Sodyum hidroksit (NaOH) suda çözünebilen ve evlerde lavabo açıcı olarak kullanılan bir maddedir.
Buna göre sodyum hidroksidin sulu çözeltisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Amfoter metallerle tepkimeye girerek tuz çözeltisi ve H_{2} gazı oluşturur.
C) Sulu çözeltisi iyon hareketiyle elektrik akımını iletir.
D) 25^ircC’de pH değeri 7’den küçüktür.
E) Kırmızı turnusol kâğıdının rengini maviye çevirir.
Sodyum Hidroksidin (\text{NaOH}) Sulu Çözeltisinin Özellikleri
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
Sodyum hidroksit (\text{NaOH}) kuvvetli bir bazdır. Kuvvetli bazlar amfoter metallerle (\text{Al, Zn, Cr, Pb, Sn, Be}) tepkimeye girerek kompleks tuz çözeltisi ve hidrojen gazı (\text{H}_2) açığa çıkarır. Bu nedenle A seçeneğindeki ifade doğrudur.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
\text{NaOH} kuvvetli bir baz, tuz ruhu (\text{HCl}) ise kuvvetli bir asittir. Bir asit ile bazın tepkimesi sonucunda nötralleşme gerçekleşir; yemek tuzu (\text{NaCl}) ve su (\text{H}_2\text{O}) oluşur (\text{NaOH} + \text{HCl} \rightarrow \text{NaCl} + \text{H}_2\text{O}). Bu nedenle B seçeneğindeki ifade doğrudur.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
\text{NaOH} suda \text{Na}^+ ve \text{OH}^- iyonlarına ayrışarak çözünür. Sulu çözeltideki serbest iyonlar elektrik iletimini sağlar (elektrolit çözeltidir). Bu nedenle C seçeneğindeki ifade doğrudur.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
25^\circ\text{C} sıcaklıkta saf suyun ve nötr çözeltilerin \text{pH} değeri 7’dir. Asit çözeltilerinde \text{pH} < 7, baz çözeltilerinde ise \text{pH} > 7 olur. \text{NaOH} bir baz olduğu için sulu çözeltisinin 25^\circ\text{C}'deki \text{pH} değeri 7’den büyük olmalıdır. Bu nedenle D seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
Bazlar indikatörlere etki eder; kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirirler. Bu nedenle E seçeneğindeki ifade doğrudur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Amfoter metallerle tepkimeye girerek tuz çözeltisi ve \text{H}_2 gazı oluşturur. — Doğru bir özelliktir.
B. Tuz ruhuyla (\text{HCl}) tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur. — Doğru bir özelliktir.
C. Sulu çözeltisi iyon hareketiyle elektrik akımını iletir. — Doğru bir özelliktir.
D. 25^\circ\text{C}'de \text{pH} değeri 7’den küçüktür. — YANLIŞTIR (\text{pH} > 7 olmalıdır).
E. Kırmızı turnusol kâğıdının rengini maviye çevirir. — Doğru bir özelliktir.
Adım 7 — Son Doğrulama
\text{NaOH} bazik karakter gösterdiğinden oda koşullarında (25^\circ\text{C}) \text{pH} değeri daima 7’den büyüktür. Yanlış olan ifade D seçeneğidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 25^\circ\text{C}'de pH değeri 7’den küçüktür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Asit-baz tepkimeleri ve amfoter metallerin özellikleriyle ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmemi ister misin?