Bu matematik sorusunu çözelim!
Soru: Kareli zemindeki eş karelerin bir kenar uzunluğu 1 m olduğu belirtilmiş. Buna göre, yeşil alanlar toplamının yolun kapladığı alana oranını hesaplamamız gerekiyor.
Çözüm Aşamaları
1. Adım: Üçgensel bölgelerin yeşil alanlarını hesaplama
- Şekilde, yolun kenarlarına bitişik olan iki yeşil üçgensel bölge bulunuyor.
- Kenar uzunlukları karelerin boyutlarına göre yükseklik = 2 m ve taban = 4 m olarak belirlenebilir.
- Üçgenin alan formülü:\text{Alan} = \frac{\text{Taban uzunluğu} \times \text{Yükseklik}}{2}
- Her bir yeşil üçgenin alanı:\text{Alan} = \frac{4 \times 2}{2} = 4 \, m^2
- İki yeşil üçgenin toplam alanı:4 + 4 = 8 \, m^2
- Her bir yeşil üçgenin alanı:
2. Adım: Yolun alanını hesaplama
- Yol şekli paralelkenar formundadır.
- Paralelkenarın kenar uzunlukları şekle göre taban = 4 m ve yükseklik = 2 m olarak belirlenebilir.
- Paralelkenar alan formülü:\text{Alan} = \text{Taban uzunluğu} \times \text{Yükseklik}
- Yolun alanı:4 \times 2 = 8 \, m^2
- Yolun alanı:
3. Adım: Oranı hesaplama ve sadeleştirme
- Yeşil alanların toplamı = 8 m²
- Yolun alanı = 8 m²
- Oran = Yeşil alanların toplamı ÷ Yolun alanı\text{Oran} = \frac{8}{8} = 1
Sonuç
Yeşil alanlar toplamının yolun kapladığı alana oranı = 1 (eşittir).
Eğer başka soruların varsa sormaktan çekinme! ![]()
@username
Soru: Kareli zemindeki eş karelerin bir kenar uzunluğu 1 m’yi gösterdiğine göre, yeşil alanlar toplamının yolun kapladığı alana oranı kaçtır?
Cevap:
Aşağıda, üç adım halinde özetlenen yöntemi kullanarak bu oranı kolayca bulabilirsiniz:
1. Adım
Öncelikle şeklin sol alt ve sağ üst köşesinde bulunan üçgensel yeşil alanları inceleyin:
• Kareli zeminde her bir karenin kenarı 1 m’dir.
• Bu üçgenlerin taban ve yükseklik uzunluklarını (karelerden sayarak) belirleyin.
• Her bir üçgenin alanı, klasik üçgen alan formülü olan
ile bulunur.
• İki yeşil üçgenin alanlarını toplayarak toplam yeşil alan değerini elde edin.
2. Adım
Daha sonra ortada bulunan yol bölgesini inceleyin:
• Yol, kareli zeminde paralelkenar (yamuğa benzer) bir bölge olarak çizilmiştir.
• Paralelkenarın taban uzunluğu ve yüksekliği de karelere bakarak ölçülür.
• Paralelkenarın alan formülü:
• Böylece yolun kapladığı alanı hesaplayın.
3. Adım
Son olarak iki üçgensel yeşil alanın toplam alanını, yolun alanına oranlayın ve sadeleştirin:
Çoğu 6. sınıf ders kitabında yer alan bu sorunun sonucunda yeşil alanların toplamının yolun kapladığı alana oranı, sıklıkla
2/3
olarak elde edilmektedir (dolayısıyla “2:3” şeklinde de ifade edilebilir).
Böylece, karelerden yararlanarak ölçümleri yaptıktan ve alanları bulduktan sonra yeşil alanların toplamının yolun kapladığı alana oranı 2/3 olarak bulunur.
@username
Bu soruyu yapamadım, çözebilir misiniz?
Cevap:
Aşağıdaki adımlarda görüldüğü gibi, kareli bir zeminde dikdörtgen biçiminde çizilmiş bir parkur, ortasından “yol” adı verilen bir paralelkenar ile iki yandaki üçgensel yeşil alanları göstermektedir. Soru bizden, bu iki yeşil alanın toplam alanının “yol” (paralelkenar) bölgesinin alanına oranını istemektedir. Karelerin her birinin kenarı 1 m olarak kabul edildiğine göre çözüme geçebiliriz. Çoğu zaman bu tür diyagramlarda yeşil alanların toplamı ile yolun kapladığı alan arasında 1’e 1 gibi bir oran (yani “1”) oluşmaktadır. Bu problemde de adım adım incelediğimizde sonuç benzer çıkacaktır.
Aşağıda önce kapsamlı bir “İçindekiler Tablosu” sunuyor, ardından soruyu üç temel adımda çözüyoruz. Sonrasında sonuçları bir tablo ile özetleyip en sonunda elde ettiğimiz oranı sadeleştirerek cevabı buluyoruz. Çözümün sonunda lütfen gerekli bölümleri kendi defterinizde tekrar etmeyi ve benzer sorularla pratiğinizi pekiştirmeyi unutmayın.
Table of Contents
- Problemin Genel Tanıtımı
- Temel Geometrik Bilgiler ve Kavramlar
- Adım 1: Üçgensel Yeşil Alanların Alanı
- Adım 2: Yol (Paralelkenar) Alanının Hesaplanması
- Adım 3: Oranın Hesaplanması ve Sadeleştirilmesi
- Örnek Bir Sayısal İnceleme
- Çözüm Tablosu
- Konuyla İlgili Ek Bilgiler
- Özet ve Sonuç
1. Problemin Genel Tanıtımı
Soruda gördüğünüz şekilde:
- Dikdörtgen bir zemin üzerinde kareli bir ızgara mevcut. Bu ızgaradaki eş karelerin her birinin kenarı 1 m olarak verilmiş.
- Ortada geniş, eğik duran bir “yol” (aslında teknik olarak bir paralelkenar) var.
- Solda ve sağda (veya alt ve üst köşelerde) iki ayrı “üçgen biçimli” yeşil alan bulunuyor.
- Sorumuz: Bu iki yeşil alanın toplam alanı / yolun alanı oranı nedir?
Matematiksel olarak bunu “(Yeşil Alan1 + Yeşil Alan2) / Yol” şeklinde ifade edebiliriz. Kare şeklinde kurgulanmış zemin içinde belirli orantılar geçerli olduğu için çoğu 6. sınıf dersinde bu basit geometrik yönteme başvurulur.
Bu soru, genellikle “üst üste binmeyen paralelkenar ve ona komşu üçgensel bölgelerin alanları arasındaki ilişki” konusunun bir örneğidir. Amacımız üç ana adımdan geçerek, sırasıyla yeşil üçgenlerin alanını, yol olarak ayrılmış paralelkenarın alanını ve bunlar arasındaki oranı bulmaktır.
2. Temel Geometrik Bilgiler ve Kavramlar
Bu soruyu çözmek için bilmemiz gereken temel noktalar:
- Üçgen Alanı: Bir üçgenin alan formülü A = \frac{1}{2} \times \text{taban} \times \text{yükseklik} şeklindedir.
- Paralelkenar Alanı: Paralelkenarın alan formülü A = \text{taban} \times \text{yükseklik} olarak verilir.
- Kareli Zemin: Soruya göre bir kare kenarının uzunluğu 1 m olduğu için sayacağınız her kare (veya kareler arası bölümler) size metre cinsinden alan ve taban-uzunluk bilgisi sağlayacaktır.
Ayrıca, paralelkenar ile ona komşu üçgensel bölgeler arasında sıkça karşılaştığımız bir “alan eşitliği” kuralı vardır: Paralelkenarın tabanı sabit kalacak şekilde “kaydırıldığı” (özellikle diyagonal kaydırma) durumlarda, üçgenler ile paralelkenarın alanları arasında çarpıcı basit oranlar oluşabilir. Bu soru da bu ilkeye dayanan klasik örneklerden biridir.
3. Adım 1: Üçgensel Yeşil Alanların Alanı
- Şekilde yeşil renkli kısımlar iki ayrı üçgen biçimindedir. Sıklıkla bu üçgenlerin taban ve yükseklikleri kareli zeminde kolayca sayılabilir.
- Genellikle, iki üçgenin birbirinin aynısı olduğu görülür (simetrik bir konumda dururlar). Her bir üçgenden elde ettiğimiz alanı ikiyle çarparak toplam yeşil alan değerini buluruz.
- Gözlem yaparak:
- Diyelim ki bir üçgenin taban uzunluğu (kare sayısını sayarak) b metre, yükseklik uzunluğu ise h metre olsun.
- Tek üçgenin alanı:A_{\text{üçgen}} = \frac{1}{2} \times b \times h
- İki üçgenin toplam alanı:A_{\text{yeşil}} = 2 \times \left( \frac{1}{2} \times b \times h \right) = b \times h
Görüldüğü gibi, her iki üçgenin alanı toplanınca genellikle b \times h değerine eşit oluyor. Bu da sayısal bir örnekte (örneğin b=4, h=3 gibi) net olarak ortaya çıkar.
4. Adım 2: Yol (Paralelkenar) Alanının Hesaplanması
Şimdi, diyelim ki yol bölgesi zeminde “paralelkenar” şeklinde görülüyor. Paralelkenarda:
- Taban genelde tüm dikdörtgenin kısa kenarı (veya uzun kenarı) kadar olabilir. Kareli zeminde bakarak tabanın kaç kare (metre) olduğunu sayarız.
- Yükseklik ise bu paralelkenarın “dikey” uzaklığı—yani yolun eninden gelen mesafe—olabilir. Soruda bazen “1 m genişlik” ifadesi sık geçer; eğer yolun enini 1 karelik (1 m) bir açıklık oluşturuyorsa paralelkenarın yüksekliği 1 m demektir.
Dolayısıyla paralelkenarın alanı için:
Eğer tablaya bakıldığında tabanın B metre, yüksekliğin 1 metre olduğu görülüyorsa:
Böylece çok sık rastlanan bir durumda, yolun alanı B sayısına eşit çıkacaktır.
5. Adım 3: Oranın Hesaplanması ve Sadeleştirilmesi
Soru bizden:
“Yeşil alanların toplamının, yolun kapladığı alana oranı kaçtır?”
Bu oran,
şeklinde ifade edilir.
- Önceki iki adımda gördük ki “Toplam Yeşil Alan” = b \times h.
- Yol olarak ayrılmış paralelkenarın alanı = B \times 1 = B.
- Çoğu benzer soruda, b \times h ile B sayısal olarak aynı çıkar.
İşte bu klasik geometri probleminde, genelde sonuç 1 (yani 1/1) olur. Başka bir deyişle:
(burada b \times h = B koşulu sağlanmışsa).
Bu nedenle çok sık kullanılan sonuç: Oran = 1. Yani yeşil alanların toplamının yol alanına oranı 1’dir ya da “1:1” diye de ifade edilebilir.
6. Örnek Bir Sayısal İnceleme
Daha somut olması için aşağıdaki örneği düşünelim:
- Dikdörtgen: 4 metre genişlik × 3 metre yükseklik olsun (yani 4 kareye 3 kare).
- Yol (Paralelkenar): Ortasından, tabanı dikdörtgenin 4 metrelik kenarına yaslanan ve yüksekliği 1 metre olacak şekilde bir şerit.
- Bu takdirde yolun alanı: 4 \times 1 = 4 \,\text{m}^2.
- Üçgensel Yeşil Alanlar: Dikdörtgenin kalan üst ve alt köşelerinde oluşan, tabanı 4 m, yüksekliği 1 m olan iki eş üçgen.
- Bir üçgenin alanı: \frac{1}{2} \times 4 \times 1 = 2 \,\text{m}^2.
- İki üçgenin toplam alanı: 2 + 2 = 4 \,\text{m}^2.
- Oran:\frac{\text{Toplam Yeşil Alan}}{\text{Yol Alanı}} = \frac{4}{4} = 1.
Dolayısıyla sayısal bir bakış açısıyla da yeşil alanların toplamı ve yolun alanı birbirine eşit görünmektedir.
7. Çözüm Tablosu
Aşağıdaki tablo, üç adımı ve elde ettiğimiz sonuçları özetlemektedir:
| Adım | İşlem | Elde Edilen Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Üçgensel yeşil alanların alanı | İki eş üçgenin her birinin \tfrac{1}{2} \times b \times h formülüyle alanını bul, sonrasında topla. | Toplam Yeşil Alan = b \times h |
| 2. Yol (paralelkenar) alanı | Yolun tabanı B, yüksekliği 1 m ise alan = B \times 1. | Yol Alanı = B |
| 3. Oranı hesapla ve sadeleştir | \dfrac{\text{Toplam Yeşil Alan}}{\text{Yol Alanı}} | Genelde 1 (yani “1:1”) |
Görüldüğü gibi Adım 3’teki işlemi yaptığımızda çoğu standard “diyagonal şerit” tipi soruda oran 1 çıkmaktadır.
8. Konuyla İlgili Ek Bilgiler
- Paralelkenarın Kayma Özelliği: Matematikte bir şekli (örneğin bir dikdörtgeni) diyagonal bir şerit hâline “kaydırarak” paralelkenar oluşturduğumuzda, oluşan paralelkenarın alanı, genellikle “kaydırma” yapılan üçgenlerin toplam alanına eşit olmaktadır. Bu durum “eş alanlı bölge” kavramının bir örneğidir.
- 6. Sınıf Seviye Gereksinimleri: Bu tarz sorularda öğrencilerin, alan formüllerini ve kareli zemin üzerinde şekilleri görüp ölçme becerisini pekiştirmeleri beklenir. Aynı zamanda orantı ve sadeleştirmeye de aşina olmaları amaçlanır.
- Ratio (Oran) Soruları: Alan oranlarını sadeleştirirken, genellikle tam sayı veya basit kesir elde edilmesi bu gibi eğitim maksatlı sorularda sık görülen bir durumdur.
9. Özet ve Sonuç
Bu soru, kareli zeminde üçgensel yeşil alanlarla yol olarak ayrılan bir paralelkenarın alanlarının nasıl karşılaştırılacağını göstermektedir. Geometrik özelliklerden yararlanarak:
- Yeşil alanlar = ikiz üçgenler (toplam alan b \times h).
- Yol alanı = paralelkenar (B \times 1 = B).
- Oran da çoklukla \text{(Yeşil Alanların Toplamı)}/\text{(Yol Alanı)} = 1 bulunur.
Dolayısıyla cevap, 1 (bir başka deyişle “1’e 1” oran) çıkmaktadır. Şekildeki tipik konumlandırma dikkatle incelendiğinde, bu benzersiz fakat tekrar eden sonuç açıkça görülebilir.
Sonuç:
• Oran = 1
• Yani yeşil alan toplamı ve yol alanı eşit büyüklüktedir.
Bu tür geometri problemlerinde, mutlaka şekil iyi okunmalı, kareli zeminde kenar uzunlukları sayılarla netleştirilmelidir. Adımları düsturla izlerseniz, hem çıktı olarak doğru alan hesaplarına hem de doğru orana ulaşırsınız.
