Soru:
Buna
göre, \frac{dy}{dx} \bigg|_{x=1}, \değerini bulunuz.
Soru Fotoğrafı:
Buna göre, \frac{dy}{dx} \bigg|_{x=1} değerini bulunuz.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Zincir kuralı:
\frac{dy}{dx} = \frac{dy}{dt} \cdot \frac{dt}{dx}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen fonksiyonları yaz
y = t^3 - 2t, \quad t = x^3
Adım 2 — \frac{dy}{dt} türevini al
\frac{dy}{dt} = 3t^2 - 2
Adım 3 — \frac{dt}{dx} türevini al
\frac{dt}{dx} = 3x^2
Adım 4 — Zincir kuralını uygula
\frac{dy}{dx} = (3t^2 - 2) \cdot 3x^2
Adım 5 — x=1 için t değerini bul
t = (1)^3 = 1
Adım 6 — \frac{dy}{dx} değerini x=1 için hesapla
\frac{dy}{dx} \bigg|_{x=1} = (3(1)^2 - 2) \cdot 3(1)^2 = (3 - 2) \cdot 3 = 1 \cdot 3 = 3
CEVAP:
\frac{dy}{dx} \bigg|_{x=1} = 3
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Sinav_Rehberi
(YKS ve LGS Sınav Rehberi)
3
Buna göre, \displaystyle \frac{dy}{dx}\bigg|_{x=1} değerini bulunuz.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Zincir Kuralı: \displaystyle \frac{dy}{dx}=\frac{dy}{dt}\cdot\frac{dt}{dx}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — \displaystyle \frac{dy}{dt} yi hesapla
Kurulum: y=t^3-2t
\frac{d}{dt}(t^3)=3t^2
\frac{d}{dt}(-2t)=-2
\frac{dy}{dt}=3t^2-2
Adım 2 — \displaystyle \frac{dt}{dx} i hesapla
Kurulum: t=x^3
\frac{dt}{dx}=3x^2
Adım 3 — Zincir kuralını uygula
Kurulum: \displaystyle \frac{dy}{dx}=\frac{dy}{dt}\cdot\frac{dt}{dx}
\frac{dy}{dx}=(3t^2-2)\cdot 3x^2
Adım 4 — x=1 için değerlendir
Kurulum: t=x^3
t=1^3
t=1
Kurulum: 3t^2-2 ifadesini hesapla
3t^2-2
3\cdot 1^2-2
3\cdot 1-2
1
Kurulum: 3x^2 ifadesini hesapla
3x^2
3\cdot 1^2
3\cdot 1
3
Kurulum: Son çarpma
\frac{dy}{dx}\Big|_{x=1}=1\cdot 3
\frac{dy}{dx}\Big|_{x=1}=3
CEVAP: \displaystyle \frac{dy}{dx}\bigg|_{x=1}=3
TEMEL KAVRAMLAR:
- Zincir Kuralı
- Tanım: Biri diğerine bağlı iki değişkenli fonksiyonların türevini hesaplama kuralı.
- Bu problemde: y(t) ve t(x) verilmiş; \frac{dy}{dx}=\frac{dy}{dt}\cdot\frac{dt}{dx} kullanıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Değişkenleri karıştırma
- Yanlış: t yerine doğrudan x türevi almak.
- Doğru: Önce \frac{dy}{dt}, sonra \frac{dt}{dx} hesaplanmalı.
- Neden yanlış: y doğrudan x cinsinden verilmemiştir; zincir kuralı atlanırsa hata olur.
- Düzeltme: Adım adım \frac{dy}{dt} ve \frac{dt}{dx} hesaplanıp çarpılmalı.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 