asamaklı 9a5b sayısı 3 ve 5 ile kal-
abilmektedir. Buna göre a sayısı
alır?
B) 6
C) 7
Dört Basamaklı 9a5b Sayısının 3 ve 5 ile Bölünebilmesi
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- 5 ile Bölünebilme Kuralı: Bir sayının birler basamağı 0 veya 5 olmalıdır.
- 3 ile Bölünebilme Kuralı: Bir sayının rakamları toplamı 3’ün katı (3k) olmalıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 5 ile Bölünebilme Kuralını Uygulama
9a5b sayısının 5 ile tam bölünebilmesi için son basamağı olan b rakamı 0 veya 5 olmalıdır. Bu nedenle problemi iki farklı duruma ayırırız:
- 1. Durum: b = 0
- 2. Durum: b = 5
Adım 2 — 1. Durum İçin a Değerlerini Bulma (b = 0)
Sayımız 9a50 olur. Bu sayının 3 ile tam bölünebilmesi için rakamları toplamı 3’ün katı olmalıdır:
14 + a ifadesinin 3’ün katı olabilmesi için a rakamının alabileceği değerler:
- a = 1 \implies 14 + 1 = 15 (3 \times 5)
- a = 4 \implies 14 + 4 = 18 (3 \times 6)
- a = 7 \implies 14 + 7 = 21 (3 \times 7)
Buradan a \in \{1, 4, 7\} olmak üzere 3 farklı değer elde edilir.
Adım 3 — 2. Durum İçin a Değerlerini Bulma (b = 5)
Sayımız 9a55 olur. Bu sayının 3 ile tam bölünebilmesi için rakamları toplamı 3’ün katı olmalıdır:
19 + a ifadesinin 3’ün katı olabilmesi için a rakamının alabileceği değerler:
- a = 2 \implies 19 + 2 = 21 (3 \times 7)
- a = 5 \implies 19 + 5 = 24 (3 \times 8)
- a = 8 \implies 19 + 8 = 27 (3 \times 9)
Buradan a \in \{2, 5, 8\} olmak üzere 3 farklı değer elde edilir.
Adım 4 — Tüm Farklı a Değerlerini Birleştirme
a’nın alabileceği tüm değerlerin kümesi:
Tüm değerler birbirinden farklı olduğu için a sayısı toplam 6 farklı değer alır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: a sayısı 6 farklı değer alır (Doğru Cevap: B).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Bölünebilme Kurallarında Öncelik Sırası
- Tanım: Birden fazla bölünebilme kuralı verildiğinde son basamağı ilgilendiren kurallar (örneğin 2, 5 veya 10 ile bölünebilme) her zaman ilk önce incelenir.
- Bu problemde: Önce birler basamağını belirleyen 5 ile bölünebilme kuralı uygulanmış (b=0 ve b=5), ardından rakamları toplamını ilgilendiren 3 ile bölünebilme kuralı kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
b İçin Sadece Tek Bir Değeri İncelemek
- Yanlış: Yalnızca b=0 veya yalnızca b=5 durumunu alıp çözümü 3 değer ile sınırlandırmak.
- Doğru: 5 ile bölünebilmede birler basamağının alabileceği tüm ihtimaller (0 ve 5) ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
- Neden yanlış: Eksik durum incelemesi olası diğer a değerlerinin atlanmasına yol açar.
Benzer bir bölünebilme kuralı sorusuyla pratik yapmak ister misin?
Cevabı uzun değil de kısaca yaz
9a5b Sayısının 3 ve 5 ile Bölünebilmesi (Kısa Çözüm)
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- 5 ile bölünebilme: Birler basamağı (b) 0 veya 5 olmalıdır.
- 3 ile bölünebilme: Rakamlar toplamı 3’ün katı olmalıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — b = 0 Durumu
- Sayı: 9a50
- Rakamlar toplamı: 9 + a + 5 + 0 = 14 + a
- 3’ün katı olması için: a \in \{1, 4, 7\} \rightarrow 3 değer
Adım 2 — b = 5 Durumu
- Sayı: 9a55
- Rakamlar toplamı: 9 + a + 5 + 5 = 19 + a
- 3’ün katı olması için: a \in \{2, 5, 8\} \rightarrow 3 değer
Adım 3 — Toplam Değer Sayısı
- a sayısının alabileceği tüm farklı değerler: \{1, 2, 4, 5, 7, 8\}
- Toplam 6 farklı değer alır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: a sayısı 6 farklı değer alır (Doğru Seçenek: B).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Basamak Önceliği
- Tanım: Bölünebilme sorularında son basamağı belirleyen kurallar (örneğin 5 ile bölünebilme) her zaman ilk önce uygulanır.
- Bu problemde: Önce b=0 ve b=5 değerleri belirlenmiş, ardından a rakamları bulunmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
b Değerlerinden Birini Unutmak
- Yanlış: Yalnızca b=0 durumunu alıp cevabı 3 bulmak.
- Doğru: Hem b=0 hem de b=5 durumları ayrı ayrı incelenmelidir.
- Neden yanlış: Eksik durum analizi eksik kök/değer bulunmasına neden olur.
Bu konuyla ilgili farklı bir soru tipi çözmek ister misin?
teşekkürler
Rica ederim! Başarılar dilerim.
Bölünebilme kuralları veya çarpanlar ve katlar konusuyla ilgili aklına takılan başka bir soru ya da kavram var mı? Birlikte inceleyebiliriz!
