Aşağıda farklı markalardaki kilim dokuma makinelerinin- bir dakikada dokuma yapabildiği ip miktarı ve çalıştiğI her dakika için ödenen kira ücreti verilmiştir. A Marka BMarka C Marka D Marka Dokuma Hizi (1 dk) Kira Ücreti3TL A) A 4 m6 m 4TL B) B Buna göre, 240 metre kilim dokumak için hangi marka makine tercih edilirse ödenecek ücret en az olur? Rm 8m5 m C) C 6TL 4,5 TL D) D
Buna göre, 240 metre kilim dokumak için hangi marka makine tercih edilirse ödenecek ücret en az olur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Makinelerin metre başına maliyeti = \dfrac{\text{Kira (TL/dk)}}{\text{Hız (m/dk)}} ; Toplam maliyet = (metre başına maliyet) × 240 m
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Markası
A’nın metre başına maliyeti = \dfrac{3\ \text{TL}}{4\ \text{m}} = 0{,}75\ \text{TL/m}
Toplam maliyet = 240 \times 0{,}75 = 180\ \text{TL}
Adım 2 — B Markası
B’nin metre başına maliyeti = \dfrac{4\ \text{TL}}{6\ \text{m}} = \dfrac{2}{3}\ \text{TL/m} \approx 0{,}6\overline{6}\ \text{TL/m}
Toplam maliyet = 240 \times \dfrac{2}{3} = 240 \div 3 \times 2 = 80 \times 2 = 160\ \text{TL}
Adım 3 — C Markası
C’nin metre başına maliyeti = \dfrac{6\ \text{TL}}{8\ \text{m}} = 0{,}75\ \text{TL/m}
Toplam maliyet = 240 \times 0{,}75 = 180\ \text{TL}
Adım 4 — D Markası
D’nin metre başına maliyeti = \dfrac{4{,}5\ \text{TL}}{5\ \text{m}} = 0{,}9\ \text{TL/m}
Toplam maliyet = 240 \times 0{,}9 = 216\ \text{TL}
Adım 5 — Karşılaştırma
A → 180\ \text{TL}
B → 160\ \text{TL}
C → 180\ \text{TL}
D → 216\ \text{TL}
TEMEL KAVRAMLAR:
Metre başına maliyet
Tanım: Birim uzunluk (1 m) başına düşen kira maliyeti.
Bu problemde: Hangi makinenin her metre için daha az ödendiğini belirler.
Oran (hız / ücret ilişkisi)
Tanım: İki nicelik arasındaki bölme işlemi.
Bu problemde: Kira ücreti bölü hız = TL/m olarak hesaplanır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata — Hızı doğrudan en yüksek olanı seçmek
Yanlış: En hızlı makine en az maliyettir diye düşünmek.
Doğru: Hız ile kira birlikte değerlendirilmelidir (TL/m hesaplanır).
Neden yanlış: Daha hızlı olsa da kira daha yüksek olabilir.
Düzeltme: Kira/hız oranını hesaplayın.
Hata — Ondalık/kesir hatası
Yanlış: 4/6 = 0{,}4 gibi yanlış hesaplama.
Doğru: 4/6 = 2/3 ≈ 0{,}6\overline{6}.
Neden yanlış: Bölme işlemi hatalı yapılmış.
Düzeltme: Kesiri sadeleştirip doğru çarpma yapın.
CEVAP: B) B
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?