Saf döl mor çiçekli ve beyaz çiçekli bezelyelerin çaprazlanması sonucunda oluşan 1. ve 2. kuşak bezelyelerin çiçek rengi aşağıda verilmiştir.
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) 1. kuşaktaki bezelyelerin tamamı aynı genotip ve fenotipe sahiptir.
B) Mor çiçeklilik, beyaz çiçekliliğe baskındır.
C) 2. kuşakta oluşan mor çiçekli bezelyelerin genotipleri aynıdır.
D) 1. kuşakta görülmeyen bir özellik 2. kuşakta ortaya çıkabilir.
Bezelyelerde Tek Karakter Çaprazlaması ve Mendel Genetiği
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Saf döl iki zıt karakterin çaprazlanmasıyla (MM \times mm) 1. kuşakta (F_1) %100 melez (Mm) ve baskın fenotipli bireyler oluşur. İki melez bireyin çaprazlanmasıyla (Mm \times Mm) oluşan 2. kuşakta (F_2) ise fenotip oranı 3 mor : 1 beyaz, genotip oranı ise 1\ MM : 2\ Mm : 1\ mm olur.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Ata bezelyeler saf döl mor (MM) ve beyaz (mm) olduğundan;
- 1. Kuşak (F_1): MM \times mm \rightarrow Tamamı melez mor (Mm) genotipine sahiptir.
- 2. Kuşak (F_2): Mm \times Mm \rightarrow MM (saf mor), Mm (melez mor), Mm (melez mor), mm (saf beyaz).
Seçenekleri değerlendirelim:
- A) Doğrudur; 1. kuşağın tamamı melez (Mm) genotipinde ve mor fenotipindedir.
- B) Doğrudur; 1. kuşakta beyaz çiçek rengi gizli kaldığı için mor çiçek aleli beyaz çiçek aleline baskındır.
- C) Yanlıştır; 2. kuşakta oluşan mor çiçekli bezelyelerin genotipleri homozigot (MM) veya heterozigot (Mm) olabilir, dolayısıyla hepsinin genotipi aynı değildir.
- D) Doğrudur; 1. kuşakta gizli kalan çekinik beyaz çiçek rengi, 2. kuşakta iki çekinik alel (mm) yan yana gelerek fenotipte ortaya çıkmıştır.
CEVAP: C) 2. kuşakta oluşan mor çiçekli bezelyelerin genotipleri aynıdır.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Fenotipleri aynı olan baskın özellikli bireylerin genotipleri homozigot (saf döl, MM) ya da heterozigot (melez döl, Mm) olabileceğinden her zaman aynı olmak zorunda değildir. Çekinik fenotipli bireyler (mm) ise daima saf döldür.