- Dik koordinat düzleminde gerçel katsayılı f(x) ve g(x) fonksiyonlarının grafikleri ile y = 4 doğrusununun grafiği aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.
Buna göre g(0) kaçtır?
A) 9
B) 10
C) 11
D) 12
E) 13
Parabol Grafikleri ve Teğet Doğrusu Yardımıyla g(0) Değerinin Bulunması
KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:
- y = ax^2 + bx + c parabolünün tepe noktası T(r, k) koordinatları:r = -\frac{b}{2a}k = f(r)
- Bir parabol yatay bir y = k doğrusuna tepe noktasında teğettir.
- Fonksiyonun y eksenini kestiği nokta x = 0 yazılarak bulunur: g(0) = b
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — f(x) Parabolünün Tepe Noktasından a Sabitini Bulma
Grafiğe göre f(x) = -x^2 + 8x + 2a parabolünün tepe noktası y = 4 doğrusu üzerindedir.
Öncelikle tepe noktasının apsisini (r) bulalım:
Tepe noktasının ordinatı k = 4 olduğuna göre f(4) = 4 olmalıdır:
Adım 2 — g(x) Parabolünü Düzenleme
Bulunan a = -6 değerini g(x) = x^2 - ax + b fonksiyonunda yerine yazalım:
Adım 3 — g(x) Parabolünün Tepe Noktasından b Sabitini Bulma
Grafiğe göre kolları yukarı doğru olan g(x) parabolü de y = 4 doğrusuna tepe noktasında teğettir.
g(x) parabolünün tepe noktasının apsisini (r) bulalım:
Tepe noktasının ordinatı k = 4 olduğuna göre g(-3) = 4 olmalıdır:
Adım 4 — g(0) Değerini Hesaplama
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E şıkkı (13)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Parabolün Tepe Noktası
- Tanım: Parabolün aldığı en büyük (kollar aşağı ise) ya da en küçük (kollar yukarı ise) değerin koordinatıdır.
- Bu problemde: y = 4 doğrusu her iki parabolün de yerel ekstremum (tepe) noktalarından geçtiği için ordinat değerleri k = 4 olarak kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
f(x) ve g(x) denklemlerini birbirine eşitlemeye çalışmak
- Yanlış: Ortak kök aramak veya iki parabolü birbirine eşitlemek çözümü uzatır ya da çıkmaza sokar.
- Doğru: Her iki eğrinin de y = 4 teğet doğrusunu tepe noktası olarak paylaştığını görüp k=4 eşitliğinden a ve b katsayılarına doğrudan ulaşmak.
- Neden yanlış: Parabollerin tepe noktaları aynı x hizasında değildir; tek ortak özellikleri aynı y = 4 yatay teğetine sahip olmalarıdır.
Benzer bir parabol ve doğru teğetliği sorusu çözerek konuyu daha da pekiştirmek ister misin?
