- Dikdörtgen şeklindeki bir zemin mavi kare levhalar ile sarı dikdörtgen levhalar iki sıra hâlinde, bir örüntü oluşturacak ve aralarında boşluk kalmayacak şekilde yan yana dizilerek kaplanıyor.
Mavi levhanın bir kenar uzunluğu 2 cm, sarı levhanın kenar uzunlukları ise 2 cm ve 3 cm’dir.
Buna göre, kullanılan levha sayısı en az kaçtır?
A) 12
B) 29
C) 35
D) 39 - Şekilde, birbirine temas eden 24 dişli ve 18 dişli iki çark verilmiştir. Başlangıçta birbirine temas eden dişler görseldeki gibi kırmızıya boyanmıştır.
Çarklar dönmeye başlayıp, boyalı dişler ilk defa tekrar aynı konuma geldiğinde küçük çark, büyük çarktan kaç tur fazla dönmüştür?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4 - Genişlikleri 20 cm ve 15 cm olan kendi içlerinde özdeş kitaplar; uzunlukları eşit iki rafa dikey konumda, aralarında ve raf kenarlarında boşluk kalmayacak şekilde dizilmiştir.
Rafların uzunluğu 2 metreden kısa olduğuna göre, bir rafın uzunluğu en fazla kaç santimetredir?
A) 140
B) 150
C) 160
D) 180 - Adım uzunluğu 45 cm olan Ali ve adım uzunluğu 40 cm olan Ahmet, dikdörtgen şeklindeki bir arazinin aynı köşesinden farklı yönlere doğru arazinin kenarları boyunca doğrusal olarak adım adım ilerliyorlar.
Aldıkları yol uzunlukları eşit olduğunda duran iki arkadaştan Ali, arazinin kısa kenarının \%60 'ı kadar Ahmet ise uzun kenarının \%20’si kadar yol almıştır.
Buna göre, arazinin çevresi en az kaç metredir?
B) 18
C) 24
D) 48
8. Sınıf LGS Çarpanlar ve Katlar (EKOK) Soru Çözümleri
Soru 43: Levha Kaplama Örüntüsü
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Farklı periyotlarla tekrarlanan iki sıranın aynı hizada tamamlanabilmesi için zemin uzunluğu, her iki sıranın periyot uzunluklarının En Küçük Ortak Katı (EKOK) olmalıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
-
1. Sıranın Örüntüsü:
Görsel incelendiğinde 1. sıra bir mavi (2\text{ cm}) ve bir sarı (3\text{ cm}) levha şeklinde ilerlemektedir.\text{Periyot Uzunluğu} = 2 + 3 = 5\text{ cm} \quad (2\text{ levha}) -
2. Sıranın Örüntüsü:
2. sıra bir sarı (3\text{ cm}) ve iki mavi (2 + 2 = 4\text{ cm}) levha şeklinde tekrar etmektedir.\text{Periyot Uzunluğu} = 3 + 2 + 2 = 7\text{ cm} \quad (3\text{ levha}) -
Zemin Uzunluğunun Hesaplanması:
Zeminin boyu hem 5’in hem de 7’nin ortak katı olmalıdır:\text{EKOK}(5, 7) = 35\text{ cm} -
Levha Sayılarının Hesaplanması:
- 1. sıra: (35 / 5) \times 2 = 14\text{ levha}
- 2. sıra: (35 / 7) \times 3 = 15\text{ levha}
- Toplam levha sayısı: 14 + 15 = 29\text{ adet}
CEVAP: B) 29
Soru 44: Dişli Çark Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Birbirine bağlı çarklarda boyalı dişlerin tekrar aynı hizaya gelmesi için geçen toplam diş sayısı çarkların diş sayılarının EKOK’una eşittir. Tur sayısı ise \text{Toplam Diş} / \text{Diş Sayısı} formülüyle bulunur.
ÇÖZÜM ADIMLARI
-
Ortak Diş Sayısı (EKOK):
\text{EKOK}(24, 18) = 72\text{ diş} -
Tur Sayıları:
- Büyük çark (24 dişli): \frac{72}{24} = 3\text{ tur}
- Küçük çark (18 dişli): \frac{72}{18} = 4\text{ tur}
-
Tur Farkı:
4 - 3 = 1\text{ tur fazla dönmüştür.}
CEVAP: A) 1
Soru 45: Kitap Dizme ve Raf Uzunluğu
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Eşit uzunluktaki iki rafa tam sığan farklı genişlikteki kitapların kapladığı toplam mesafe, genişliklerin ortak katıdır. Belirlenen sınır koşuluna (üst sınır) göre en büyük kat seçilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
-
Raf Uzunluğunun Katı (EKOK):
\text{EKOK}(20, 15) = 60\text{ cm}Raf uzunluğu 60’ın tam katları (60, 120, 180, 240, \dots) olmalıdır.
-
Sınır Koşulunun Uygulanması:
Raf uzunluğu 2\text{ metreden} (200\text{ cm}) kısa olduğuna göre:\text{Raf Uzunluğu} \le 180\text{ cm}
CEVAP: D) 180
Soru 46: Dikdörtgen Tarla ve Adım Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki kişinin eşit uzunlukta attığı toplam adım mesafesi, adım boylarının EKOK’udur. Kenar uzunlukları alınan yolların yüzdesine göre ters orantıyla bulunur.
ÇÖZÜM ADIMLARI
-
Alınan Eşit Yol (x):
Ali (45\text{ cm}) ve Ahmet’in (40\text{ cm}) aldıkları yollar eşit olduğuna göre:x = \text{EKOK}(45, 40) = 360\text{ cm} = 3{,}6\text{ metre} -
Arazinin Kenar Uzunlukları:
- Kısa kenar (a): Ali kısa kenarın \%60’ını yürüdüğüne göre:a \cdot 0{,}60 = 3{,}6 \implies a = \frac{3{,}6}{0{,}6} = 6\text{ metre}
- Uzun kenar (b): Ahmet uzun kenarın \%20’sini yürüdüğüne göre:b \cdot 0{,}20 = 3{,}6 \implies b = \frac{3{,}6}{0{,}2} = 18\text{ metre}
- Kısa kenar (a): Ali kısa kenarın \%60’ını yürüdüğüne göre:
-
Çevre Hesabı:
\text{Çevre} = 2 \cdot (a + b) = 2 \cdot (6 + 18) = 2 \cdot 24 = 48\text{ metre}
CEVAP: D) 48
