Soru:
Bir maddenin isı alarak sIcakliğinın yükselmesi sonucu hacminin artmasina genleşme, dişan isı vererek sitakiğın
düşmesi sonucu hacminin azalmasına büzülme adı verilir.
Balonun hacmi
Yapilan işlem
Azra cam şişenin ağzına balon takıp, şişoye bazı işlemler uygulamış. Sonuçlarını grafiğe aktarmiştır.
Buna göre yapılan 1 ve 2. işlemler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) 1. işlenm sırasında şişe soğuk bir suya konulmuş ve balon genleşmiştir.
D) 2. işlem sirasında balon soğuk bir suya konulmuştur ve balon büzülrnüştür.
Soru: Balonun Hacmi ile İlgili İşlemlerin Doğru Yorumu
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Grafikte Balon Hacminin Değişimi
Başlangıç hacmi bir referans noktasıdır.
işlemde balonun hacmi azalmış.
işlemde balonun hacmi artmış.
Adım 2 — Isı ve Balon Hacmi İlişkisi
Bir madde ısı alırsa sıcaklığı artar, hacmi genleşir.
Dışarı ısı verirse sıcaklık düşer, hacim büzülür.
Adım 3 — 1. İşlemde Hacmin Azalması
Hacim azaldığına göre, balon soğutulmuş olmalı.
Soğuma işlemi için “şişe soğuk suya konulmuş” veya “balon soğuk suya konulmuş” denilebilir.
Ancak seçeneklere bakınca A şıkkında “1. işlem sırasında şişe soğuk suya konulmuş ve balon genleşmiştir” deniyor ki, hacim artması gerekir, oysa azalmış.
Adım 4 — 2. İşlemde Hacmin Arması
Balonun hacmi artmış, yani sıcaklığı artmış.
Bu da “balon sıcak suya konulmuş, genleşmiştir” anlamına gelir.
Adım 5 — Şıkların Karşılaştırılması
Şık
İçerik
Doğruluk Analizi
A) 1. işlemde şişe soğuk suya konulmuş, balon genleşmiş
Hacim azalıyor, genleşmemeli → Yanlış
B) 1. işlem sırasında balon sıcak suya konulmuş, balon büzülmüş
Sıcak su balonu genleştirir → Yanlış
C) 2. işlem sırasında balon sıcak suya konulmuş, balon genleşmiş
Hacim artmış, doğru açıklama → Doğru
D) 2. işlem sırasında balon soğuk suya konulmuş, balon büzülmüş
2. işlemde hacim artmış, büzülmemeli → Yanlış
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: C) 2. işlem sırasında balon sıcak bir suya konulmuştur ve balon genleşmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Önemli Kavramlar:
Genleşme: Bir maddenin sıcaklığı artınca hacminin artmasıdır.
Büzülme: Sıcaklığı düşen maddenin hacminin küçülmesidir.
Isı alındığında genleşme, ısı verildiğinde büzülme olur.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması C. 2. işlem sırasında balon sıcak bir suya konulmuştur ve balon genleşmiştir. — Grafikteki artış ve fiziksel ilkelerle uyumlu. A. — Grafikteki azalmayı yanlış yorumluyor. B. — Sıcaklık-hacim ilişkisini ters söylüyor. D. — Grafikteki artışı ters yorumluyor.
Adım 6 — Son Doğrulama
Grafikte 1. işlemde hacim azaldığı için soğutma/büzülme; 2. işlemde hacim arttığı için ısıtma/genleşme olmuş olmalıdır. Bu nedenle doğru seçenek C’dir.
CEVAP: C) 2. işlem sırasında balon sıcak bir suya konulmuştur ve balon genleşmiştir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?