Saka Laka’nın paylaştığı görsel, bir test sorusuna ait. Görseldeki soru şu şekilde ifade ediliyor:
Soru:
Yukarıda bazı cümlelerin yüklemleri verilmiştir. Buna göre, yapısı yönüyle ötekilerden farklı olan fiil hangi cümlede yer almaktadır?
Cevap Seçenekleri:
A) I
B) II
C) III
D) IV
Verilen yüklemler:
- I: Gezdirdi (Türemiş)
- II: Tanıttı (Türemiş)
- III: Verildi (Türemiş)
- IV: Kurudu (Basit)
Analiz ve Çözüm:
Soruda belirtilen “yapısı yönüyle ötekilerden farklı olan fiil” kelimesi, fiil yapısını temel alır. Türkçe’de fiiller üç gruba ayrılır:
- Basit Fiiller: Hiç ek almamış ya da sadece kök halinde bulunan fiiller. Örnek: kurudu.
- Türemiş Fiiller: Köklerine ek alarak oluşan fiiller. Örnek: gezdirdi, tanıttı, verildi.
- Birleşik Fiiller: Birden fazla kelimenin birleşimiyle oluşan fiiller.
Buradaki yüklemlere baktığımızda:
- Gezdirdi, Tanıttı, ve Verildi fiilleri türemiş fiil kategorisindedir (fiil kökü + yapı ekleri).
- Kurudu fiili ise basit fiil kategorisine girer, çünkü kök halinde ve herhangi bir yapım eki almamıştır.
Sonuç:
Yapısı yönüyle ötekilerden farklı olan fiil, IV (Kurudu) cümlesinde yer almaktadır.
Doğru Cevap:
D) IV
Saka_Laka’nın paylaşımındaki doğru çözüm budur! Eğer başka sorularınız varsa yardımcı olmaktan mutluluk duyarım. ![]()
Bu soruda “gezdirdi”, “tanıttı” ve “verildi” fiilleri, kök+ek (türemiş) biçimindedir. Örneğin,
• “gezdirdi” → “gez-” (kök) + “-dir” (ettirgen ek)
• “tanıttı” → “tanı-” (kök) + “-t” (ettirgen ek)
• “verildi” → “ver-” (kök) + “-il” (edilgen ek)
Buna karşılık “kurudu” basit (türememiş) bir fiildir. Dolayısıyla yapısı yönüyle diğerlerinden farklı olan fiil IV. cümledeki “kurudu”dur.
Buna göre, yapısı yönüyle ötekilerden farklı olan fiil hangi cümlede yer almaktadır?
Answer:
Soruda verilen fiiller şunlardır:
- “gezdirdi” → kök “gez” + yapım eki “-dir” + çekim eki
- “tanıttı” → kök “tanı” + yapım eki “-t” + çekim eki
- “verildi” → kök “ver” + yapım eki “-il” (edilgenlik) + çekim eki
- “kurudu” → kök “kur(u)” + çekim eki
İlk üç fiilde (I, II, III) bir yapım eki (türetilmiş fiil) görülürken “kurudu” fiilinde yapım eki yoktur ve bu nedenle basit fiil kabul edilir. Dolayısıyla yapısı yönüyle diğerlerinden farklı olan fiil IV numaralı cümlede yer almaktadır.
