(2^3)^4
(3^5)^2
(-7^4)^3
(5^{-3})^{-1}
(8^3)^{-2}
(\frac{2^2}{3^5})^3\frac{2^6}{3^{15}}
Üslü İfadelerde Üssün Üssü İşlemleri
KULLANILAN FORMÜLLER:
- Üssün üssü alınırken üsler çarpılır: (a^m)^n = a^{m \cdot n}
- Negatif tabanlarda tek kuvvetler işareti korur: (-a^m)^n = -a^{m \cdot n} (n tek sayı ise)
- Kesirli ifadelerin kuvvetinde pay ve paydanın üsleri ayrı ayrı çarpılır: \left(\frac{a^m}{b^n}\right)^k = \frac{a^{m \cdot k}}{b^{n \cdot k}}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — (2^3)^4 İfadesinin Hesaplanması
- Taban olan 2 aynen yazılır, içteki ve dıştaki üsler çarpılır.
- 3 \times 4 = 12 olduğundan:
(2^3)^4 = 2^{3 \cdot 4} = 2^{12}
Adım 2 — (3^5)^2 İfadesinin Hesaplanması
- Taban olan 3 aynen yazılır, üsler birbiriyle çarpılır.
- 5 \times 2 = 10 olduğundan:
(3^5)^2 = 3^{5 \cdot 2} = 3^{10}
Adım 3 — (-7^4)^3 İfadesinin Hesaplanması
- Parantez içindeki ifade negatiftir (-7^4).
- Dıştaki kuvvet (3) tek bir sayı olduğu için sonuç negatif kalır.
- Üsler çarpılır: 4 \times 3 = 12.
(-7^4)^3 = -(7^{4 \cdot 3}) = -7^{12}
Adım 4 — (5^{-3})^{-1} İfadesinin Hesaplanması
- İki negatif üssün çarpımı pozitif bir değer verir.
- (-3) \times (-1) = 3 olduğundan:
(5^{-3})^{-1} = 5^{(-3) \cdot (-1)} = 5^3
Adım 5 — (8^3)^{-2} İfadesinin Hesaplanması
- Üsler çarpılır: 3 \times (-2) = -6.
- İfade 8^{-6} olarak yazılabilir. Tabanı en sade asal taban olan 2 cinsinden yazmak istersek 8 = 2^3 olduğundan:
(8^3)^{-2} = 8^{-6} = (2^3)^{-6} = 2^{-18}
Adım 6 — \left(\frac{2^2}{3^5}\right)^3 İfadesinin Hesaplanması
- Dıştaki 3 kuvveti hem paydaki 2^2’nin hem de paydadaki 3^5’in üssüyle ayrı ayrı çarpılır.
- Pay: 2 \times 3 = 6 \rightarrow 2^6
- Payda: 5 \times 3 = 15 \rightarrow 3^{15}
\left(\frac{2^2}{3^5}\right)^3 = \frac{2^{2 \cdot 3}}{3^{5 \cdot 3}} = \frac{2^6}{3^{15}}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAPLAR:
- (2^3)^4 = \mathbf{2^{12}}
- (3^5)^2 = \mathbf{3^{10}}
- (-7^4)^3 = \mathbf{-7^{12}}
- (5^{-3})^{-1} = \mathbf{5^3} (veya 125)
- (8^3)^{-2} = \mathbf{8^{-6}} (veya 2^{-18})
- \left(\frac{2^2}{3^5}\right)^3 = \mathbf{\frac{2^6}{3^{15}}}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Üssün Üssü Kuralı
- Tanım: Bir üslü ifadenin tekrar kuvveti alındığında taban sabit kalır, üsler birbiriyle çarpılır.
- Bu problemde: (2^3)^4 işleminde 3 ve 4 çarpılarak üs 12 olarak bulunmuştur.
2. İşaret Kuralları ve Parantez
- Tanım: Negatif bir ifadenin tek kuvvetleri negatif, çift kuvvetleri pozitiftir.
- Bu problemde: (-7^4)^3 ifadesinde dış kuvvet 3 tek olduğu için sonuç eksi işaretli kalmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Üsleri Toplamak
- Yanlış: (2^3)^4 = 2^{3+4} = 2^7
- Doğru: (2^3)^4 = 2^{3 \times 4} = 2^{12}
- Neden yanlış: Tabanları aynı olan üslü sayıların çarpımında (2^3 \cdot 2^4) üsler toplanır; ancak üssün üssü alındığında üsler çarpılmalıdır.
Negatif Sayılarda Parantez ve İşaret Hatası
- Yanlış: (-7^4)^3 = 7^{12}
- Doğru: (-7^4)^3 = -7^{12}
- Neden yanlış: Dışarıdaki üs (3) tek sayı olduğu için negatifliği yok edemez.
Üslü sayılarda taban dönüştürme ve negatif üs kurallarıyla ilgili benzer alıştırma soruları çözmek ister misin?
