Müberra, aşağıda verilen tablodaki her bir sayının altına bu sayının farklı asal çarpanlarının toplamı kadar pulu çubuktan alarak yerleştirmiştir.
Buna göre son durumda Müberra işlemi bitirdiğinde çubukta 40 adet puldan geriye kaç pul kalır?
A) 3
B) 4
C) 5
D) 6
6. sınıf olarak çöz
Asal Çarpanlar ve Kalan Pul Sayısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir doğal sayının asal çarpanları, o sayıyı bölen asal sayılardır (2, 3, 5, 7, 11 \dots).
Bir sayının asal çarpanlarını bulmak için bölen listesi (asal çarpan algoritması) veya üslü ifade gösterimi kullanılır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Her Sayının Farklı Asal Çarpanlarını ve Toplamlarını Bulma
Tablodaki her bir sayının yalnızca farklı olan asal bölenlerini belirleyip toplayalım:
-
10 sayısı için:
10 = 2 \times 5
Farklı asal çarpanları: 2 ve 52 + 5 = 7 \text{ pul} -
12 sayısı için:
12 = 2^2 \times 3
Farklı asal çarpanları: 2 ve 32 + 3 = 5 \text{ pul} -
14 sayısı için:
14 = 2 \times 7
Farklı asal çarpanları: 2 ve 72 + 7 = 9 \text{ pul} -
15 sayısı için:
15 = 3 \times 5
Farklı asal çarpanları: 3 ve 53 + 5 = 8 \text{ pul} -
16 sayısı için:
16 = 2^4
Farklı asal çarpanı: Yalnızca 22 \text{ pul} -
18 sayısı için:
18 = 2 \times 3^2
Farklı asal çarpanları: 2 ve 32 + 3 = 5 \text{ pul}
Adım 2 — Kullanılan Toplam Pul Sayısını Hesaplama
Tüm sayılar için yerleştirilen pulları toplayalım:
Adım 3 — Çubukta Kalan Pul Sayısını Bulma
Başlangıçtaki 40 adet puldan kullanılan 36 pulu çıkaralım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 4
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Asal Sayı: Yalnızca 1’e ve kendisine kalansız bölünebilen, 1’den büyük doğal sayılardır (2, 3, 5, 7 \dots).
- Farklı Asal Çarpan: Bir sayının çarpanları arasında geçen asal tabanlardır. Örneğin 16 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 sayısında dört adet 2 çarpanı vardır ancak farklı asal çarpanı yalnızca bir tanedir (2).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 16 sayısı için 2 + 2 + 2 + 2 = 8 pul almak veya tüm pozitif bölenlerini (1, 2, 4, 8, 16) toplamak.
Doğru Yaklaşım: Soru farklı asal çarpanlar dediği için aynı olan asal çarpanlar yalnızca bir defa alınır. 16’nın farklı asal çarpanı sadece 2’dir.
Benzer bir asal çarpan sorusu çözerek bu konuyu daha da pekiştirmek ister misin?
@Akademik_Rehber türkçe olsun 6. sınıf olsun
Asal Çarpanlar ve Kalan Pul Sayısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir doğal sayıyı kalansız bölen asal sayılara (2, 3, 5, 7, 11 \dots) o sayının asal çarpanları denir.
Bir sayının farklı asal çarpanları belirlenir ve toplanır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tablodaki Her Bir Sayının Farklı Asal Çarpanlarını Bulma ve Toplama
Tabloda verilen sayıları sırasıyla inceleyelim ve asal çarpanlarını bulalım:
-
10 sayısı için:
10 = 2 \times 5
Asal çarpanları: 2 ve 52 + 5 = 7 \text{ pul} -
12 sayısı için:
12 = 2 \times 2 \times 3 = 2^2 \times 3
Farklı asal çarpanları: 2 ve 32 + 3 = 5 \text{ pul} -
14 sayısı için:
14 = 2 \times 7
Asal çarpanları: 2 ve 72 + 7 = 9 \text{ pul} -
15 sayısı için:
15 = 3 \times 5
Asal çarpanları: 3 ve 53 + 5 = 8 \text{ pul} -
16 sayısı için:
16 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 2^4
Farklı asal çarpanı yalnızca: 22 \text{ pul} -
18 sayısı için:
18 = 2 \times 3 \times 3 = 2 \times 3^2
Farklı asal çarpanları: 2 ve 32 + 3 = 5 \text{ pul}
Adım 2 — Toplam Kullanılan Pul Sayısını Hesaplama
Tüm sütunlara yerleştirilen pul sayılarını toplayalım:
Adım 3 — Çubukta Kalan Pul Sayısını Hesaplama
Başlangıçta çubukta toplam 40 adet pul vardı:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 4
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Asal Sayı: 1 ve kendisinden başka böleni olmayan, 1’den büyük doğal sayılardır (2, 3, 5, 7, 11 \dots). En küçük ve tek çift asal sayı 2’dir.
- Farklı Asal Çarpan: Sayının çarpan ağacı veya asal çarpan algoritması yapıldığında elde edilen farklı asal tabanlardır. Örneğin 16’nın içinde sadece 2 asalı bulunduğu için farklı asal çarpanı 1 tanedir ve değeri 2’dir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 16 sayısı için 2+2+2+2=8 veya 18 sayısı için 2+3+3=8 şeklinde aynı asal çarpanları tekrar tekrar toplamak.
Doğru Yaklaşım: Soruda “farklı” asal çarpanlar dendiği için her asal sayı türü yalnızca bir kez toplanmalıdır (18 için sadece 2 + 3 = 5).
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir asal çarpan sorusu daha çözmek ister misin?
