Duvar ve masa saatlerinin bulunduğu 16 bölmeli bir vitrine her bölmede bir saat olacak şekilde aşağıdaki yerleştirme yapılmıştır.
Bu vitrinden yapılan ilk satışta; aynı satır veya aynı sütunda yer alan aynı türdeki 4 saat satılmıştır. Sonra gelen 4 müşterinin her birine birer saat olmak üzere toplam 4 saat daha satılınca vitrinde yalnızca bir tür saat kalmıştır.
Buna göre yapılan ilk 4 satışın sonucunda vitrinde kalan duvar saatlerinin sayısının vitrinde satılmayan toplam saatlerin sayısına oranı kaçtır?
A) \frac{1}{3}
B) \frac{2}{3}
C) \frac{3}{4}
D) \frac{5}{6}
E) \frac{1}{6}
Vitrinde Kalan Duvar Saatlerinin Kalan Toplam Saat Sayısına Oranı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- \text{Oran} = \frac{\text{İstenen Saat Sayısı}}{\text{Kalan Toplam Saat Sayısı}}
- 4 \times 4 vitrindeki satır ve sütunların saat türlerine göre incelenmesi ve mantıksal eleme.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Vitrindeki Başlangıç Durumunu Belirleme
4 \times 4 boyutundaki 16 bölmeli vitrinde saatlerin dağılımı:
- Duvar Saatleri (Yuvarlak): 1. satırda 3, 2. satırda 3, 3. satırda 2, 4. satırda 1 olmak üzere toplam 3 + 3 + 2 + 1 = 9 adettir.
- Masa Saatleri (Kare/Ayaklı): 1. satırda 1, 2. satırda 1, 3. satırda 2, 4. satırda 3 olmak üzere toplam 1 + 1 + 2 + 3 = 7 adettir.
- Toplam saat sayısı: 9 + 7 = 16 adettir.
Adım 2 — İlk Satışta Satılan Saatleri Tespit Etme
İlk satışta aynı satır veya aynı sütunda yer alan aynı türdeki 4 saat satılmıştır:
- Satırların hiçbirinde aynı türden 4 saat bulunmamaktadır.
- Sütunlar incelendiğinde:
- 1. sütunda 4 adet duvar saati,
- 4. sütunda 4 adet masa saati bulunmaktadır.
Adım 3 — İkinci Satış Şartına Göre Doğru Durumu Belirleme
Sonraki aşamada 4 saat daha satıldığında vitrinde yalnızca tek bir tür saat kalmaktadır:
- 1. Sütun satılsaydı (4 duvar saati): Geriye 5 duvar saati ve 7 masa saati kalırdı. 4 saat daha satılarak türlerden herhangi birinin tamamen bitirilmesi mümkün olmazdı (5 - 4 = 1 duvar veya 7 - 4 = 3 masa kalırdı).
- 4. Sütun satıldığında (4 masa saati): Geriye 9 duvar saati ve 3 masa saati kalır. Ardından gelen 4 müşteriye kalan 3 masa saati ve 1 duvar saati satıldığında masa saatleri tamamen biter ve vitrinde yalnızca duvar saatleri kalır.
- Bu nedenle ilk satışta 4. sütundaki 4 masa saati satılmıştır.
Adım 4 — İstenen Oranı Hesaplama
İlk 4 satışın sonucunda:
- Vitrinde kalan duvar saati sayısı: 9
- Vitrinde satılmayan (kalan) toplam saat sayısı: 16 - 4 = 12
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) \frac{3}{4}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Mantıksal Eleme ve Durum Analizi
- Tanım: İhtimallerin verilen tüm kısıtları sağlayıp sağlamadığının adım adım test edilmesidir.
- Bu problemde: İkinci satışta bir türün tamamen sıfırlanabilmesi için elde o türden en fazla 4 adet kalması gerektiği kuralı kullanılarak ilk satılan sütun belirlenmiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
İlk satışı 1. sütun (duvar saatleri) olarak kabul etmek
- Yanlış: İlk satışta 1. sütundaki 4 duvar saatini satıp oranı \frac{5}{12} olarak aramak.
- Doğru: İkinci satış koşulunu (4 saat daha satılınca tek tür kalması) dikkate alarak 4. sütunun satıldığını belirlemek.
- Neden yanlış: 1. sütun satılırsa geriye 5 duvar ve 7 masa saati kalır; sonraki 4 satışla hiçbir saat türü tamamen bitirilemez.
Bu soru tipine benzer bir TYT mantık sorusu daha çözmemi ister misin?
