B)
[AK] ve [DK] açiortay, |AE| = 5 birim, |DK| = 6 birímdir.
Buna göre, eşkenar dörtgenin çevresinin paralelkenarın
çevresine oranı kaçtır?
Eşkenar Dörtgen ve Paralelkenarın Çevreleri Oranı
KULLANILAN FORMÜLLER VE GEOMETRİK KURALLAR:
- Eşkenar Dörtgen Köşegen Özelliği: Eşkenar dörtgende köşegenler aynı zamanda açıortaydır, birbirini dik keser (90^\circ) ve ortalar.
- Üçgende Orta Taban: Bir üçgenin bir kenarının orta noktasından tabana çizilen paralel doğru parçası orta tabandır ve uzunluğu tabanın yarısına eşittir:\text{Orta Taban} = \frac{\text{Taban}}{2}
- Pisagor Teoremi (6-8-10 Özel Üçgeni): a^2 + b^2 = c^2
- Çevre Formülleri:\text{Çevre}_{\text{eşkenar dörtgen}} = 4 \times a\text{Çevre}_{\text{paralelkenar}} = 2 \times (a + b)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Köşegenlerin Kesişimini ve Dikliği Belirleme
ABCD eşkenar dörtgeninde [AK] ve [DK] açıortay olarak verildiğinden, bu doğrular sırasıyla [AC] ve [BD] köşegenleri üzerindedir.
Eşkenar dörtgende köşegenler birbirini dik kestiği ve ortaladığı için:
- m(\widehat{AKD}) = 90^\circ
- K noktası [AC] köşegeninin orta noktasıdır.
Adım 2 — Orta Taban Yardımıyla Eşkenar Dörtgenin Kenarını Bulma
AEFK bir paralelkenar olduğundan karşılıklı kenarları eşittir ve paraleldir:
- |KF| = |AE| = 5\text{ birim}
- [KF] \parallel [AB]
ABC üçgeninde K noktası [AC]'nin orta noktası olduğundan ve [KF] \parallel [AB] olduğundan [KF] bir orta tabandır:
Eşkenar dörtgenin tüm kenarları eşit olduğundan:
Adım 3 — Pisagor Teoremi ile |AK| Uzunluğunu Bulma
Dik açılı AKD üçgeninde Pisagor bağıntısını uygulayalım:
Adım 4 — Çevreleri Hesaplama ve Oranlama
-
ABCD Eşkenar Dörtgeninin Çevresi:
\text{Çevre}(ABCD) = 4 \times 10 = 40\text{ birim} -
AEFK Paralelkenarının Çevresi:
\text{Çevre}(AEFK) = 2 \times (|AE| + |AK|) = 2 \times (5 + 8) = 2 \times 13 = 26\text{ birim} -
Çevreler Oranı:
\frac{\text{Çevre}(ABCD)}{\text{Çevre}(AEFK)} = \frac{40}{26} = \frac{20}{13}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı \dfrac{20}{13}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Eşkenar Dörtgende Köşegenler
- Tanım: Köşegenler iç açıları iki eşit parçaya böler (açıortaydır) ve birbirini dik ortalar.
- Bu problemde: [AK] ve [DK] açıortaylarının kesiştiği K noktasında 90^\circ’lik açı oluşması ve K’nin köşegen orta noktası olması kullanıldı.
2. Üçgende Orta Taban Teoremi
- Tanım: Bir kenarın orta noktasından diğer kenara çizilen paralel doğru parçası, taban uzunluğunun yarısıdır.
- Bu problemde: |KF| = 5\text{ birim} olduğundan taban |AB| = 10\text{ birim} olarak bulundu.
SIK YAPILAN HATALAR:
Açıortayların dik kesiştiğini unutmak
- Yanlış: AKD üçgeninde Pisagor uygulayamayıp trigonometrik denklemlere girmek.
- Doğru: Paralelkenar/eşkenar dörtgende komşu iki açının açıortayları daima 90^\circ ile kesişir.
- Neden yanlış: Ardışık açıların toplamı 180^\circ olduğu için yarHostlarının toplamı 90^\circ olur, bu da üçgenin üçüncü açısını mutlaka 90^\circ yapar.
Benzer bir geometri sorusuyla bu konudaki pratikliğini pekiştirmek ister misin?
Bana bu cevabı anlaşılır bir şekilde adım adım açıkla
Eşkenar Dörtgen ve Paralelkenarın Çevreleri Oranının Adım Adım Açıklaması
KULLANILAN FORMÜLLER VE GEOMETRİK KURALLAR:
- Komşu Açıortayların Dik Kesişmesi: Bir dörtgende ardışık iki iç açının toplamı 180^\circ ise, bu açıların açıortayları birbirini daima 90^\circ (dik) ile keser:m(\widehat{AKD}) = 90^\circ
- Eşkenar Dörtgende Köşegen: Köşegenler aynı zamanda açıortaydır ve birbirini tam ortadan ikiye böler (K noktası orta noktadır).
- Üçgende Orta Taban Bağıntısı:\text{Orta Taban Uzunluğu} = \frac{\text{Taban Uzunluğu}}{2}
- Pisagor Teoremi (6-8-10 Özel Dik Üçgeni):a^2 + b^2 = c^2
- Çevre Formülleri:\text{Çevre}_{\text{eşkenar dörtgen}} = 4 \times \text{kenar}\text{Çevre}_{\text{paralelkenar}} = 2 \times (\text{kısa kenar} + \text{uzun kenar})
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — K Noktasındaki Dik Açıyı ve Köşegen Özelliğini Belirleme
A ve D açıları komşu açılardır ve toplamları 180^\circ’dir.
- Bu açıların açıortayları olan [AK] ve [DK] doğruları kesiştiğinde arada kalan açı dik olur:m(\widehat{AKD}) = 90^\circ
- Eşkenar dörtgende açıortay doğruları köşegenlerin üzerinde yer alır. Dolayısıyla K noktası, [AC] köşegeninin tam orta noktasıdır.
Adım 2 — Eşkenar Dörtgenin Bir Kenar Uzunluğunu Bulma
Soruda AEFK şeklinin bir paralelkenar olduğu belirtilmiştir.
- Paralelkenarda karşılıklı kenarlar birbirine eşit ve paraleldir:|KF| = |AE| = 5\text{ birim ve } [KF] \parallel [AB]
- ABC üçgenine baktığımızda; K noktası [AC]'nin orta noktası ve [KF] tabana paralel olduğundan, [KF] doğru parçası bir orta tabandır.
- Orta taban kuralı gereği taban, orta tabanın 2 katıdır:|AB| = 2 \times |KF| = 2 \times 5 = 10\text{ birim}
- ABCD eşkenar dörtgen olduğundan tüm kenarları 10\text{ birim} olur:|AD| = |AB| = 10\text{ birim}
Adım 3 — Pisagor Teoremi ile Paralelkenarın Diğer Kenarını (|AK|) Bulma
Dik açılı AKD üçgeninde kenarları yerine yazalım:
- Hipotenüs: |AD| = 10\text{ birim}
- Dik kenar: |DK| = 6\text{ birim}
- İkinci dik kenar: |AK|
Pisagor bağıntısını uygulayalım (6-8-10 özel üçgeni):
Böylece AEFK paralelkenarının iki farklı kenar uzunluğu |AE| = 5\text{ birim} ve |AK| = 8\text{ birim} olarak bulunur.
Adım 4 — Şekillerin Çevrelerini Hesaplama ve Oranlama
-
ABCD Eşkenar Dörtgeninin Çevresi:
\text{Çevre}(ABCD) = 4 \times 10 = 40\text{ birim} -
AEFK Paralelkenarının Çevresi:
\text{Çevre}(AEFK) = 2 \times (5 + 8) = 2 \times 13 = 26\text{ birim} -
Çevrelerin Birbirine Oranı:
\frac{\text{Çevre}(ABCD)}{\text{Çevre}(AEFK)} = \frac{40}{26} = \frac{20}{13}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı \dfrac{20}{13}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Eşkenar Dörtgende Açıortay ve Köşegen İlişkisi
- Tanım: Eşkenar dörtgende köşegenler hem iç açıortaydır hem de birbirini dik ortalar.
- Bu problemde: [AK]'nin köşegen parçası olması, K noktasının orta nokta olduğunu ve AKD üçgeninin dik üçgen olduğunu doğrudan gösterdi.
2. Orta Taban Kuralı
- Tanım: Bir üçgenin bir kenarının orta noktasından karşı kenara paralel çekilen doğru parçası, indiği kenarı da ikiye böler ve tabanın yarısı uzunluğundadır.
- Bu problemde: |KF| = 5\text{ birim} bilgisinden faydalanılarak |AB| = 10\text{ birim} taban uzunluğuna ulaşıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
K Noktasını Rastgele Bir İç Nokta Sanmak
- Yanlış: K noktasının açıortayların kesişim noktası olduğunu gözden kaçırıp dik üçgen bağıntısını kuramamak.
- Doğru: U kuralı gereği komşu açıların toplamı 180^\circ olduğu için, bu açıların açıortaylarının kesişimi daima 90^\circ olur.
- Neden yanlış: Açıortayların dik kestiği fark edilmezse Pisagor bağıntısı uygulanamaz ve |AK| uzunluğu bulunamaz.
Bu çözümde aklına takılan veya daha ayrıntılı incelemek istediğin belirli bir adım var mı?
