Buna göre Talha Bey’in hatchback araba için ödeyeceği 2. taksit tutarı kaç Türk Lirasıdır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Daire grafiğinde bir dilimin payı = \dfrac{\text{açı}}{360}.
- Sütun grafiğinde her bir küçük kare aynı parasal değeri gösterir; toplam tutar kare sayısına bölünerek bir kare değeri bulunur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Toplam ödenecek ücretin bulunması
SUV dilimi açıdan 210^\circ, hatchback dilimi açıdan 150^\circ olduğu gözlenir. SUV için:
\frac{210}{360}\cdot T = 2{,}800{,}000
T = 2{,}800{,}000 \cdot \frac{360}{210}
T = 2{,}800{,}000 \cdot \frac{12}{7}
T = 400{,}000 \cdot 12
T = 4{,}800{,}000
Adım 2 — Hatchback toplam ücretinin bulunması
\frac{150}{360}\cdot T = \text{Hatchback}
\text{Hatchback} = \frac{150}{360}\cdot 4{,}800{,}000
\text{Hatchback} = \frac{5}{12}\cdot 4{,}800{,}000
\text{Hatchback} = 5 \cdot \left(\frac{4{,}800{,}000}{12}\right)
\text{Hatchback} = 5 \cdot 400{,}000
\text{Hatchback} = 2{,}000{,}000
Adım 3 — Sütun grafiğinden ikinci taksitin hesaplanması
Tanım: Sütun grafiğinde gözlemlenince birinci ve üçüncü sütun her biri 5 küçük kare, ikinci sütun 6 küçük kare olarak okunur (grafikten gözlem).
Bu problemde: Toplam küçük kare sayısı = 5 + 6 + 5.
Birinci terim: toplam kare sayısı
5 + 6 + 5
= 16
İkinci terim: bir küçük karenin parasal değeri
\frac{2{,}000{,}000}{16}
= 125{,}000
Üçüncü terim: ikinci taksit (6 kare)
6 \cdot 125{,}000
= 750{,}000
CEVAP: 750.000 TL
TEMEL KAVRAMLAR:
- Oransal dağılım
- Tanım: Bir bütünün parçalarının büyüklükleri açı veya yüzde ile orantılı gösterilir.
- Bu problemde: Daire grafiğindeki açı oranları aracın toplam ücret içindeki payını verdi.
- Sütun grafiği ve birim değer
- Tanım: Sütun yüksekliği verilen toplamı parçalara böler; her kare birim değeri temsil eder.
- Bu problemde: Toplam tutar, kare sayısına bölünerek bir kare değeri bulundu ve sütun kareleriyle çarpıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata — Daire açısını doğrudan TL saymak
- Yanlış: 150°'yi doğrudan 150.000 TL gibi almak.
- Doğru: Açının toplam içindeki payını hesaplamak: \dfrac{150}{360}.
- Neden yanlış: Açı değeri doğrudan para birimi değildir; önce orana çevrilmelidir.
- Düzeltme: Toplamı açı oranına göre çarpın.
Hata — Kare sayısını yanlış okumak
- Yanlış: Sütunlardaki küçük kareleri yanlış sayıp bir kare değerini yanlış bulmak.
- Doğru: Her sütunu dikkatle saymak; toplam kare sayısıyla bölmek.
- Neden yanlış: Bir kare değeri yanlış olursa taksitler de hatalı çıkar.
- Düzeltme: Grafiği büyüterek veya dikkatlice sayarak kareleri doğrula.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?