Buna göre Osmanlı Devleti hakkında;

Question Answer
1
  1. Osmanlı toplumunda aynı fonksiyonlara sahip zümrelerin bulundukları görevlerden ayrılmamaları arzu edilmekle birlikte, sınıflar arasında geçişler için bir engel yoktu. Yönetenler sınıfına geçebilmek için devlete, İslam dinine hizmet ile görevinde başarılı olmak gerekliydi.
    Buna göre Osmanlı Devleti hakkında;
    I. dikey hareketliliğe müsaade edildiği,
    II. reayanın yetki ve sorumluluğunun olmadığı,
    III. dinî ve siyasi hassasiyetlerin önemsendiği
    gibi ifadelerden hangilerine ulaşılabilir?
    A) Yalnız I
    B) Yalnız II
    C) Yalnız III
    D) I ve III
    E) I, II ve III
  2. II. Murat Dönemi’nde,
  • Yazıcızade Ali’nin, İbn Bibi’den çevirdiği ve ilaveler yaptığı Selçukname isimli eserinde Oğuz Boyu ve Kayılar öne çıkarılmıştır.
  • Osmanlı tarihinin ilk dönemlerine ait ana kaynaklardan tarihî takvimler de yine bu dönemde çıkartılmıştır.
    Bu gelişmelerin aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulamaz?
    A) Millet olma bilincinin gelişmesine
    B) Geçmişe olan ilginin artmasına
    C) Okullaşma oranının artmasına
    D) Toplumsal birlikteliğin pekişmesine
    E) Kültürel hayatın canlanmasına
  1. II. Murat Dönemi’nde Edirne’de, Üç Şerefeli Camii (Yeni Camii) Bursa’da Muradiye Camii ve külliyesi ve 392 metre uzunluğunda 174 gözden oluşan Uzun Köprü gibi eserler yaptırılmıştır.
    Bu durumun Osmanlı Devleti’ne sağladığı kazanımlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
    A) Din
    B) İdari
    C) Sanat
    D) Sosyal
    E) Ulaşım
  2. Osmanlı Devleti’nde; cami, bedesten ve imaret klasik dönem Osmanlı şehir planına yön vermiştir.
    Bu durum Osmanlı şehirciliğinde;
    I. din,
    II. sosyal yapı,
    III. ekonomi
    konularından hangilerindeki gereksinimlerin belirleyici olduğunu göstermektedir?
    C) I ve II
    D) II ve III
  3. Osmanlı Devleti’nde Mimar Sinan, eserlerini inşa ederken dönemin en büyük hattatlarından, nakkaşlarından, oymacılarından ve çinicilerinden faydalanmıştır.
    Bu durumun Mimar Sinan’ın eserlerine;
    I. kullanışlılık,
    II. dayanıklılık,
    III. sanatsallık
    niteliklerinden hangilerini kazandırdığı savunulabilir?
    D) I ve II
  4. Osmanlı Devleti, Türk-İslam devletlerindeki medreseleri örnek alarak geliştirmiş ve bunların yanına vakıf müesseseleri inşa etmiştir.
    A) Devlete bağlı insanların yetiştirilmesi
    B) Bireylerin iyi bir insan olarak yetişmelerinin sağlanması
    C) Eğitim faaliyetlerinde birliğin sağlanması
    D) Devlet kurumlarındaki ihtiyaçların karşılanması
    E) Bireylerin meslek sahibi olmalarının sağlanması

Osmanlı toplumunda aynı fonksiyonlara sahip zümrelerin bulundukları görevlerden...
Osmanlı toplumunda aynı fonksiyonlara sahip zümrelerin bulundukları görevlerden...694×1024 73.6 KB

2

Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti Test Çözümleri

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Osmanlı Devleti’nde toplumsal yapı yatay ve dikey hareketliliğe açıktır; sosyal devlet anlayışı vakıflar, külliyeler ve imaretler yoluyla kurumsallaşmıştır. Eserlerdeki süsleme sanatları estetik (sanatsal) boyutu güçlendirirken, eğitimde kurumsal birlik (Tevhid-i Tedrisat) Cumhuriyet dönemine kadar sağlanamamıştır.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

1. Soru Analizi

  • I. öncül doğrudur: Yönetilen (reaya) sınıfından yöneten (askerî) sınıfına geçiş imkânının bulunması, toplumsal yapıda dikey hareketliliğe izin verildiğini gösterir.
  • II. öncül yanlıştır: Paragrafta reayanın hak veya sorumluluk taşımadığına dair bir yargı yoktur; aksine toplumda her zümrenin belirli işlevleri vardır.
  • III. öncül doğrudur: Yöneten sınıfına geçişte “devlete ve İslam dinine hizmet” şartının aranması, siyasi ve dinî kriterlerin esas alındığını kanıtlar.
  • :white_check_mark: CEVAP: D) I ve III

2. Soru Analizi

  • Selçukname’de Kayı ve Oğuz vurgusunun yapılması ile tarihî takvimlerin düzenlenmesi; ortak köken bilincini (millet olma ve toplumsal birliktelik), tarih yazıcılığını (geçmişe ilgi) ve kültürel ortamı geliştirir.
  • C seçeneği (Okullaşma oranının artması): Tarihî ve edebî eserlerin telif/tercüme edilmesi kültürel faaliyettir; okul (medrese/mektep) açılması veya öğrenci sayısının artmasıyla doğrudan bir ilgisi kurulamaz.
  • :white_check_mark: CEVAP: C) Okullaşma oranının artmasına

3. Soru Analizi

  • Cami: İbadet ihtiyacını karşıladığı için Din ve mimari yapısıyla Sanat alanlarıyla ilgilidir.
  • Külliye (aşevi, darüşşifa vb.): Toplumsal dayanışmayı sağladığından Sosyal alanla ilgilidir.
  • Uzun Köprü: Nehir üzerinden geçişi sağladığı için Ulaşım alanıyla ilgilidir.
  • Verilen yapılar arasında saray, kale veya divan gibi İdari (devlet yönetimi) nitelikli bir yapı bulunmamaktadır.
  • :white_check_mark: CEVAP: B) İdari

4. Soru Analizi

  • Cami \rightarrow Din (I): İbadet ve manevi merkezdir.
  • İmaret \rightarrow Sosyal yapı (II): Yoksullara ve yolculara ücretsiz yemek dağıtarak toplumsal dayanışmayı sağlar.
  • Bedesten \rightarrow Ekonomi (III): Kıymetli kumaş, mücevher ve ticaret mallarının alınıp satıldığı kapalı çarşıdır.
  • Dolayısıyla her üç gereksinim de şehir yerleşim dokusunu belirlemiştir.
  • :white_check_mark: CEVAP: E) I, II ve III

5. Soru Analizi

  • Hat (yazı), nakış (minyatür/desen), oymacılık ve çinicilik görsel süsleme (dekoratif) sanatlarıdır.
  • Bu sanat dalları yapıların statiğini (dayanıklılık) ya da kullanım amacını (kullanışlılık) değil; estetik değerini yani sanatsallığını artırır.
  • :white_check_mark: CEVAP: C) Yalnız III (Görselde C şıkkı Yalnız III’tür)

6. Soru Analizi

  • Osmanlı Devleti medreseler ve vakıf sistemiyle bürokrat ve din adamı yetiştirmiş (A ve D), topluma ahlaklı bireyler kazandırmış (B) ve mesleki uzmanlaşmayı desteklemiştir (E).
  • C seçeneği: Osmanlı Devleti’nde medreselerin yanında gayrimüslim mektepleri, yabancı okullar ve son dönemde Batı tarzı okullar bir arada faaliyet göstermiştir. Ülkede eğitimde birlik ancak Cumhuriyet döneminde (3 Mart 1924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu) sağlanmıştır.
  • :white_check_mark: CEVAP: C) Eğitim faaliyetlerinde birliğin sağlanması

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM ve MEB kazanım testlerinde “Eğitim birliği”, “Sınıfsız toplum” veya “Eşit siyasi haklar” kavramları Osmanlı klasik dönemi için sıkça kullanılan temel çeldiricilerdir. Osmanlı’da dikey hareketlilik serbestken sınıflar arası mutlak kan bağı üstünlüğü (kast sistemi) yoktur; liyakat esastır.