- Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Ramazan’ın ilk koşudaki sırası ile ikinci koşudaki sırası aynıdır.
D) İlyas’ın ilk koşudaki sırası ile Ramazan’ın ikinci koşudaki sırası aynıdır.
E) Bayram’ın ilk koşudaki sırası ile İlyas’ın ikinci koşudaki sırası aynıdır. - Aşağıdaki öğretmenlerden hangisinden hemen sonra yarışı kimin tamamlandığı bilinirse herkesin iki koşudaki sırası kesinleşir?
A) Bayram
B) Ramazan
C) İlyas
D) Erdal
E) Kadir
Sözel Mantık: İki Aşamalı Sıralama Problemi Çözümü
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çok değişkenli sıralama problemlerinde her iki durum (1. Koşu ve 2. Koşu) için 1’den 7’ye kadar sabit sıralama tablosu oluşturulur; kesinleşen veriler tabloya doğrudan işlenir, olasılıklı durumlar ise çift yönlü oklarla gösterilerek seçenekler analiz edilir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Öncüllerden ve sorudaki ipuçlarından elde edilen kesin veriler:
- Münir: Her iki koşuda da 1. sıradadır.
- 1. Koşu sıralaması: 3. sırada Bayram, 5. sırada İlyas ve 7. sırada Kadir yer almaktadır.
- 2. Koşu sıralaması: 3. sırada İlyas yer almaktadır.
3. Sorunun Çözümü:
Soru kökünde kesinlikle doğru olan ifade sorulmaktadır:
- A) Ramazan’ın sıraları değişkenlik gösterebilir, kesinlik yoktur.
- B) Erdal’ın sıralarının farklı olduğuna dair kesin bir zorunluluk bulunmamaktadır.
- C) Erdal ve Ramazan’ın konumları olasılıklara bağlıdır.
- D) İlyas ilk koşuda 5. sıradadır; Ramazan’ın ikinci koşudaki yerinin 5 olduğu kesin değildir.
- E) Bayram 1. koşuyu 3. sırada, İlyas ise 2. koşuyu 3. sırada bitirmiştir. Her iki öğretmenin derecesi de 3 olduğundan sıraları birbirine eşittir ve bu bilgi kesinlikle doğrudur.
4. Sorunun Çözümü:
“Hangi öğretmenden hemen sonra yarışı kimin tamamladığı bilinirse herkesin iki koşudaki sırası kesinleşir?”
- Tabloda geriye kalan sıralar (özellikle 2, 4 ve 6. sıralar) Ramazan, Erdal ve Kadir arasındaki olasılıklara bağlı olarak değişmektedir.
- Sıralamada kilit/bağlayıcı rolde bulunan Ramazan’ın hemen ardından kimin geldiği tespit edildiğinde zincirleme olarak diğer tüm öğretmenlerin her iki koşudaki sıraları tek bir ihtimale iner ve kesinleşir.
CEVAP:
- 3. Soru: E) Bayram’ın ilk koşudaki sırası ile İlyas’ın ikinci koşudaki sırası aynıdır.
- 4. Soru: B) Ramazan
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Sıralama tablolarında kesin yerleşen elemanların (örneğin iki koşuda da 3. olan Bayram ve İlyas) indekslerini eşleştirmek doğrudan net cevabı verir. “Kimin sırası bilinirse tüm tablo çözülür?” tarzı sorularda ise daima olasılıkların düğüm noktası olan (iki farklı ihtimal oluşturan) karaktere odaklanılmalıdır.
