Bu soruyu nasıl çözerim?
Soru:
Özdeş dikdörtgenler ile oluşturulan şekillerde, kısa kenarı 3 mm, uzun kenarı 7 mm olan bir dikdörtgenin kısa kenarı, uzun kenarı kaç milimetre uzundur?
Cevap ve Çözüm Adımları:
Bu tip sorularda genellikle şekillerin alanları veya çevreleri karşılaştırılır. Soruda “özdeş dikdörtgenler” ifadesi var, yani şekiller aynı boyutlarda dikdörtgenlerden oluşuyor. Kısa kenarı 3 mm, uzun kenarı 7 mm olan dikdörtgenin kısa ve uzun kenarlarının ne kadar uzadığı soruluyor.
1. Soruyu Anlama
- Dikdörtgenin kısa kenarı = 3 mm
- Dikdörtgenin uzun kenarı = 7 mm
- Şekiller özdeş, yani aynı ölçülerde dikdörtgenler kullanılmış.
- Şekilde kısa ve uzun kenarların toplam uzunlukları soruluyor.
2. Şekli İnceleme ve Kenar Uzunluklarını Belirleme
Resimdeki şekil tam görünmediği için genel bir yöntemle anlatacağım.
- Eğer şekil, dikdörtgenlerin yan yana veya üst üste dizilmesiyle oluşturulmuşsa, kısa kenarların toplam uzunluğu, kısa kenar sayısı × 3 mm olur.
- Uzun kenarların toplam uzunluğu ise uzun kenar sayısı × 7 mm olur.
3. Örnek Hesaplama
Diyelim ki şekil 3 tane kısa kenar ve 4 tane uzun kenardan oluşuyor.
- Toplam kısa kenar uzunluğu = 3 × 3 mm = 9 mm
- Toplam uzun kenar uzunluğu = 4 × 7 mm = 28 mm
4. Sorunun Çözümünde İzlenecek Yol
- Şekilde kaç tane kısa kenar ve uzun kenar olduğunu sayın.
- Kısa kenar sayısını 3 mm ile, uzun kenar sayısını 7 mm ile çarpın.
- Sonuçları toplayarak toplam kısa ve uzun kenar uzunluklarını bulun.
Örnek Tablo: Dikdörtgen Kenar Uzunlukları
| Kenar Türü | Bir Dikdörtgenin Uzunluğu (mm) | Kenar Sayısı | Toplam Uzunluk (mm) |
|---|---|---|---|
| Kısa Kenar | 3 | n | 3 \times n |
| Uzun Kenar | 7 | m | 7 \times m |
Özet:
- Öncelikle şekil üzerinde kısa ve uzun kenarların kaç tane olduğunu sayın.
- Kısa kenar sayısını 3 mm ile, uzun kenar sayısını 7 mm ile çarpın.
- Bu size toplam kısa ve uzun kenar uzunluklarını verecektir.
- Soruda “kaç milimetre uzundur?” diye soruluyorsa, bu toplam uzunlukları toplayarak veya ayrı ayrı cevaplayabilirsiniz.
Eğer şeklin tam halini veya daha fazla detay verirseniz, daha kesin ve adım adım çözüm yapabilirim.
Bu soruyu nasıl çözerim?
İçindekiler
- Problemin Genel Tanımı
- Dikdörtgenin Temel Özellikleri
- Şekildeki Dikdörtgenlerin Yerleşimi ve Sayılması
- Adım Adım Çözüm
4.1. Yatayda Kaç Parça?
4.2. Dikeyde Kaç Parça?
4.3. Sonuçların Hesaplanması - Özet Tablosu
- Çözümün Kontrolü ve Sonuç
1. Problemin Genel Tanımı
Elimizde, her biri kısa kenarı 2 mm, uzun kenarı 12 mm olan “özdeş” dikdörtgenler var. Bu dikdörtgenler, aşağıdaki gibi yerleştirilerek daha büyük bir bileşik dikdörtgen oluşturuyor:
[ Şekil: İki dikdörtgen üst üste – Sağda bir dikdörtgen ortada ]
Bu bileşik şeklin kısa kenarını ve uzun kenarını bulmamız isteniyor.
2. Dikdörtgenin Temel Özellikleri
- Bir dikdörtgenin kısa kenarı (genişlik) ile uzun kenarı (yükseklik) birbirine diktir.
- Özdeş dikdörtgenler, aynı kısa kenar ve uzun kenar ölçülerine sahiptir.
- Dikdörtgenler üst üste veya yan yana eklenince, yeni dikdörtgenin kısa ya da uzun kenarı, o yöndeki toplam uzunluklarla bulunur.
3. Şekildeki Dikdörtgenlerin Yerleşimi ve Sayılması
Şeklimizde:
- Dikeyde soldaki sütunda üst üste 2 dikdörtgen var.
- Yatayda alt sırada sağa doğru 2 dikdörtgen dizili (sol ve sağ).
Bu yerleşime göre, bileşik şeklin dışa taşan sınırları, yatay ve dikey yönde kaç küçük dikdörtgenlik parça içerdiğini saymamız yeterlidir.
4. Adım Adım Çözüm
4.1. Yatayda Kaç Parça?
- Alt sırada soldaki ve sağdaki iki dikdörtgen yan yanadır.
- Buna göre bileşik dikdörtgenin genişliği, her bir dikdörtgenin kısa kenarı (2 mm) uzunluğunun 2 katı kadardır.
Formül:
\text{Genişlik} = 2 \times (\text{kısa kenar})
Yerine koyarsak:
\text{Genişlik} = 2 \times 2\,\text{mm} = 4\,\text{mm}
4.2. Dikeyde Kaç Parça?
- Soldaki sütunda üst üste 2 dikdörtgen bulunuyor.
- Her birinin uzun kenarı 12 mm olduğuna göre, toplam yükseklik:
Formül:
\text{Yükseklik} = 2 \times (\text{uzun kenar})
Yerine koyarsak:
\text{Yükseklik} = 2 \times 12\,\text{mm} = 24\,\text{mm}
4.3. Sonuçların Hesaplanması
- Bileşik şeklin kısa kenarı (genişlik) = 4 mm
- Bileşik şeklin uzun kenarı (yükseklik) = 24 mm
5. Özet Tablosu
| Açıklama | Parça Sayısı | Parça Başı Ölçü | Toplam Ölçü |
|---|---|---|---|
| Yatay (kısa kenar yönünde) | 2 | 2 mm | 4 mm |
| Dikey (uzun kenar yönünde) | 2 | 12 mm | 24 mm |
6. Çözümün Kontrolü ve Sonuç
- Şeklin dış sınırlarda yatayda yalnızca 2 küçük dikdörtgen, dikeyde yalnızca 2 küçük dikdörtgen bulunuyordu.
- Toplam genişlik ve yükseklik, doğru sayımlar ve çarpım ile elde edildi.
- Bileşik dikdörtgen: 4 mm × 24 mm ölçülerindedir.
Sonuç: Şeklin kısa kenarı 4 mm, uzun kenarı 24 mm’dir.
