- 2 kg kütteli bir clslm yerden yukart doğru 30 m/s hizla
atiliıyor.
Buna gõre, 4 sanyede cismin momentumundakl
değişme kaç kg m/s dir?
(g =10 m/s, sürtünmeler önemsenmeyecek.)
A) 40
B) 50
C) 60
D) 70
E) 80
2 kg Kütleli Cismin 4 Saniyedeki Momentum Değişimi
KULLANILAN FORMÜL:
Bir cismin momentumundaki değişim (\Delta \vec{P}), o cisme uygulanan itmeye (I) eşittir. Sürtünmelerin ihmal edildiği atış hareketlerinde cisme etki eden tek kuvvet cismin ağırlığıdır (G = m \cdot g).
- İtme ve Momentum Değişimi İlişkisi: \Delta \vec{P} = \vec{I} = \vec{F}_{net} \cdot \Delta t
- Net Kuvvet (Ağırlık): F_{net} = G = m \cdot g
- Sonuç Formülü: \Delta P = m \cdot g \cdot \Delta t
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilenleri Belirleyelim
Soruda verilen değerleri netleştirelim:
- Cismin kütlesi (m): 2 \text{ kg}
- Yerçekimi ivmesi (g): 10 \text{ m/s}^2
- Geçen süre (\Delta t): 4 \text{ s}
- İlk hız (v_0): 30 \text{ m/s} (Bu bilgi momentum değişimi üzerinden itme formülü kullanıldığında doğrudan sonuca gitmek için gerekli değildir, ancak momentum farkı metodunda kullanılabilir).
Adım 2 — Momentum Değişimini (İtmeyi) Hesaplayalım
Momentumdaki değişim, cisme 4 saniye boyunca etki eden çekim kuvvetinin (itmenin) büyüklüğüne eşittir:
(Alternatif Yol: Hız değişimi üzerinden \Delta P = m \cdot \Delta v yapılarak da 2 \cdot (10 \cdot 4) = 80 sonucuna ulaşılır.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 80 kg m/s (E Seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Momentum Değişimi (\Delta P)
- Tanım: Bir cismin son momentumu ile ilk momentumu arasındaki vektörel farktır.
- Bu problemde: Cismin yukarı çıkıp aşağı inmesinden bağımsız olarak, 4 saniye boyunca maruz kaldığı net kuvvet momentumu değiştirmiştir.
2. İtme (I)
- Tanım: Bir kuvvetin belirli bir süre boyunca uygulanması sonucu oluşan etkidir.
- Bu problemde: Yerçekimi kuvveti cismi aşağı doğru iterek momentumunda değişim yaratmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hızın Yönünü Karıştırmak
- Yanlış: Sadece ilk hızı kullanarak işlem yapmak veya cismin tepe noktasına ulaştığını fark etmeden işlem hatası yapmak.
- Doğru: Momentum değişimi doğrudan \vec{F} \cdot t olduğu için hızın 0 olup olmaması sonucu etkilemez, geçen süre ve kuvvet yeterlidir.
- Neden Yanlış: Newton’un ikinci yasası itme ve momentum değişimini doğrudan birbirine bağlar; ayrı ayrı hız hesaplamak süreci uzatabilir.
Benzer bir soruda, cismin 4 saniye sonraki son momentumunu hesaplamamı ister misin?
