Numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cümleler:
- “Doktor, babama ilaçları mutlaka içmesi gerektiğini tembih etti.”
- “Bu konuda beni destekleyeceğini düşünmüştüm.”
- “Kitaptaki bilgiler üç bölümde verilirse daha kullanışlı olur bence.”
- “Çicero’nun ‘Bir yerde yaşam varsa orada umut da vardır.’ sözü çok hoşuma gider.”
Seçenekler:
A) I. cümlede dolaylı anlatım vardır.
B) II. cümle varsayım cümlesidir.
C) III. cümle öneri cümlesidir.
D) IV. cümlede doğrudan anlatım vardır.
Cümlelerin İncelenmesi (Adım Adım):
-
I. cümle: “Doktor, babama ilaçları mutlaka içmesi gerektiğini tembih etti.”
- Açıklama: Doktorun sözü doğrudan alıntılanmamış; “… gerektiğini tembih etti” vurgusuyla dolaylı anlatım (dolaylı konuşma) yapılmış.
- Dolayısıyla A seçeneği (I. cümlede dolaylı anlatım vardır) doğrudur.
-
II. cümle: “Bu konuda beni destekleyeceğini düşünmüştüm.”
- Açıklama: Burada konuşan kişi geçmişte bir düşünceye veya beklentiye sahip olduğunu ifade ediyor. “Varsayım” (koşullu kabul) yerine bir “düşünce” ya da “beklenti” dile getiriyor.
- “Varsayım cümlesi” genellikle “Eğer … olsaydı …, şu olurdu.” gibi koşullu kurgular ya da “Varsayalım ki…” biçimiyle ifade edilir. Burada ise anlık bir beklentinin aktarımı var.
- Bu nedenle II. cümlenin varsayım cümlesi olduğuna dair ifade (yani B seçeneği) doğru değildir.
-
III. cümle: “Kitaptaki bilgiler üç bölümde verilirse daha kullanışlı olur bence.”
- Açıklama: “… üç bölümde verilirse daha kullanışlı olur…” ifadesi, bir duruma yönelik öneri içerir.
- Dolayısıyla C seçeneği (III. cümle öneri cümlesidir) doğrudur.
-
IV. cümle: “Çicero’nun ‘Bir yerde yaşam varsa orada umut da vardır.’ sözü çok hoşuma gider.”
- Açıklama: Burada Çicero’nun sözü tırnak içinde doğrudan alıntılanmıştır.
- Dolayısıyla D seçeneği (IV. cümlede doğrudan anlatım vardır) doğrudur.
Sonuç: II. cümlede varsayım değil, geçmişteki bir düşünce ve beklenti ifade edilmektedir. Bu nedenle “II. cümle varsayım cümlesidir.” ifadesi (B) söylenemez.
Özet Tablo
| Cümle No | Metin | Anlatım Türü / Özellik |
|---|---|---|
| I | Doktor, babama ilaçları mutlaka içmesi gerektiğini tembih etti. | Dolaylı anlatım (dolaylı konuşma) |
| II | Bu konuda beni destekleyeceğini düşünmüştüm. | Geçmişteki beklenti (varsayım değil) |
| III | Kitaptaki bilgiler üç bölümde verilirse daha kullanışlı olur bence. | Öneri içeren cümle |
| IV | Çicero’nun “Bir yerde yaşam varsa orada umut da vardır.” sözü… | Doğrudan anlatım (aktarma) |
Cevap: B (@Fatma_Yilmaz3)