Soygazlardan Atom Numarası 3 Farklı Olan Elementlerin (X, Y, Z, T) Belirlenmesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen Öncüllerin ve Element Özelliklerinin Belirlenmesi
- Soygazlar ve \pm 3 Atom Numaraları:
- \text{He } (2) \rightarrow 2 + 3 = 5 \text{ (B - Bor)}
- \text{Ne } (10) \rightarrow 10 - 3 = 7 \text{ (N - Azot)}, 10 + 3 = 13 \text{ (Al - Alüminyum)}
- \text{Ar } (18) \rightarrow 18 - 3 = 15 \text{ (P - Fosfor)}, 18 + 3 = 21 \text{ (Sc - Skandiyum)}
- T Elementi (Yarı metal): Z=5 olan Bor (\text{B}) yarı metaldir. Dolayısıyla T = 5 olmalıdır.
- Z Elementi (Amfoter metal): Z=13 olan Alüminyum (\text{Al}) amfoter özellik gösterir (hem asitlerle hem kuvvetli bazlarla tepkime verir). Dolayısıyla Z = 13 olmalıdır.
- Y Elementi (Hem iyonik hem kovalent bağlı bileşik oluşturan): Z=7 olan Azot (\text{N}) bir ametaldir; metallerle iyonik, ametallerle kovalent bağ oluşturur. Dolayısıyla Y = 7 olmalıdır.
- X Elementi (Bileşiklerinde yalnızca +3 alan): Z=21 olan Skandiyum (\text{Sc}) geçiş metalidir ve bileşiklerinde sadece +3 yükseltgenme basamağına sahiptir. Dolayısıyla X = 21 olmalıdır.
Adım 2 — A Seçeneğinin İncelenmesi
- X = 3 (\text{Li}): Helyumdan (2) 1 fazladır, fark 3 değildir. Ayrıca T = 13 (\text{Al}) yarı metal değil, amfoter metaldir.
- Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
Adım 3 — B Seçeneğinin İncelenmesi
- X = 21 (\text{Sc}): Yalnızca +3 değerlik alır.
- Y = 7 (\text{N}): Ametaldir, hem iyonik hem kovalent bileşik yapar.
- Z = 13 (\text{Al}): Amfoter metaldir.
- T = 5 (\text{B}): Yarı metaldir.
- Tüm koşullar eksiksiz sağlandığından B seçeneği doğrudur.
Adım 4 — C Seçeneğinin İncelenmesi
- T = 14 (\text{Si}): Atom numarası soygazlardan (10 veya 18) 4 farklıdır (3 farklı değildir).
- Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
Adım 5 — D Seçeneğinin İncelenmesi
- T = 7 (\text{N}): Azot bir yarı metal değil, ametaldir.
- Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Adım 6 — E Seçeneğinin İncelenmesi
- Z = 21 (\text{Sc}): Amfoter metal sınıfında yer almaz; amfoter olan 13 numaralı Alüminyumdur.
- Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması
A. X: 3, Y: 15, Z: 21, T: 13 — X=3 soygazdan 1 farklıdır, T=13 yarı metal değildir.
B. X: 21, Y: 7, Z: 13, T: 5 — Tüm elementler ve özellikleri eksiksiz uyuşmaktadır.
C. X: 13, Y: 15, Z: 31, T: 14 — T=14 soygazdan 4 farklıdır.
D. X: 21, Y: 15, Z: 13, T: 7 — T=7 yarı metal değil ametaldir.
E. X: 13, Y: 7, Z: 21, T: 5 — Z=21 amfoter özellik göstermez.
Adım 8 — Son Doğrulama
Tüm elementlerin atom numaraları incelendiğinde; X=21 (\text{Sc}), Y=7 (\text{N}), Z=13 (\text{Al}) ve T=5 (\text{B}) eşleşmesi soruda verilen tüm periyodik sistem kurallarını ve öncülleri doğrulamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B şıkkı (X: 21, Y: 7, Z: 13, T: 5)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Periyodik tablodaki amfoter metalleri ve yarı metalleri pratik şekilde ezberleme yöntemlerini de detaylandırmamı ister misin?