- Şekildeki elektrik devresinde A ampermetresinin gösterdiği
değer 2A’dır.
4,1
Buna göre, A2 ampermetresinin gösterdiği değer kaç A
dır?
B) 1
D) 2
E) 3
Soru Fotoğrafı:
A2 ampermetresinin gösterdiği değer
Kullanılan kural: Aynı iki nokta arasına bağlı paralel kollarda gerilim aynıdır.
Ayrıca ideal ampermetre dirençsiz kabul edilir; bu yüzden devredeki akımın dağılımını dirençler belirler.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Devredeki eşdeğer yapıyı belirleyelim
Devrede sol ve sağ dikey iletkenler arasında üç ana kol var gibi düşünülebilir:
- Üst kolda: R
- Orta-sağ bağlantıda: 2R
- Üst-orta bağlantı arasında dikey: 2R
A1 ampermetresi, orta koldaki akımı ölçüyor ve A1 = 2 A verilmiş.
Adım 2 — Paralel kollarda akım ilişkisini kuralım
Üstteki R direnci ile alttaki 2R direnci, devrede simetrik olmayan ama aynı gerilim farkına bağlı kollardır.
Dirençler oranı ters orantılı akım verir:
- R üzerinden geçen akım daha büyük olur.
- 2R üzerinden geçen akım daha küçük olur.
Adım 3 — Akım oranını bulalım
A1’in bulunduğu orta kol ile A2’nin bulunduğu üst sağ kol, devrede akımın dallandığı noktalarla ilişkilidir.
Bu tip sorularda akım, direnç oranına göre bölünür:
- R kolundaki akım : 2R kolundaki akım = 2 : 1
A1 = 2 A olduğuna göre, buna karşılık üst koldan geçen akım:
- A2 = 1 A
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: B) 1 A
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Paralel devrelerde gerilim
- Tanım: Paralel bağlı kolların uçlarındaki gerilim aynıdır.
- Bu problemde: Akımın kollara nasıl bölündüğünü bulmak için bu kural kullanıldı.
2. Ohm Kanunu
- Tanım: I = \frac{V}{R}
- Bu problemde: Direnç büyükse akım küçülür, direnç küçükse akım büyür.
Sık Yapılan Hatalar:
Akımı doğrudan eşit kabul etmek
- Yanlış: Tüm kollardan aynı akım geçer demek.
- Doğru: Akım, direnç değerine göre bölünür.
- Neden yanlış: Paralel kollarda akım eşit değil, gerilim eşittir.
İstersen bu devreyi akım bölünmesi mantığıyla çizerek de açıklayabilirim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
A2 ampermetresinin gösterdiği değer kaç Amperdir?
Kullanılan Temel İlkeler:
- Seri ve paralel dirençlerin eşdeğer dirençleri
- Ohm kanunu: I = \frac{V}{R}
- Ampermetreler akımı ölçer ve devredeki akım dağılımını anlamak gerekir
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Devredeki direnç değerlerini ifade etme
Resimde verilen dirençler:
- Üst yol: R direnci
- Paralel kolda iki adet 2R direnç var.
Adım 2 — Devredeki akımı ve dirençleri ilişkilendirme
Ampermetre A1’in gösterdiği akım 2A olduğuna göre, A1’in bulunduğu noktadaki kol toplam 2A akım taşıyor.
Adım 3 — Paralel dirençlerin eşdeğer direncini hesaplama
Paralel dirençler 2R ve 2R
R_{paralel} = \frac{R_1 \times R_2}{R_1 + R_2} = \frac{2R \times 2R}{2R + 2R} = \frac{4R^2}{4R} = R
Adım 4 — Devredeki toplam direnci belirleme
Üst yolda R, paralel yolunda R var (paralel dirençlerin eşdeğeri). Bu iki yol paralel bağlı:
R_{toplam} = \frac{R \times R}{R + R} = \frac{R^2}{2R} = \frac{R}{2}
Adım 5 — Akımın dallanma noktalarında dağılımı
A1 ampermetresi devrenin ana kolundadır ve 2A ölçmektedir. Bu akım paralel kollara ayrılır.
Üst kol direnci R
Alt kol direnç eşdeğeri R
Paralel kollarda voltaj eşit olduğundan, akım dirençle ters orantılıdır:
I_{üst} = \frac{R_{alt}}{R_{üst}+R_{alt}} \times I_{toplam} = \frac{R}{R+R} \times 2A = \frac{R}{2R} \times 2A = 1A
I_{alt} = \frac{R_{üst}}{R_{üst}+R_{alt}} \times I_{toplam} = 1A
Ancak, ampere A2, üst koldaki tek dirençten sonra ve paralel dirençlerin birleştiği noktada ölçüm yapıyor.
Üst kolda sadece R var, dolayısıyla A2 ampermetresi üst koldaki akımı gösterir.
Adım 6 — Sonuç
A2 ampermetresi, 1A akım gösterir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: B) 1
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
- Paralel direnç hesaplama
- Akımın kollara dağılımı
- Ampermetrelerin devrede akımı ölçmesi
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?