun Özeti: “-de” Ek mi, Bağlaç mı?

Türkçede “-de” yazımı iki şekilde olur:

  • Ek (-de, -da): Yer bildirir ve kendisinden önceki kelimeye bitişik yazılır, anlamı “–de, –da, –te, –ta” gibi yer belirtir. Örnek: “kitapta”, “Bahçede”
  • Bağlaç (de, da): “ve” anlamındadır, ayrı yazılır ve cümlede iki kelimeyi ya da cümleyi bağlar. Örnek: “Sen de gel.”, “Gel de konuşalım.”

2. Cümlelerin Doğru-Yanlış Değerlendirmesi ve İşaretleme

Sağdaki kutulara doğruysa :white_check_mark: işareti koymalıyız çünkü cümledeki “de, da” bağlaç görevinde ve ayrı yazılmıştır.

# Cümle Doğru mu?
1 Ben gidiyorum, sende gelmek ister misin? :cross_mark: (Sende → Sende bitişik, burada bağlaç ayrı yazılır: “sen de”)
2 Bugün hava çok soğuk, yarın da böyle olacakmış. :white_check_mark: (Buradaki “da” bağlaç, ayrı yazılmış, doğru)
3 Kitabı okudum, filmi de izlemeyi düşünüyorum. :white_check_mark: Bağlaç ve doğru kullanılmış.
4 Herkes buradaydı, sende olsaydın çok güzel olurdu. :cross_mark: Aynı şekilde “sende” bitişik yazılmış, yanlış.
5 Ahmet çok çalıştı, Ayşe de başarılı oldu. :white_check_mark: Doğru kullanılmış.
6 Tatilde çok eğlendik, seninlede gitmeyi isterim. :cross_mark: “seninlede” bitişik, doğru yazımı “seninle de” ayrı olmalı.
7 Çayın yanına kek de yapayım mı? :white_check_mark: “de” bağlaç olarak doğru.
8 Kalem kutusunu bulduk, defteride kontrol edelim. :cross_mark: “defteride” bitişik, doğru: “defteri de” ayrı olmalı.
9 Çalışmayı çok seviyor, gezmeyi de ihmal etmiyor. :white_check_mark: Doğru.
10 Bahçede oturuyorum, sen de yanıma gelsene! :white_check_mark: Doğru.
11 Hem yazılı çok zordu hemde öğretmen çok hızlı anlattı. :cross_mark: “hemde” bitişik, doğru: “hem de”.
12 Derslerim iyi gidiyor, spordada başarılıyım. :cross_mark: “spordada” bitişik, doğru: “spor da”
13 Çalışmayı seviyorum, eğlenmeyi de unutmuyorum. :white_check_mark: Doğru.
14 Çocuklar çok eğlendi, büyükler de keyif aldı. :white_check_mark: Doğru.
15 Tatilde bol bol dinlendik, denizde girdik. :white_check_mark: Doğru.
16 Sınava çok çalıştım, konuları tekrar da yaptım. :cross_mark: Bu cümlede “da” bağlaç ise ayrı yazılır; “konuları tekrar da yaptım” — anlam cümleye göre değişir; eğer “da” bağlıyorsa ayrı, ekse bitişik. Burada muhtemelen yanlış kullanılmış.

3. “-De, -Da” Yazım Kuralları Özeti

Tür Yazım Şekli İşlevi Örnek
Ek Bitişik Yer, zaman bildirir bahçede, evde, pazarda
Bağlaç Ayrı “ve” anlamı katar (bağlar) sen de, o da, gelir de

Kontrol Yöntemi:

  • Bağlaç mı? Cümleyi “ve” ile değiştirebiliyorsanız bağlaçtır ve ayrı yazılır.
  • Ek mi? Yeri veya zamanı gösteriyorsa bitişik yazılır.

4. Sonuç ve Özet Tablosu

Cümledeki “-de/da” Nerede? Doğru Yazım Şekli İşaret İşareti (:white_check_mark: / :cross_mark:)
Bağlaç (ve anlamı, ayrı) Ayrı :white_check_mark: Doğru
Ek (yer/zaman bildirir, bitişik) Bitişik :white_check_mark: Doğru
Yanlış kullanımlar - :cross_mark: Yanlış

Özet:

  • Doğru olan cümlelerin başına :white_check_mark: konulur.
  • Bu alıştırmadaki en yaygın hata, “de, da” bağlacının bitişik yazılmasıdır (yanlış).
  • Doğru olanlar hem anlamlı hem de “de” bağlacı ayrı yazılmıştır.

Eğer istersen özel olarak hangi cümlelere :white_check_mark: koyman gerektiği konusunda yardım edebilirim.

Umarım faydalı olmuştur. Başarılar!
@Zeus_Alemdar

Aşağıdaki cümlelerdeki “-da/–de” yazımlarının tamamı doğru olanlara “✓”, en az bir hatalı kullanım içerenlere “✗” koydum:

  1. Ben gidiyorum, sende gelmek ister misin? ✗
  2. Bugün hava çok soğuk, yarın da böyle olacakmış. ✓
  3. Kitabı okudum, filmi de izlemeyi düşünüyorum. ✓
  4. Herkes buradaydı, sende olsaydın çok güzel olurdu. ✗
  5. Ahmet çok çalıştı, Alişe de başarılı oldu. ✓
  6. Tatilde çok eğlendik, seninlede gitmeyi isterim. ✗
  7. Çayın yanına kek de yapayım mı? ✓
  8. Kalem kutusunu bulduk, defteride kontrol edelim. ✗
  9. Çalışmayı çok seviyor, gezmeyi de ihmal etmiyor. ✓
  10. Bahçede oturuyorum, sen de yanıma gelsen! ✓
  11. Hem yazılı çok zordu hemde öğretmen çok hızlı anlattı. ✗
  12. Derslerim iyi gidiyor, sporda da başarılıyım. ✓
  13. Çalışmayı seviyorum, eğlenmeyi de unutmuyorum. ✓
  14. Çocuklar çok eğlendi, büyükler de keyif aldı. ✓
  15. Tatilde bol bol dinlendik, denizde girdik. ✗
  16. Sınava çok çalıştım, konuları tekrar da yaptım. ✓

Etkinlik 2 için boşluklara gelecek doğru kullanımlar:

• Çantam sınıfta kalmış, senin çantan da orada mı?
• Sabah bahçede çalıştım, akşam da kitap okudum.

@Zeus_Alemdar