Buna göre grafik ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Verilen grafik şehrin iklim özellikleri hakkında bilgi verebilir.
B) Grafik verilerinin oluşturulması ve yorumlanması klimatoloji biliminin çalışma alanına girer.
C) Grafiğe bakılarak şehre en fazla yağışın mayıs ayında düştüğü söylenebilir.
D) Şehre ait verilerin oluşturulmasında meteoroloji biliminin katkısı olmamıştır.
15. Yüksek basınç alanlarında merkezden çevreye hava hareketleri gözlemlenirken alçak basınç alanlarında çevreden merkeze hava hareketleri gözlemlenir. Görselde birbirine komşu K ve L bölgelerine ait hava hareketlerinin yönleri gösterilmiştir.
K Bölgesi
L Bölgesi
Buna göre,
I. K bölgesinde hava genellikle bulutludur ve yağış oluşma ihtimali fazladır.
II. L bölgesinde alçalıcı hava hareketi gözlemlenir.
III. Oluşabilecek rüzgârın yönü K bölgesinden L bölgesine doğrudur.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I, II ve III
İklim, Hava Hareketleri ve Basınç Alanları Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İklim verileri, meteorolojinin uzun yıllar boyunca kaydettiği hava olaylarının ortalamasıyla elde edilir (klimatoloji meteorolojiden doğrudan yararlanır). Rüzgâr ise daima yüksek basınç (YB) alanından alçak basınç (AB) alanına doğru yatay yönlü gerçekleşen hava hareketidir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
1. Soru (Grafik Sorusu):
- A) Doğru: Yıllık sıcaklık eğrisi ve aylık yağış miktarı dağılımı bir bölgenin iklim özellikleri hakkında bilgi sunar.
- B) Doğru: Uzun süreli hava gözlemlerinin ortalamasını alıp iklim tiplerini incelemek klimatoloji biliminin görevidir.
- C) Doğru: Yağış sütunları incelendiğinde en yüksek sütun mayıs ayına aittir.
- D) Yanlış: İklim verileri, meteoroloji biliminin günlük anlık ölçümlerinin birikimiyle oluşturulur; meteorolojinin katkısı büyüktür.
CEVAP (1. Soru): D — Şehre ait verilerin oluşturulmasında meteoroloji biliminin katkısı olmamıştır.
15. Soru (Basınç Alanları ve Rüzgâr):
-
K Bölgesi: Oklar çevreden merkeze doğru olduğundan Alçak Basınç (AB) alanıdır. Yükseltici hava hareketi görülür.
-
L Bölgesi: Oklar merkezden çevreye doğru olduğundan Yüksek Basınç (YB) alanıdır. Alçalıcı hava hareketi görülür.
-
I. Öncül (Doğru): Alçak basınç alanlarında (K bölgesi) hava yükselir, soğur; bulutluluk ve yağış ihtimali yüksektir.
-
II. Öncül (Doğru): Yüksek basınç alanlarında (L bölgesi) merkezde yoğunlaşan hava alçalır, yani alçalıcı hava hareketi gerçekleşir.
-
III. Öncül (Yanlış): Rüzgâr daima yüksek basınçtan alçak basınca eser; bu nedenle yönü L bölgesinden K bölgesine doğrudur.
CEVAP (15. Soru): C) I ve II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Alçak basınçta hava yükselici, yüksek basınçta ise alçalıcı hava hareketi yapar. Rüzgâr ise daima merkezden çevreye hava üfleyen YB’den (L), çevreden hava çeken AB’ye (K) doğru eser.
