UKN
10. Aşağıdaki periyodik tabloda X, YZ, T, M ve L ele
erinin
yerleri gösterilmiştir.
12.
Buna göre bu elementler ite ilgili aşağıdaki
ifadelelerden hangísi yanlıstıp?
AY A periyotaki element alkali metal grubunda bulunur.
İkinci periyotta 1. iyonlaşma enerjisi en büyük olan
element toprak metali grubundadır.
c) Elekton ilgisien büyük olan element halojenler
jonbanglái.
P) Soy gaz ve toprak alkalihetal grubunda bulunan
elementleriyson katmanlarıindaki elektron sayıları
eşitr
Atom çapi en büyük olan element alkali metal
grubunda bulunur.
Periyodik Sistemde Değişen Özellikler ve Grup Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Periyodik sistemde aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe iyonlaşma enerjisi genellikle artar; ancak küresel simetri kararlılığından dolayı 2A grubunun birinci iyonlaşma enerjisi 3A grubundan daha büyüktür (1\text{A} < 3\text{A} < 2\text{A} < 4\text{A} < 6\text{A} < 5\text{A} < 7\text{A} < 8\text{A}).
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Tabloda verilen elementlerin periyot ve grupları:
- X: 4. periyot 1A grubu (Alkali metal)
- Y: 2. periyot 2A grubu (Toprak alkali metal)
- Z: 2. periyot 3A grubu (Toprak metali)
- T: 1. periyot 8A grubu (Soy gaz / Helyum - \text{He})
- M: 3. periyot 6A grubu (Kalkojen)
- L: 3. periyot 7A grubu (Halojen / Klor - \text{Cl})
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
- A) 4. periyotta yalnızca X elementi yer alır ve 1A alkali metal grubundadır. (Doğru)
- B) İkinci periyotta yer alan elementler Y (2A) ve Z (3A)'dir. Küresel simetri özelliği gösteren ns^2 dizilimine sahip 2A grubunun birinci iyonlaşma enerjisi, 3A grubundan daha büyüktür (İ.E._Y > İ.E._Z). Dolayısıyla bu periyotta iyonlaşma enerjisi en büyük olan element toprak metali (3A) değil, toprak alkali metali (2A) grubundadır. (Yanlış)
- C) Periyodik tabloda elektron ilgisi en yüksek olan element 3. periyot 7A grubundaki Klor (\text{Cl})'dur; tabloda bu konumda L halojeni yer almaktadır. (Doğru)
- D) Soy gaz olan T elementi helyumdur (\text{He}) ve son katmanında 2 elektron barındırır. Toprak alkali metal olan Y elementinin de 2A grubu gereği son katmanında 2 elektron bulunur; sayıları birbirine eşittir. (Doğru)
- E) Periyodik tabloda katman (periyot) sayısı en büyük ve en solda olan elementin çapı en büyüktür. 4. periyot 1A grubunda yer alan X’in atom çapı en büyüktür. (Doğru)
CEVAP: B) İkinci periyotta 1. iyonlaşma enerjisi en büyük olan element toprak metali grubundadır.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: İyonlaşma enerjisinde “üç aşağı, beş yukarı” kuralını unutmayınız (2\text{A} > 3\text{A} ve 5\text{A} > 6\text{A}). Ayrıca \text{He} elementinin 8A grubunda yer almasına rağmen değerlik elektron sayısının 8 değil, 2 olduğu bilgisi sınavlarda en çok kurulan çeldiricilerdendir.