400 mL’lik bir çözeltide 0,2 mol CaBr_{2} ve 0,2 mol CuBr_{2} tuzları çözünmüş olarak bulunmaktadır.
Buna göre çözeltideki brom [Br^-] iyon derişimi kaçtır?
A) 0,50
B) 0,75
C) 1,00
D) 1,50
E) 2,00
Çözeltilerde İyon Derişimi Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Çözeltinin Hacmini Litreye Çevirme
Molarite formülünde hacim birimi mutlaka litre (\text{L}) olmalıdır.
Adım 2 — Tuzların İyonlaşma Denklemleri ve \text{Br}^- Mol Sayılarının Bulunması
Her iki tuz da suda çözündüğünde ortama 2 adet bromür (\text{Br}^-) iyonu verir:
-
\text{CaBr}_2\text{(k)} \rightarrow \text{Ca}^{2+}\text{(suda)} + 2\text{Br}^-\text{(suda)}
n_1(\text{Br}^-) = 0{,}2\text{ mol } \text{CaBr}_2 \times 2 = 0{,}4\text{ mol } \text{Br}^- -
\text{CuBr}_2\text{(k)} \rightarrow \text{Cu}^{2+}\text{(suda)} + 2\text{Br}^-\text{(suda)}
n_2(\text{Br}^-) = 0{,}2\text{ mol } \text{CuBr}_2 \times 2 = 0{,}4\text{ mol } \text{Br}^-
Adım 3 — Toplam \text{Br}^- Mol Sayısını Hesaplama
İki tuzdan gelen brom iyonlarının mol sayıları toplanır:
Adım 4 — Brom İyonu Derişimini ([\text{Br}^-]) Hesaplama
Toplam iyon mol sayısı, toplam çözelti hacmine bölünür:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) 2,00
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- İyonlaşma Katsayısı: Bir bileşiğin formülündeki indis sayısı, iyonlaşma denkleminde iyonun katsayısı olarak başa gelir. Örneğin \text{CaBr}_2 bileşiğinde 1 tane \text{Ca}^{2+} ve 2 tane \text{Br}^- bulunur.
- Molarite (M): 1\text{ L} çözeltide çözünmüş olan maddenin mol sayısıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Formüldeki alt indisleri karıştırıp \text{CaBr}_2 \rightarrow 2\text{Ca}^{2+} + \text{Br}^- şeklinde denkleştirmek ve bromun katsayısını 1 almak.
Doğru Yaklaşım: \text{CaBr}_2 formülünde \text{Ca} sayısı 1, \text{Br} sayısı 2’dir. Dolayısıyla 1\text{ mol } \text{CaBr}_2 çözündüğünde ortama 2\text{ mol } \text{Br}^- iyonu verir.
Bu konuyu iyice pekiştirmek için farklı hacimlerde iki çözeltinin karıştırıldığı bir soru çözmek ister misin?
