Aşağıda ölçüleri verilen dikdörtgen biçimindeki fayanslar şekildeki gibi yan yana getirilerek karesel bir bölge oluşturulacaktır.
Buna göre bu fayanslarla elde edilebilecek karenin santimetre cinsinden bir kenar uzunluğu aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) 72
B) 108
C) 144
D) 216
Aşağıdaki şekilde kenar uzunlukları verilen üçgen biçimindeki bahçenin etrafına ağaç dikilecektir.
Ağaçlandırma, bahçenin köşelerine dikmek şartıyla eşit aralıklarla yapılacaktır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu bahçeye dikilen toplam ağaç sayısı olamaz?
A) 18
B) 24
C) 36
D) 54
1. Soru: Fayanslardan Kare Oluşturma Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Küçük parçalardan büyük bir bütün (kare) elde edilirken kenar uzunluklarının En Küçük Ortak Katı (EKOK) kullanılır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — En Küçük Karenin Kenar Uzunluğunu Bulma
Dikdörtgen fayansların kenar uzunlukları 8\text{ cm} ve 18\text{ cm}'dir. Oluşturulacak karenin bir kenarı hem 8’in hem de 18’in katı olmalıdır:
Adım 2 — Seçenekleri Değerlendirme
Elde edilebilecek herhangi bir karenin bir kenar uzunluğu 72’nin tam katı olmak zorundadır:
- A) 72: 72 \cdot 1 = 72 (Olabilir)
- B) 108: 108 \div 72 = 1{,}5 (72’nin tam katı değildir, olamaz)
- C) 144: 72 \cdot 2 = 144 (Olabilir)
- D) 216: 72 \cdot 3 = 216 (Olabilir)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B — 108
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. Soru: Üçgen Bahçenin Çevresine Ağaç Dikme Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Köşelere de dikilmek şartıyla eşit aralıklarla ağaç dikilirken iki ağaç arasındaki mesafe (d), kenar uzunluklarının En Büyük Ortak Böleni’nin (EBOB) bir böleni olmak zorundadır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kenarların EBOB’unu ve Bahçenin Çevresini Hesaplama
Kenar uzunlukları 48\text{ m}, 72\text{ m} ve 96\text{ m}'dir.
Ağaçlar arasındaki mesafe (d), 24’ün bir pozitif böleni olmalıdır:
Adım 2 — Olası Ağaç Sayılarını Belirleme
- d = 12\text{ m} için \rightarrow \text{Ağaç Sayısı} = \frac{216}{12} = 18 (A seçeneği)
- d = 6\text{ m} için \rightarrow \text{Ağaç Sayısı} = \frac{216}{6} = 36 (C seçeneği)
- d = 4\text{ m} için \rightarrow \text{Ağaç Sayısı} = \frac{216}{4} = 54 (D seçeneği)
Ağaç sayısının 24 olabilmesi için aralığın d = \frac{216}{24} = 9\text{ m} olması gerekir. Ancak 9, kenar uzunluklarından 48’i ve 96’yı kalansız bölmediği için köşelere denk gelecek şekilde eşit aralık oluşturamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B — 24
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- EKOK: Parçalardan bütüne gidilen sorularda (fayans döşeme, nöbet tutma vb.) kullanılır.
- EBOB: Bütünden parçaya gidilen sorularda (eşit aralıklarla ağaç dikme, paketleme vb.) kullanılır.
Bu tarz EBOB-EKOK problemleriyle ilgili pekiştirici bir soru daha çözmek ister misin?
